LIVE UPDATES
Bota

Nga veshkat deri tek shtatzënia, ja çfarë u bën koronavirusi organeve të njeriut

24 Shkurt 2020, 07:43 Nga DOSJA
Nga veshkat deri tek shtatzënia, ja çfarë u bën

TIRANË– Koronavirusi vdekjeprurës që ka pushtuar prej dy muajsh Kinën ka marrë jetë njerëzish edhe jashtë territorit të saj, duke prhapur shumë panik tek qytetarët.

Siç kanë thënë edhe ekspertët, kjo sëmundje e re është  gjenetikisht e ngjashme me SARS prandaj dhe u quajt SARS-CoV-2.

Por si ndikon ky virus tek trupi i njeriut, çfar ju bn organeve?  Pyetje kjo që ka ngallur shumë kuriozitet tek njerëzit pasi paniku është teje i lartë.

Problemi i parë që ky koronavirus shkakton tek njerëzit jan komplikacionet me frymëmarrjen dhe mushkritë, pasi është një smundje që prek drejtëpërdrejtë frymëmarrjen.

Ky virus përhapet shumë lehtë në ambientet e hapura dhe të mbyllura, sidomos kur dikush kollitet apo teshtin, duke bërë që njerzit që i ka pranë ta marrin më lehtë atë.

Ndrkoh pasi SARS shprtheu dhe tashm ka marrë afro 3000 jetë njerzish në territorin e Kins dhe jasht saj, Organizata Botërore e Shëndetit ka deklaruar se kjo sëmundje zakonisht godet mushkëritë në tre faza. Por këtyre 3 goditjeve të forta jo të gjithë mund t’iu bëjnë ballë.

Një profesor i asociuar në Universitetin e Maryland School of Medicine, Matthe B. Frieman, i cili studion koronaviruse shumë patogjene, ka shpjeguar se SARS infekton dhe godet menjher qelizave celiake, të cilat heqin mbeturinat si poleni ose virusi, dhe pastaj mbushin rrugët e frymëmarrjes së pacientit me mbeturina dhe lëng. Mendohet q po e njjta gj ndodh edhe me Koronavirusin.

Mushkëritë

Për shumicën e pacientëve, COVID-19 fillon dhe mbaron në mushkëri, sepse ashtu si gripi, koronaviruset janë sëmundje të frymëmarrjes.

Ata përhapen në mënyrë tipike kur një person i infektuar kollitet ose teshtin, duke spërkatur pikat që mund të transmetojnë virusin tek kushdo që është në kontakt të ngushtë. Koronaviruset gjithashtu shkaktojnë simptoma të ngjashme me gripin: Pacientët mund të ken ethe dhe kollë që përparon në pneumoni ose më keq.

Pas shpërthimit të SARS, Organizata Botërore e Shëndetit raportoi se sëmundja sulmoi në mënyrë tipike mushkëritë në tre faza: përsëritje virale, hiperreaktivitet imunitar dhe shkatërrim pulmonar.

Jo të gjithë pacientët i kalojn të tre fazat, në fakt vetëm 25 përqind e pacientëve me SARS pësuan dështim të frymëmarrjes, nënshkrimi përcaktues i rasteve të rënda

Stomaku

Gjatë shpërthimit të SARS dhe MERS, gati një e katërta e pacientëve kishin diarre, një tipar shumë më i rëndësishëm i atyre koronavirusëve zoonotikë. Por Frieman thotë se ende nuk është e qartë nëse simptomat gastrointestinale luajnë një pjesë të madhe në shpërthimin e koronavirusit, duke pasur parasysh rastet me diarre dhe dhimbje barku kanë qenë të rralla.

Kur ndonjë virus hyn në trupin tuaj, kërkon qelizat njerëzore, proteina në pjesën e jashtme të qelizave të quajtura receptorë. Nëse virusi gjen një receptor të pajtueshëm në një qelizë, ai mund ta pushtojë at.

Gjaku

Koronaviruset gjithashtu mund të shkaktojnë probleme në sistemet e tjera të trupit, për shkak të reagimit hiperaktiv të imunitetit që përmendëm më herët.

Një studim i vitit 2014 tregoi se 92 përqind e pacientëve me MERS kishin të paktën një shenj të koronavirusit jashtë mushkërive. Në fakt, shenjat e një goditjeje të plotë të trupit janë dëshmuar me të tre koronaviruset zoonotike, enzimat e ngritura të mëlçisë, qelizat e bardha të gjakut n numr t ult dhe numërimin e trombociteve dhe presionin e ulët të gjakut. Në raste të rralla, pacientët kanë vuajtur nga dëmtimi akut i veshkave dhe arrest kardiak.

Por kjo nuk është domosdoshmërisht një shenjë se virusi vetë po përhapet në të gjithë trupin, thotë Angela Rasmussen, një virolog dhe shkencëtar i asociuar i kërkimit në Shkollën e Shëndetit Publik Mailman University University Columbia. Mund të jetë një stuhi citokine.

Veshkat 

Ashtu si mëlçia, veshkat tuaja veprojnë si një filtër të gjakut tuaj. Veshka është e mbushur me rreth 800,000 njësi distiluese mikroskopike të quajtura nefron. Këto nefron kanë dy përbërës kryesorë: një filtër për të pastruar gjakun dhe pak tuba që i kthejnë gjërat e mira përsëri në trupin tuaj ose i dërgojnë mbeturinat në fshikëzën tuaj si urinë.

6 përqind e pacientëve me SARS,  dhe një e katërta e pacientëve MERS, pësuan dëmtim akut të veshkave. Studimet kanë treguar që koronavirusi i ri mund të bëjë të njëjtën gjë. Mund të jetë një tipar relativisht jo i zakonshëm i sëmundjes, por është një karakter fatal. Në fund të fundit 91.7 përqind e pacientëve SARS me dëmtim të veshkave akute vdiqën, sipas një studimi të vitit 2005 në Veshkat International.

Ky dëmtim mund të bëhet vdekjeprurës nëse virusi depërton në qelizat dhe fillon të përsëritet. Por Lai, i cili ishte gjithashtu anëtar i grupit të parë të studiuesve që raportonin për SARS dhe kontribuan në studimin e veshkave, thotë se nuk kishte prova që virusi SARS po përsëritet në veshka.

Shtatzënia

Mes frikës e panikut për rrezikun nga Koronavirusi, disa ditë më parë në Whan mjekët deklaruan se lindën dy bebe me që mbartnin koronavirusin e ri. Menjëherë njerëzit u shqetësuan dhe ngritën pyetje nëse edhe një grua shtatzënë mund të infektojë në barg fëmijën e saj të palindur.

Megjithatë transmetimi nga nëna tek fëmija nuk janë evidentuar raste me SARS ose MERS. Por ka rrugë të tjera që që një foshnjë e porsalindur mund të marrë këtë koronavirus vdekjeprurës. Raste të tilla bëhet fjalë për spitale dhe vende të mbipopulluara me njerëz të infektuar nga virusi.

Koronavirusi po përhapet me shpejtësi. Në Itali janë shënuar 4 viktima dhe 152 të infektuar, ndërsa në rang global kanë humbur jetën 2619 persona, kryesisht në Kinë. Në Shqipëri ka nisur kontrolli pasi është përhapur panik për shkak të afërsisë gjeografike me Italinë. Për të sqaruar gjithë situatën ministrja e Shëndetësisë, Ogerta Manastirliu do të mbledhë sot në orën 9.30 Task Forcën. Mbledhja do të zhvillohet në Sallën e Emergjencave në aeroportin e Rinasit.

Burimi: nationalgeographic.com 

A.C/Dosja.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota koronavirusi ne itali sars whan koronavirusi ne itali sars whan

Sondazh

Poll

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron