LIVE UPDATES
Bota

The Economist: Tarifat e pakuptimta të Trump do të sjellin shkatërrim ekonomik

Duke përfshirë detyrimet ekzistuese, taksa totale për Kinën tani do të jetë 65%. Kanadaja dhe Meksika u kursyen nga tarifat shtesë dhe taksat e reja nuk do t’i shtohen masave specifike të industrisë, siç është një tarifë 25% për makinat, ose një tarifë e premtuar për gjysmëpërçuesit. Por norma e përgjithshme e tarifave të Amerikës do të ngrihet mbi nivelin e saj të epokës së Depresionit në shekullin e 19-të.

4 Prill 2025, 12:02 Nga M.B
The Economist: Tarifat e pakuptimta të Trump do të sjellin
Donald Trump

SHBA- Presidenti Trump njoftoi tarifa të reja “reciproke” për pothuajse të gjithë partnerët tregtarë të Amerikës. Taksa do të jetë 34% për Kinën, 27% për Indinë, 24% për Japoninë dhe 20% për Bashkimin Europian. Shumë ekonomi të vogla përballen me norma luhatëse; të gjithë vendet përballen me një tarifë të paktën 10%.

Duke përfshirë detyrimet ekzistuese, taksa totale për Kinën tani do të jetë 65%. Kanadaja dhe Meksika u kursyen nga tarifat shtesë dhe taksat e reja nuk do t’i shtohen masave specifike të industrisë, siç është një tarifë 25% për makinat, ose një tarifë e premtuar për gjysmëpërçuesit. Por norma e përgjithshme e tarifave të Amerikës do të ngrihet mbi nivelin e saj të epokës së Depresionit në shekullin e 19-të.

Trump e quajti atë një nga ditët më të rëndësishme në historinë amerikane. Nga një anë ai ka të drejtë. “Dita e Çlirimit” e tij paralajmëron braktisjen totale të rendit botëror tregtar nga Amerika dhe përqafimin e proteksionizmit. Pothuajse gjithçka që tha zoti Trump këtë javë – mbi historinë, ekonominë dhe teknikat e tregtisë – ishte krejtësisht e pavërtetë. Ai ka lavdëruar prej kohësh epokën e taksave me tarifa të larta dhe me të ardhura të ulëta të fundit të shekullit të 19-të.

Në fakt, tarifat e pengonin ekonominë në atë kohë. Ai ka shtuar tani pretendimin e çuditshëm se heqja e tarifave shkaktoi Depresionin e viteve 1930 dhe se tarifat Smoot-Hawley ishin shumë vonë për të shpëtuar situatën. Realiteti është se tarifat e përkeqësuan Depresionin, ashtu siç do të dëmtojnë të gjitha ekonomitë sot. Ishin raundet e mundimshme të bisedimeve tregtare në 80 vitet e mëvonshme, që ulën tarifat dhe ndihmuan në rritjen e zhvillimit.

Për sa i përket ekonomisë, pohimet e Trump janë të pakuptimta. Presidenti thotë se tarifat janë të nevojshme për të mbyllur deficitin tregtar të Amerikës, të cilin ai e sheh si një transferim të pasurisë tek të huajt. Megjithatë, siç mund t’i kishte thënë ndonjë nga ekonomistët e presidentit, ky deficit i përgjithshëm lind sepse amerikanët zgjedhin të kursejnë më pak sesa shteti i tyre investon – dhe, më e rëndësishmja, ky realitet afatgjatë nuk e ka ndalur ekonominë e saj të kalojë pjesën tjetër të G7-ës për më shumë se tre dekada. Nuk ka asnjë arsye pse tarifat e tij shtesë të eliminojnë deficitin.

Dhe faktet dhe detajet e treguara nga Trump ishin pak qesharake. Ai sugjeroi se tarifat e reja bazoheshin në një vlerësim të tarifave të një vendi ndaj Amerikës, plus ndryshimet valutore dhe shtrembërime të tjera të supozuara, të tilla si tatimi mbi vlerën e shtuar. Por duket sikur zyrtarët vendosin tarifat duke përdorur një formulë, që merr deficitin tregtar dypalësh të Amerikës si një pjesë të mallrave të importuara nga secili vend dhe e përgjysmon atë – gjë që është pothuajse po aq e rastësishme sa të taksosh numrin e zanoreve në emrin tënd.

Kjo marrëzi do t’i sjellë dëm të panevojshëm Amerikës. Konsumatorët do të paguajnë më shumë dhe do të kenë më pak zgjedhje. Rritja e çmimit të pjesëve për prodhuesit amerikanë, duke i çliruar ata nga disiplina e konkurrencës së huaj, do t’i bëjë ata të dobët. Ndërsa kontratat e së ardhmes në bursë ranë, aksionet e Nike, e cila ka fabrika në Vietnam (tarifa: 46%) ranë me 7%. A mendon vërtet zoti Trump se amerikanët do të ishin më mirë nëse do të qepnin vetë këpucët e vrapit?

Pjesa tjetër e botës do të marrë pjesë në ‘katastrofë’ dhe duhet të vendosë se çfarë të bëjë. Një mundësi është hakmarrja. Politikanët duhet të jenë të kujdesshëm. Barrierat tregtare dëmtojnë ata që i vendosin ato. Për shkak se ata kanë më shumë gjasa të bëjnë, që Trump të dyfishojë përpjekjet sesa të tërhiqet, ata rrezikojnë t’i përkeqësojnë gjërat – ndoshta në mënyrë katastrofike, si në vitet 1930.

Në vend të kësaj, qeveritë duhet të fokusohen në rritjen e flukseve tregtare mes tyre, veçanërisht në shërbimet që fuqizojnë ekonominë e shekullit të 21-të. Me një pjesë të kërkesës përfundimtare për importe prej vetëm 15%, Amerika nuk dominon tregtinë globale ashtu siç bën financat globale apo shpenzimet ushtarake. Edhe nëse do të ndalonte tërësisht importet, sipas tendencave aktuale, 100 nga partnerët e saj tregtarë do t’i kishin rikuperuar të gjitha eksportet e tyre të humbura brenda vetëm pesë viteve, llogarit Global Trade Alert. BE-ja, 12 anëtarët e Marrëveshjes Gjithëpërfshirëse dhe Progresive për Partneritetin Trans Paqësor (CPTPP), Koreja e Jugut dhe ekonomitë e vogla të hapura si Norvegjia përbëjnë 34% të kërkesës globale për importe.

A duhet që kjo përpjekje të përfshijëKinën? Shumëkush në Perëndim mendon se ndërmarrjet shtetërore të Kinës shkelin frymën e rregullave të tregtisë globale dhe në të kaluarën kanë përdorur eksportet për të thithur kapacitetin e tepërt. Këto shqetësime do të përkeqësohen nëse më shumë mallra kineze ridrejtohen në vende të tjera.

Ndërtimi i një sistemi tregtar me Kinën është i dëshirueshëm, por do të jetë i zbatueshëm vetëm nëse ribalancon ekonominë e saj ndaj kërkesës së brendshme, për të lehtësuar shqetësimet rreth dumping. Gjithashtu, Kinës mund t’i kërkohet të transferojë teknologjinë dhe të investojë në prodhim në Europë, në këmbim të tarifave më të ulëta. BE-ja duhet të centralizojë rregullat e saj të investimeve.

Nëse kjo duket rraskapitëse dhe e ngadaltë, është sepse integrimi është gjithmonë i vështirë. Krijimi i barrierave është më i lehtë dhe më i shpejtë. Nuk mund të shmanget shkatërrimi që ka shkaktuar Trump, por kjo nuk do të thotë se marrëzia e tij është e destinuar të triumfojë. / The Economist

donad trump

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje