4 Janar 2024, 14:03
Nga Giampiero Gramaglia
Lufta
Nga Giampiero Gramaglia “Il Fatto Quotidiano”
Në kalendarin e vitit 2024, të gjitha ditët duhet të shënohen me të kuqen e luftës, sepse askush nuk është në gjendje të shkruajë se cilat do të jenë datat e paqes në Lindjen e Mesme dhe Ukrainë tani. Për me tepër askush nuk e di nëse do të mbërrijnë ndonjëherë.
Shpresa është e kotë në rast se nuk do të ketë veprime pozitive që mund të sjellin armëpushime dhe negociata, dhe për momentin në horizont nuk duket të ketë asgjë të tillë. Pafuqia apo përçarja brenda organeve kryesore të qeverisjes botërore, e konfirmuar shpeshherë gjatë vitit 2023, vështirë se do të kapërcehet edhe në vitin që sapo ka hyrë.
Reformimi i OKB-së nuk mendohet të ndodhë së afërmi. G7 dhe G20 kanë pasur që në fillimet e tyre të meta në përfaqësim dhe efikasitet, që nuk mund të korrigjohen. Ndërkohë skicave të para të një rendi të ri alternativ ndërkombëtar u mungon konsensusi dhe funksionaliteti.
Ndërkohë janë të përcaktuara datat e zgjedhjeve më të rëndësishme. Më 17 mars, mbahen zgjedhjet presidenciale në Rusi, që nuk pritet të kenë ndonjë interes të madh sepse është e sigurt se do të fitohen nga Vladimir Putin. Midis prillit dhe majit mbahen zgjedhje në Indi, në demokracinë më të madhe në botë për nga numri i popullsisë. Në datat 5-9 qershor, mbahen zgjedhjet për rinovimin e Parlamentit Evropian, të cilat do të shërbejnë si prolog për zgjedhjen në vjeshtë të drejtuesve të rinj të institucioneve evropiane. Dhe më 5 nëntor do të mbahen zgjedhjet presidenciale dhe parlamentare në Shtetet e Bashkuara.
Por lista është shumë më e gjatë. Zgjedhje mund të kemi edhe në Britaninë e Madhe, edhe pse sipas vetë qeverisë atje, votimi mund të shtyhet deri në janar 2025. Në kutitë e votimit do jenë të thirrur qytetarët në Portugali, Belgjikë dhe Austri. Meksika shkon në zgjedhje më 2 qershor, Tajvani më 13 janar, Irani në mars, dhe më pas Bjellorusia.
Në përgjithësi, nga zgjedhjet do të preken rreth 3 miliardë njerëz në gati 50 vende. Siç e përmenda më lart zgjedhjet në Rusi do të jenë një formalitet. Është e sigurt rizgjedhja e Putinit në mandatin e tij të pestë si president, që mund të mos jetë i fundit i tij. Sepse Putin është vetëm 71 vjeç dhe për pushtetin e tij nuk ka më kufizime kushtetuese. Udhëheqësi rus, që pas pushtimit të Ukrainës dukej i izoluar, ka gjetur gradualisht hapësirë për të manovruar.
Së bashku me Kinën dhe vendet e tjera të BRICS duhet të konfirmojnë dhe specifikojnë këtë vit zgjerimin e ndikimit të tyre, ku më të afërta janë misionet në Gadishullin Arabik.Shpërthimi i konfliktit midis Izraelit dhe Hamasit e zhvendosi vëmendjen e medias dhe opinionit publik nga Ukraina, duke u cilësuar si “lufta tjetër” dhe nxjerrë më në pah njëfarë lodhjeje nga përkrahja perëndimore për Kievin, ku zgjedhjet presidenciale që ishin të programuara të zhvilloheshin po në mars paralelisht me ato në Rusi, janë shtyrë për një datë të mëvonshme.
Në 2024-ën objektivi kryesor mund të mos jetë më çlirimi i territoreve të pushtuara, sidomos në Ukrainë. Do të ketë një fokus më të madh tek alternativa: përpjekja për të përmirësuar pozicionet në funksion të një negocimi dhe në kontekstin e një konflikti llogoresh pa ndonjë përparim nga njëra apo tjetra palë.
Zgjedhjet në Indi janë një provë për Narendra Modin, një nga udhëheqësit më aktivë në kërkim të një rendi të ri botëror, dhe në një grupim të improvizuar dhe plot kontraste, së bashku me presidentin rus Vladimir Putin dhe atë kinez Xi Jinping, presidentët brazilianë Luiz Inacio Lula da Silva dhe afrikano-jugorin Cyril Ramaphosa. Por në të kohët e fundit bëjnë pjesë edhe figura si Princi i Kurorës së Arabisë Saudite Mohammed bin Salman dhe presidenti egjiptian Abdel Fattah El Sisi, që sapo iu nënshtrua një testi elektoral me pak rëndësi.
Në edicionin e tyre të 10-të, zgjedhjet për Parlamentin do të tregojnë nëse projekti integrues ngjall ende interesin e qytetarëve të 27 vendeve të BE-së. Njësia matëse për këtë do të jetë pjesëmarrja në votim, dhe mbi të gjitha nëse vullneti për të ecur përpara së bashku do të dominojë mbi tundimin për një rikthim tek egoizmi kombëtar.
Krizat e legjislaturës së nëntë të PE-së, pandemia e Covid-19, pushtimi i Ukrainës, konflikti midis Izraelit dhe Hamasit kanë treguar se Bashkimi Evropian është efektiv vetëm kur bashkon forcat për të reaguar, siç bëri kur miratoi programin e Gjeneratës Tjetër për të ringjallur rritjen ekonomike pas krizës së shkaktuar nga pandemia.
Ndërkohë unioni është i dobët dhe jofunksional kur nuk ka kohezionin apo forcën për tu dëgjuar nga të tjerët. Në frontin ukrainas ai është në thelb i bashkuar, por shtrihet në pozicionet atlanticiste, pra në një linje më atë të SHBA-së. Nuk ka autonomi, edhe sepse nuk zotëron forcën e duhur ushtarake.
Në lidhje me Lindjen e Mesme qasja e saj është e fragmentuar; dhe Izraeli njeh vetëm rolin e saj si rindërtuese e infrastrukturës që pretendon të drejtën për të rindërtuar Gazën. Fushata zgjedhore do të dominojë gjithë vitin që sapo ka nisur dhe do të ndikojë - madje mund të paralizojë - veprimtarinë diplomatike ndërkombëtare.
Në fakt, kushdo që synon të fokusohet në ndryshimin e udhëheqësit në Shtëpinë e Bardhë, si Rusia apo Izraeli, do të provojnë për arsye të ndryshme, të veprojnë të baraslarguar nga palët, të paktën deri në momentin e votimit.
Aktualisht, të gjitha shenjat janë se 2 kandidatët e partive kryesore do të jenë Joe Biden nga demokratët dhe Donald Trump nga republikanët. Por të panjohurat, politike dhe gjyqësore, që peshojnë mbi fushatën zgjedhore janë të mëdha: Biden ka vlerësime shumë të ulëta në sondazhe dhe problemin e moshës.
Ai do të mbushë 82 vjeç ditën e zgjedhjeve, por edhe Trump, që nuk është shumë më i ri në moshë - do të jetë 78 vjeç e gjysmë - përballet me shumë gjyqe federale, shtetërore dhe lokale (një vendim fillestar për to pritet më 11 janar), dhe përshtatshmëria e tij e diskutueshme si kandidat duhet të gjykohet paraprakisht nga Gjykata e Lartë e SHBA-së.
Megjithatë demokratët nuk kanë një kandidaturë rezervë të gatshme të hidhet në garë. Ndërkohë republikanët mund të përmirësojnë pozitat gjatë zgjedhjeve paraprake. Alternativa e Trump në kampin e sfidantëve është Nikki Haley, ish-guvernatore e Karolinës së Jugut, ish-ambasadore e SHBA-së në OKB, e moderuar dhe shumë e përgatitur. Zgjedhja e saj presidente e vendit në nëntor, do të konfirmonte rregullin që në Perëndim gratë vijnë në pushtet veçanërisht nëse janë të djathta. Por ne nuk jemi ende në atë pikë.
giampiero gramaglia
Bota
4 Janar 2024, 13:04
I.A
Ushtria serbe
SERBI- Shtabi i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura të Serbisë nisi një iniciativë dhe i propozoi preside...
Bota
4 Janar 2024, 12:38
I.A
Matthew Miller
SHBA- Departamenti Amerikan i Shtetit i ka quajtur të pavërteta raportimet se Uashingtoni dëshiron që Ukraina të nd...
Bota
4 Janar 2024, 12:18
I.A
Hasan NasrallahuFotografi
GAZA- Pas vrasjes së nënkryetarit të Hamasit, Saleh al-Aruri, në Bejrut, Shtetet e Bashkuara të...
Bota
4 Janar 2024, 12:15
I.A
UKRAINË- Mbrojtja ajrore lëvizëse e Kievit ka municion të mjaftueshëm për t'u përballur me disa sulme më të fuqis...
Bota
4 Janar 2024, 11:42
I.A
Protesta
SERBI- Partitë opozitare që kontestojnë rregullsinë e zgjedhjeve në Serbi kanë pezulluar protestat e p&eum...
Bota
4 Janar 2024, 11:46
N.F
Avioni në flakë
JAPONI- Pak ditë pas përplasjes së dy avionëvë në Japoni mediat e huaja kanë publikuar pamje t...
Bota
4 Janar 2024, 10:51
N.F
Cameron dhe Gërvalla
KOSOVË- Ministri i Punëve të Jashtme i Mbretërisë së Bashkuar, David Cameron pas takimit t&eum...
Bota
4 Janar 2024, 10:43
I.A
Emigrantet
ANGLI- Njoftimi i djeshëm i qeverisë se numri i kërkesave të vjetra për azil kishte përfunduar më në fun...
Bota
4 Janar 2024, 10:26
Alicia Kearns
KOSOVË- Kryetarja e Komitetit për Punë të Jashtme në Parlamentin e Britanisë së Madhe, Alicia Kearns ...
Bota
4 Janar 2024, 10:47
I.A
Xhelal Sveçla
KOSOVË- Ministri i Punëve të Brendshme i Kosovës, Xhelal Sveçla ka thënë se autoritetet në S...