LIVE UPDATES
Bota

Konflikti më i ndezur në Ballkan, fuqitë e mëdha katalizatorët kryesor

15 Dhjetor 2021, 18:49 Nga DOSJA
Konflikti më i ndezur në Ballkan, fuqitë e mëdha

Bosnje dhe Hercegovin- Bosnja dhe Hercegovina përballet me një ndarje të mundshme dhe një konflikt të ripërtërirë deri në luftë civile në qoftë se udhëheqësi politik serb i Bosnjës Milorad Dodik (anëtar serb i presidencës trepalëshe të Bosnjës dhe Hercegovinës dhe kryetari i partisë më të fortë të Republikës Srpska, Aleanca e Social Demokratëve të Pavarur, SNSD), do vazhdoj deri në fund me axhendën e tij separatiste – por a është ai serioz në lidhje me ndarjen, apo është thjesht duke kërkuar të konsolidoj pushtetin politik? Gjatë 15 viteve të fundit, ai ka kërcënuar të shpërbëj Bosnjën aq shpesh, sa të gjithë, përfshirë  dhe aleancat perëndimore, nuk e kanë marrë më seriozisht.

Këtë herë, Dodik ka dyfishuar kërcënimet e tij, duke njoftuar më shumë se 100 pjesë të legjislacionit të ri që kërkon ndarjen e Republikës Srpska nga qeveria qendrore e Bosnjës ku do të formojë institucionet e saj paralele. Një tjetër arsyeje e ndarjes e këtij konflikti në Bosnjë dhe Hercegovinë është edhe largimi i serbëve të Bosnjës nga institucionet shtetërore në korrik. që i dha shtysë Dodrik për deklarimin e legjislacionit të ri.

Nga nisi zanafilla e konfliktit?

Lufta e viteve 1992-1999 e cila u shkaktua nga ndarja e ish-Jugosllavisë, një lufte midis serbëve, kroatëve dhe myslimanëve boshnjakë. Lufta shënoi me më shumë se 100,000 njerëz të vrarë dhe më shumë se dy milionë të tjerë u detyruan të largohen nga vendi i tyre. Nëpërmjet bisedimeve në Dejton, SHBA ndërmjetësoi marrëveshjet e paqes që përfunduan luftimet dhe krijuan një shtet boshnjak të përbërë nga dy rajone vetëqeverisëse: Federata e Bosnjë-Hercegovinës dhe Republika Srpska. Republika Srpska ndahet në gjysmën lindore dhe perëndimore, të cilat bashkohen në qendër nga rajoni autonom Brčko, por edhe në ditën e sotme shumë serbë i kundërshtojnë akuzat për gjenocid  duke mohuar të gjitha krimet e luftës. Konflikti e ka fillimin më 23 korrrik të këtij viti kur Valentin Inzko diplomati austriak që shërbeu si përfaqësues i lartë i shtetit për 12 vite në Bosnjë, vendosi një ligj që përcakton dënime penale për mohimin e gjenocidit. Kjo u kundështua nga serbët sepse ata e mohoj kategorikisht gjenocidin e ndodhur në  masakrën e Srebrenicës në 1995 të 8,000 burrave dhe djemve mysliman nga forcat serbe të Bosnjës, e cila është karakterizuar si gjenocid në një numër vendimesh gjyqësore, veçanërisht nga Gjykata Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë në Hagë.  Nga ky ligj mori shkak edhe legjislacioni i ri i Dodik, ai kërcënoi më pas se parlamenti serb i Bosnjës deri në fund të nëntorit do të ndalonte respektimin e shumicës dhe se do të krijonte ushtrinë e vetë, duke e bërë Republikën e Srpska një shtet brenda shtetit të Bosnjë-Hercegovinës.

Konflikti i katalizuar nga fuqitë e mëdha

BE, SHBA, Britania e Madhe, Gjermania, Franca dhe Italia kanë dënuar legjislacionin e ri si dhe deklarata e Dodik duke paralajmëruar se ky legjislacion kërcënon stabilitetin në të gjithë rajonin e Ballkanit.

“Anëtarët e koalicionit qeverisës në RS duhet të jenë të vetëdijshëm se vazhdimi i kësaj rruge qorre, është duke dëmtuar perspektivat ekonomike të vendit, duke kërcënuar stabilitetin e vendit dhe të gjithë rajonit mbi të gjitha është dhe duke rrezikuar të ardhmen e Bosnjë-Hercegovinës në BE,”:-  thuhet në deklaratën e përbashkët.

Gjermania ka ngritur shqetësimin për situatën në Bosnjë-Hercegovinë që mund të sjellë një luftë civile brenda vendit. Ministri i Jashtëm i Gjermanisë deklaroi se: “E gjithë kjo rrezikon stabilitetin jo vetëm të Bosnjë-Hercegovinës, por të të gjithë rajonit. Ne jemi duke u konsultuar intensivisht me partnerët tanë, veçanërisht në BE, në Kuint dhe në Ballkanin Perëndimor dhe në kuadër të Këshillit për Zbatimin e Paqes, për hapat që mund të ndërmarrim për të shmangur një zhvillimi të tillë”. Zyrtari i Lartë Ndërkombëtar në Bosnjë-Hercegovinë Christian Schmidt paralajmëroi një konflikt mes Serbisë dhe Bosnjës, çka i rrezikon edhe shpërbërjen e vetë Bosnje-Hercegovinës.

Eurodeputetët e parlamentit europian kanë paralajmëruar se situata aktuale në Bosnjë dhe Hercegovinë mund të rindezë konfliktin në vend dhe i bëjnë thirrje BE-së për sanksione. Komisionari i Bashkimit Evropian për Fqinjësi të mirë dhe Zgjerim, Oliver Varhelyi. Gjatë vizitës në Sarajevë ai tha se Bosnja e Hercegovina duhet të ketë institucione funksionale përndryshe rrezikon të humbasë fondet e investimeve nga Bashkimi Evropian në infrastrukturë.

Sa i përket Rusisë, Rusia ka ofruar mbështetje të nivelit të lartë për serbët, së fundmi gjatë takimit të ministrit të jashtëm Sergei Lavrov me Dodik në Beograd në tetor. Edhe ambasadori rus në Sarajevë, Igor Kalabukhov, tha se nuk shikonte asnjë problem në deklaratën e presidentit të Republikës Srpska, Milorad Dodik duke  theksuar se është çështje e politikanëve, vendim demokratik dhe Rusia do ta mbështesë këtë ide nëse “realizohet me dialog”.

Të njëjtën gjë ka bërë dhe Serbia edhe pse qëllimet e Serbisë tashmë dihen se cilat janë. Duke qenë se Serbia ka ushtruar gjithmonë pushtetin e saj mbi Republikën Srpska, dhe ka qëllime të qarta që një ditë, kjo republikë të bëhet pjesë e sajë si dhe Dodik vendosi të shfaq retorikën e tij fill pas një takimi me presidentin serb Aleksandar Vuçiç në 23 tetorit 2021.

Ajo çka ka katalizuar më shumë konfliktin është edhe përfshirja e Kinës ku sipas një deklarate të presidentit Dodik ai ka mbështetjen e plotë si nga Kina ashtu edhe Rusia nëqoftë se vendosen sanksione ndaj republikës së Sprska-së.  Në një intervistë për “The Guardian” Dodrik theksoi se Putini dhe Kina do të ndihmojnë nëse perëndimi vendos sanksione. “Kur shkoj te Putini, nuk më kërkohet asgjë. Ai thjesht thotë, ‘”Si mund të të ndihmoj?”. Çfarëdo që kam diskutuar me të, kam gjetur gjithmonë mbështetje prej tij. Me [udhëheqësin e Kinës] Xi Jinping, ai gjithashtu thotë, “nëse ka diçka që mund të ndihmoj, Kina Do jetë aty për ju” -tha Dodrik.

Këto paralajmërime nuk janë asgjë e re për Dodik, pasi ai përdori të njëjtën retorikë për të realizuar rikthimin e tij politik në 2005, dhe më pas për të fituar çdo zgjedhje në Republikën Srpska që atëherë. Fjalimi i Dodik, i motivuar me sa duket edhe një herë nga zgjedhjet e ardhshme të vitit 2022, për fat të keq, nuk dështon kurrë që të bëjë që shumë zyrtarë boshnjakë (myslimanë boshnjakë), figura publike dhe media të ngrenë kërcënimin e një lufte të re, nëse aspiratat e Dodikut materializohen,  por ashtu siç ka ndodhur që nga 2005, ato janë thjesht fjalët e një politikani që kërkon vëmendje.

(A.T/dosja.al)

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

rajoni rajoni bosnje hercegovine britania e madhe franca gjermania italia kina milorad dodik republikën srpska rusia serbia shba bosnje hercegovine britania e madhe franca gjermania italia kina milorad dodik republikën srpska rusia serbia shba

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj