Protesta për Zvërnecin/ Protestuesit çajnë kordonin metalik, policia i sulmon me ujë. Tubimi shpërndahet në gjithë Tiranën
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
“Ka forca në Shqipëri dhe jashtë që janë kundër”/ Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thot&eum...
"Shqipëria është e shqiptarëve"/ Qytetarët mbushin rrugët e Tiranës, kërkojnë anulimin e pr...
TIRANË- Shpërthimi epidemik nga koronavirusi i ri SARS-CoV-2 dhe sëmundjes COVID-19 që ai shkakton, ka shkaktuar një shpërthim hulumtimesh të domosdoshme të cilat ofrojnë perspektivë dhe informojnë mbi diferencat ndërmjet përdorimit të testit në kohë reale të reaksionit zinxhir të polimerazës me transkriptim të kundërt (ndryshe e njohur si testi rRT-PCR ose thjesht RT-PCR) – që përdoret standarti i artë ose referenca për diagnozë definitive për COVID-19 – dhe diagnostikës së tomografisë së kompjuterizuar të kraharorit (në zhargon CT).
Një studim (lexo të plotë këtu) i publikuar së fundmi në revistën shkencore të Shoqatës Amerikane të Mjekësisë (e njohur si ‘JAMA’), në formën e një letre kërkimore, të titulluar ‘Detektimi i SARS-CoV-2 në specimen të ndryshëm klinik’, ku analizohej sensitiviteti (=aftësia e testit për të identifikuar saktë personat e sëmurë kur ata janë të sëmurë në të vërtetë) dhe specificiteti (=aftësia e testit për të identifikuar saktë personat jo të sëmurë kur ata nuk janë të sëmurë në të vërtetë) e RT-PCR-së për inde të ndryshme të njeriut. Në këtë studim u ekzaminuan gjithsej 1070 specimen (=mostra) të mbledhura nga 205 pacientë të shtruar në spital pasi ishin konfirmuar me COVID-19.
Nga të gjithë specimenët e mbledhur, specimenët fluid (të lëngshëm) të përftuar nga lavazhi bronkoalveolar demonstruan nivelin më të lartë të pozitivitetit me një nivel 93% (numri i mostrave = 14). Nivelin e dytë më të lartë të pozitivitetit e kishin specimenët e sputumit (=pështymës) me 72% (numri i mostrave = 75), më tej pasonin tamponët nazal (=mostra të marra nga sekrecionet hundore) me nivel 63% (numri i mostrave = 5), biopsia me fibrobronkoskopi 46% (numri i mostrave = 6/13) tamponët faringeal me nivel 32% (numri i mostrave = 126), feçet me 29% (numri i mostrave = 44) dhe gjaku me 1% (numri i mostrave = 3). Autorët e këtij studimi theksuan faktin që testimi i specimenëve prej siteve (=vendndodhjeve) të shumta indore mund të përmirësoi sensitivitetin dhe reduktojë rezultatet fals-negative (=individët të cilët janë realisht të sëmurë, por që rezultojnë negativ në test).
Në një studim tjetër (lexo të plotë këtu) të publikuar në revistën shkencore ‘Radiology’ me titull ‘Lidhshmëria e ekzaminimeve të tomografisë së kompjuterizuar të kraharorit (CT) dhe testit RT-PCR për sëmundjen e koronavirusit 2019 në Kinë’, studiuesit observuan një sensitivitet diagnostik më të lartë të CT-ve të kraharorit për COVID-19 krahasuar me RT-PCR-të të mostrave fillestare mbledhura me tamponë faringeal. Ky studim retrospektiv analizoi 1014 pacientë të hospitalizuar të dyshuar për COVID-19 në Vuhan , Kinë – pacientë të cilët iu nënshtruan si testimit diagnostikues në seri me RT-PCR, po ashtu edhe CT-së së kraharorit.
Hulumtuesit kërkuan prej radiologëve (të cilët nuk ishin në dijeni të rezultateve të RT-PCR-së së pacientëve) të identifikonin personat me COVID-19. Përveç kësaj, pacientët të cilët rezultuan negativ në testin RT-PCR (75%, numri i mostrave = 308), kishin gjetje pozitive me CT. Përgjatë analizës të eseve të RT-PCR-ve në seri dhe CT-ve, intervali mesatar ndërmjet gjetjeve fillestare negative deri tek gjetjet pozitive të RT-PCR-së u përcaktua 5.1 ditë me një devijacion standart 1.5 ditë. Ndërkohë i njëjti interval, por kësaj here ndërmjet rezultatit fillestar pozitiv dhe atij pasndjekës negativ me RT-PCR ishte 6.9 ditë me devijacion 2.3 ditë.
Duke përdorur rezultatet e RT-PCR-së si standart referencë, sensitiviteti, specificiteti dhe saktësia e CT-së në diagnostikimin e COVID-19 ishin respektivisht në velrat 97% (n = 580), 25% (n=105) dhe 68% (n=685). Vlera parashikuese pozitive (=probabiliteti që individët të cilët rezultojnë pozitiv në depistim, janë vërtetë të sëmurë) ishte 68% (n=580) dhe vlera parashikuese negative (=probabiliteti që individët të cilët rezultojnë negativ në depistim, janë vërtetë jo të sëmurë) ishte 83% (n=105). Sensitiviteti i testimit fillestar me tamponë faringeal luhatej ndërmjet 66%-80%, në varësi të supozimeve për pacientët me të dhëna diagnostike konfliktuale.
Autorët theksuan faktin që të dhënat ishin mbledhur në Vuhan (Kinë) – epiqendra e shpërthimit epidemik – dhe për rrjedhojë radiologët kanë pasur më shumë gjasa të raportonin diagnozë për COVID-19 në rastet kur shfaqeshin veçoritë tipike në imazhet e CT-së.
Në një studim tjetër (lexo të plotë këtu) të publikuar në prestigjiozen ‘Neë England Journal of Medicine’, me titull ‘Karakteristikat klinike të sëmundjes të shkaktuar nga koronavirusi 2019 në Kinë’, hulumtuesit analizuan dhe përbashkuan kartelat mjekësore e të dhënat për 1099 raste të hospitalizuara me COVID-19 të konfirmuar laboratorikisht. Në këtë studim, rastet e konfirmuara me COVID-19 u përkufizuan si rezultate pozitive nga sekuencimi me rendiment të lartë (për profesionistët ‘high throughput sequencing’) ose RT-PCR-së në kohë reale të specimenëve të mbledhur me tamponë nazal dhe faringeal.
Në këtë hulumtim, 86% (n=840) e pacientëve rezultuan me gjetje pozitive CT, gjë që sugjeroi praninë e infeksionit. Gjetjet pozitive të CT-së përfshinë pamjen ‘stuhia e borës’ (për profesionistët ‘ground-glass opacity’), hijëzim lokal të fragmentuar, hijëzim bilateral të fragmentuar ose anomali intersticiale. Përveç këtyre gjetjeve, asnjë anomali tjetër radiografike apo me CT nuk u gjet në 17.9% (n=157) të pacientëve me manifestim jo të ashpër të sëmundjes dhe në 2.9% (n=5) të pacientëve me manifestim të ashpërsuar të sëmundjes.
Vlen të përmendet se Udhëzimet e CDC-së për Specimenët Klinik të COVID-19 rekomandojnë mjekët të mbledhin dhe testojnë vetëm një tampon nazofaringeal (=të rrugëve të sipërme respiratore) për pacientët të cilët përmbushin kriteret e përcaktuar për tu testuar (lexo të plotë këtu).
Në përmbledhje mendoj se është shumë e rëndësishme të kuptohet sensitiviteti i RT-PCR-së, siç dhe e përshkrova më sipër, nuk është definitiv. Një rezultat i vetëm negativ i RT-PCR-së nuk duhet domosdoshmërisht të përjashtoi mundësinë për COVID-19, veçanërisht nëse dyshimi klinik është i fortë. Mesazhi kryesor i gjetjeve të këtyre studimeve është se nevojitet një konsideratë që kombinon manifestimet simptomatologjike, historinë e ekspozimit, veçoritë tipike të CT-së, si dhe ndryshimet dinamike të njohura për identifikimin e COVID-19 me një sensitivitet të lartë.
*Autorit është MPH, MSc, PhD (c) Epidemiolog i gjenomikës dhe nutrigjenomikës/ Kërkues shkencor/ HEDA Albania. Instituti i Hulumtime të Shëndetit Publik – Grupi Kërkimor MTA-DE i Akademisë së Shkencave të Hungarisë.
E-mail: [email protected] LinkedIn: https://ww.linkedin.com/in/erand-llanaj/
1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:
TIRANË– Kryeministri Edi Rama ka dhënë sot lajmin se një tjetër “spital lufte” do të ngrihet për të kuruar të gjithë qytetarët që do të preken në vendin to...
TIRANË– 570 të dënuar marrin pushime për tri muaj pas aktit normativ të vendosur nga qeveria e të lobuar fort nga ministria e Drejtësisë, Etilda Gjon...
TIRANË– Pas ditëve të tëra i karantinuar herë në shtëpi dhe herë në zyrën e tij në Kryeministri, Edi Rama ka vendosur që të dalë sot. Duke qënë se prej më ...
TIRANË– Në pranverën e vitit 2019, partitë opozitare shqiptare u larguan nga parlamenti. Bashkëpunimi mes krimit të organizuar dhe Partisë Socialiste...
Po ecim në kohën e paparashikuar dhe të papritur, pikërisht kur vëmendja tërhiqej nga strategjia afatgjatë e BE-se 2050, për një ekonomi të gjelbër dhe inovativ...
Marr shkas nga batuta autoironike e vlonjatëve, që aq mirë dinë të luajnë me vetveten, mbi sharjen në kor të virusit nga motra, për një analizë të varfërisë shp...
TIRANË- Prej dy ditësh kryetari i Partisë Demokratike, Lulzim Basha kërkon nga qeveria që të shpallë gjendjen e fatkeqësisë natyrore për të parandaluar për...
Nga Mentor KikiaSot, në markete dhe furrat e bukës në Tiranë, ishte një situatë pazakontë.Turma njerëzish në radhë për të blerë ushqime me shumicë.Vaj, makarona...
Shqipëri-Kryeministri Rama ka dy arsye të forta që vendosi të bllokojë totalisht lëvizjen që prej të shtunës në mesditë deri të hënën: Të gjithë, izolim në shtë...
TIRANË- Alber Kamy, shkrimtar dhe filozof francez, fitues i Çmimit Nobel për Letërsi, e fillon romanin e tij te famshem ‘Murtaja’ nepermjet nje pe...
