LIVE UPDATES
Editorial

Financial Times: Zemërimi i Erdoganit është një tregues dobësie

25 Mars 2021, 13:21 Nga DOSJA
Financial Times: Zemërimi i Erdoganit është një tregues

Mëngjesin e së shtunës së kaluar, presidenti perandorak i Turqisë, Recep Tayyip Erdogan, për një moment shfaqi një sjellje si ajo e Donald Trump. Në vend të ndonjë postimi plot zemërim në Twitter siç bënte dikur ish-presidenti amerikan, Erdogan nënshkroi 2 dekrete.

I pari ishte mbi shkarkimin e guvernatorit të Bankës Qendrore, çka mund të përbëjë një vetëvrasje ekonomike. I dyti kishte të bënte me daljen nga Konventa e Stambollit, për parandalimin e dhunës ndaj grave, traktat të cilin Turqia qe e para që e nënshkroi një dekadë më parë, por që me këtë veprim kërcënon të varrosë edhe atë çfarë ka mbetur nga imazhi i vendit si një demokraci që mbron të gjithë qytetarët e saj.

Burime të brendshme thonë se Agbal që ishte besnik i presidentit, por konservator në aspektin ekonomik, e bindi Erdoganin se ekonomia ishte në rrezik dhe bashkë me tëedhe trashëgimia e presidentit dhe partisë së tij në pushtet për Drejtësi dhe Zhvillimi (AKP).

Por fundjavën e kaluar edhe Agbal, që kishte arritur të rivendoste besueshmërinë e politikës monetare të Turqisë u shkarkua nga detyra, duke shkaktuar një shitje masive të aseteve turke në bursa, ndërsa lira ra fillimisht me 14 për qind. Teoritë e konspiracionit për largimin e papritur të Agbal janë të shumta.

Me shumë gjasa, Erdogan thjesht nuk i pëlqyen të dhënat. Të enjten, Agbal kishte befasuar tregjet me një rritje të mprehtë të normave të interesit prej 200 pikësh bazë. Që nga nëntori 2020 ai i ka rritur normat nga 8.75 në 19 për qind.

Pavarësisht ndryshimit të perceptimeve të investitorëve mbi Turqinë, Erdogan duhet të ketë qenë duke kërcëllitur dhëmbët nga inati, në një kohë kur ekonomitë e tjera të G20 po përpiqen të fitojnë kohë përmes normave negative të interesit.

Për më tepër, inflacioni në Turqi mbeti i lartë. Ishte shumë herët që korrigjimi i kursit të jepte efektet e veta. Për Erdogan, kjo ishte me siguri një provë se teoria e tij, sipas së cilës rritja e normave të interesit, e përshpejton në vend se ta frenojë inflacionin ishte e saktë. Zëvendësuesi i Agbal,  Sahap Kavcioglu, një bankier pak i njohur, ish-deputet dhe kolumnist në një tabloid që mban krahun e AKP, sigurisht që ka të njëjtat bindje si presidenti. Rikthimi i Turqisë tek politikat monetare të çuditshme mbart rreziqe të mëdha.

Ajo është dobët me rezervat e këmbimit valutor, duke u mbështetur tek marrëveshjet e ndërlikuara të shkëmbimit  me bankat vendase, ku gjysma e depozitave janë në dollarë. Ndërkohë, qeveria duhet  të ri-financojë këtë vit rreth 180 miliardë dollarë hua të marra nga bankat e huaja. Zënkat e Turqisëme aleatët e saj evropianë dhe amerikanë mbi kufijtë detarë në Mesdhe, dhe ato si një anëtare e NATO-s që ble raketa ruse dhe saboton sanksionet e vendosura ndaj Iranit, e kanë bërë atë shumë të prekshme nga masat ndëshkuese.

Por “bomba monetare” e Erdoganit, ka bërë më pak përshtypje në publik sesa tërheqja e tij nga Konventa e Stambollit, traktati i Këshillit të Evropës mbi luftën ndaj dhunës ndaj grave. Me këtë hap Erdogan gjithnjë e më autokratik që kur u zgjodh president në vitin 2014, i hoqi një lloj mbrojtje gjysmës së popullsisë së Turqisë, nju vend ku vriten deri3 gra në ditë. “Jemi duke kaluar nëpër një tunel shumë të errët”- tha Elif Shafak, romancierja e mirënjohur turke për “FT Weekend Festival” disa orë pas firmosjes së këtij dekreti.

“Kur humb demokracinë, të drejtat e grave dhe ato të pakicave, janë ndër të parat që zhduken”- theksoi ajo. Kjo lëvizje është përpjekja e fundit e Erdogan kundër sundimit të ligjit brenda dhe jashtë vendit. Ai e ka shtypur pavarësinë e sistemit gjyqësor turk. Ai injoron në vazhdimësi vendimet e Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut, që ka kërkuar lirimin e të burgosurve politikë, siç është aktivisti dhe filantropi  Osman Kavala, apo udhëheqësi i një aleance të majtë pro-kurde, Selahattin Demirtas.

I llastuar nga oborrtarët qëkur mënjanoi ndihmësit e tij të pavarur, Erdogan gati e ka humbur aftësinë për të zbatuar një politikë koherente. Përkundrazi, pasi e humbi kontrollin e  shumicës së qyteteve më të mëdha të Turqisë, përfshirë Stambollin dhe Ankaranë, në zgjedhjet lokale të vitit 2019, ai u përqendrua në ruajtjen e mbështetjes së elektoratit të tij islamik dhe ultranacionalist.

Një AKP e dobësuar, po i ngjan më shumë një partie në opozitë, sesa një parti qeverisëse në prag të dekadës së saj të tretë në pushtet. Kjo është dëshmi e fuqisë, por edhe e cënueshmërisë.

Përktheu: abcnews.al

Rama është propozuar për president nga disa deputetë socialiste, mendoni se:

View Results

editorial editorial analiza e financial times financial times rexhep tayip erdogan analiza e financial times financial times rexhep tayip erdogan

Sondazh

Poll
Editorial 19 Mars 2021, 08:54

Po thërrmohemi ne apo politika?

“Sigurisht, jeta është një proces thyerjeje, por goditjet që i japin procesit anën dramatike,  goditjet e mëdha dhe të papritura që vijnë nga jashtë personit, a...

Editorial 14 Mars 2021, 12:05

One-man-show kryeministror

Këtë javë ndodhi e pabesueshmja: Edi Rama, ende kryeministër, na u shfaq krejt papritmas si një aktor në gjininë teatrore one-man-show. Ky togfjalësh na vjen ng...

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj