LIVE UPDATES
Bota

Trump shtypi butonin e testit bërthamor pas 33 vitesh! Analiza e New York Times: Nga zemërimi ndaj Rusisë tek enigma e vështirë e Kinës

Edhe pse është ende e paqartë se çfarë e shtyu Trumpin të vepronte kështu, ndërsa ai po fluturonte për të takuar Presidentin kinez Xi Jinping, konsiderohet shumë e mundshme, siç thekson NYT, që presidenti amerikan "u zemërua nga demonstrimet e fundit të sistemeve të tilla të armëve nga Rusia".

30 Tetor 2025, 09:50 Nga M.L
Trump shtypi butonin e testit bërthamor pas 33 vitesh! Analiza e New York
Foto ilustruese

SHBA- Njoftimi publik i Donald Trump se i kishte kërkuar Departamentit të Luftës të SHBA-së (deri vonë Ministria e Mbrojtjes) që të rifillonte menjëherë testimin e armëve bërthamore shkaktoi shqetësim global, për herë të parë në 33 vjet, pasi hera e fundit që diçka e tillë ndodhi në Amerikë ishte në vitin 1992.

"Për shkak të programeve të testimit të vendeve të tjera, unë kam udhëzuar Departamentin e Mbrojtjes që të fillojë testimin e armëve tona bërthamore në kushte të barabarta", shkroi presidenti amerikan në Truth Social, me New York Times që interpretoi se termi "në kushte të barabarta" mund të nënkuptojë që Trump do të demonstrojë fuqinë e raketave amerikane ose armëve bërthamore të lëshuara nga nëndetëset dhe nuk do të vazhdojë me një provë bërthamore.

Trump shtypi butonin e testit bërthamor pas 33 vitesh! Analiza e New York

Zemërimi për Rusinë

Edhe pse është ende e paqartë se çfarë e shtyu Trumpin të vepronte kështu, ndërsa ai po fluturonte për të takuar Presidentin kinez Xi Jinping, konsiderohet shumë e mundshme, siç thekson NYT, që presidenti amerikan "u zemërua nga demonstrimet e fundit të sistemeve të tilla të armëve nga Rusia".

Kujtohet se vetëm 24 orë më parë, Putin njoftoi se Rusia kishte testuar me sukses raketën bërthamore Burevestnik, e cila sipas Moskës është projektuar për të udhëtuar mbi Paqësorin dhe Rusinë lindore për të goditur Bregun Perëndimor të SHBA-së. Në të njëjtën kohë, të mërkurën, ai deklaroi se "dje kryem një tjetër provë, të një sistemi tjetër shumë premtues, një dron nënujor, Poseidon".

Presidenti amerikan kritikoi veprimin e Moskës, duke u thënë gazetarëve se homologu i tij rus duhet të punojë për t'i dhënë fund luftës në Ukrainë "në vend që të testojë raketa".

Radha e Kinës nën Xi Jinping

Në të njëjtën kohë, Kina përbën një "rebus bërthamor veçanërisht të vështirë" për Trumpin, siç vëren New York Times, pasi nuk ka nënshkruar kurrë një traktat për kontrollin e armëve bërthamore.

Ndërsa gjatë Luftës së Ftohtë, "parandaluesi i saj minimal", që numëronte vetëm disa qindra armë bërthamore krahasuar me mijërat që zotëronin Rusia dhe Shtetet e Bashkuara, dukej shumë i vogël për të shkaktuar shqetësim, nën Xi Jinping, kjo politikë është braktisur.

Në fillim fshehurazi dhe më pas hapur, Kina ka ndërtuar silo të reja raketash në sy të satelitëve spiunë amerikanë. Pentagoni vlerëson se Pekini do të ketë rreth 1,000 armë deri në vitin 2030 dhe 1,500 deri në vitin 2035, një numër që do ta sillte Kinën në të njëjtin nivel me arsenalet aktuale të Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë.

Megjithatë, deri atëherë, Kina nuk duket se ka ndonjë interes për të marrë pjesë në bisedimet për kontrollin e armëve bërthamore, me Trumpin që ka deklaruar se beson se mund ta bindë Xi-në të marrë pjesë në negociata të tilla.

Arsenalet bërthamore të botës

Sipas raportit më të fundit nga Instituti Ndërkombëtar i Kërkimeve për Paqen në Stokholm (SIPRI), Shtetet e Bashkuara kanë 5,117 koka bërthamore dhe Rusia ka 5,489. Në total, SIPRI vlerëson se nëntë vende kanë më shumë se 12,200 koka bërthamore: Rusia, Shtetet e Bashkuara, Kina, Franca, Britania, Pakistani, India, Izraeli dhe Koreja e Veriut.

Për vite me radhë, inxhinierët amerikanë të armëve bërthamore kanë thënë se më shumë teste bërthamore ishin të panevojshme, pasi ato mund të simulonin testet në kompjuterë në vend që të rrezikonin shpërthime që dikur ndodhnin në Paqësor ose nëntokë në Nevada. Megjithatë, vitet e fundit, ndërsa Shtetet e Bashkuara filluan të modernizonin arsenalin e tyre të vjetëruar, ka pasur thirrje për rifillimin e testeve të tilla.

Vlerësimi i New York Times është se "nëse Trump teston një armë bërthamore, ndoshta në zonën jashtë Las Vegasit, kjo ka të ngjarë të provokojë lëvizje të ngjashme nga shtete të tjera të armatosura me armë bërthamore, si Britania, Franca dhe Izraeli, i cili ka një arsenal të padeklaruar prej gati 100 armësh. India, Pakistani dhe Koreja e Veriut gjithashtu kanë rezerva në rritje të armëve bërthamore".

Marrëveshje dypalëshe

Uashingtoni dhe Moska mbeten të lidhura nga traktati i ri i çarmatimit START, i cili kufizon secilin vend në 1,550 koka bërthamore të dislokuara dhe parashikon një mekanizëm verifikimi, por ky është pezulluar për dy vjet. Me traktatin që pritet të skadojë në shkurt, Putin propozoi në fillim të tetorit ta zgjaste atë për një vit, por nuk përmendi mundësinë e rifillimit të inspektimeve të arsenaleve.

Në vitin 2019, gjatë mandatit të parë të Trump, SHBA-të u tërhoqën nga një tjetër traktat i rëndësishëm që kishin nënshkruar me Rusinë në vitin 1987, mbi armët bërthamore me rreze të mesme veprimi (INF). Në vitin 2020, shtypi amerikan raportoi për një plan të supozuar të Trump për të rifilluar testimet bërthamore si një paralajmërim për Rusinë dhe Kinën.

Nga testi i parë bërthamor amerikan në korrik 1945 në shkretëtirën e New Mexico-s deri te moratoriumi i vendosur nga Presidenti George H.W. Bush në vitin 1992, SHBA-të kanë kryer 1,054 teste bërthamore dhe kanë bombarduar qytetet japoneze të Hiroshimës dhe Nagasakit në vitin 1945.

donald trump shba

Sondazh

Poll

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë