LIVE UPDATES
Ekonomi

Liria e fjalës dhe privatësia shuhet në të gjithë botën

12 Gusht 2019, 17:59 Nga DOSJA
Liria e fjalës dhe privatësia shuhet në të gjithë

Qeverisjet autokratike, rritja e kontrollit të medias dhe përdorimi i mbikëqyrjes prek thuajse gjysmën e popullsisë globale, gjetën studimet.

Pothuajse gjysma e njerëzve në botë po jetojnë në vende ku liria e tyre e fjalës dhe e drejta e privatësisë po shkatërrohet, studiuesit kanë zbuluar. Regjimet totalitariste (“Strongman” regimes) që kërkojnë të shtypin zërat kundërshtues dhe të forcojnë fuqinë politike po monitorojnë gjithnjë e më shumë qytetarët përmes teknologjisë, duke goditur protestat dhe duke burgosur gazetarë, bazuar kjo në rankimin e 198 vendeve rreth çështjeve që përfshijnë mbikëqyrje masive dhe të dhënat private.

Raporti, i publikuar të enjten nga kompania analitike e rreziqeve globale “Verisk Maplecroft”, zbuloi se rreth 3.38 bilion njerëz, ose afërsisht 46% e popullsisë në rang global jetojnë në shtete që konsiderohet se janë në “rrezik ekstrem” për sa i përket të drejtës së privatësisë dhe lirisë së shprehjes.

Nga 198 vende, 58 u kategorizuan si “rrezik ekstrem” kur bëhet fjalë për të drejtën e e qytetarëve për privatësi, një rritje prej 9% nga niveli i vitit 2017.

I njëjti numër shtetesh u rankuan në “rrezik ekstrem” tek raportin e lirisë së mendimit dhe indeksit të shprehjes. Rritja nga 52 në 2017-tën në 58 përgjatë 2018-tës prezantuan një rritje prej 11%. Sidoqoftë, vetëm 28 vende u identifikuan si “rrezik ekstrem” në indeksin e qeverisjes demokratike, i cili identifikon dhe mat regjimet autoritare. Shifrat paraqesin një trend “shqetësues” në erozionin global të të drejtave dhe lirive që shkon “përtej shteteve më autokratike”, thuhet në raport.

“Kjo na tregon se më shumë vende tani kanë prioritet kontrollin e narracionit publik dhe shtypjen e zërave kundërshtuese sesa të drejtat e qytetarëve.”

Raporti vë në pah Kamboxhian, ku zgjedhjet kombëtare vitin e kaluar bënë që Hun Sen, i cili ka qenë kryeministri i vendit për 34 vjet, të godasë “lajmet e rreme” duke gjobitur shkelësit dhe duke i burgosur për dy vjet. Hun Sen gjithashtu ka shtypur zërat kundërshtues në internet duke shtrirë në kohë mbikëqyrjen online dhe ka urdhëruar që të gjithë të dhënat në internet të tejçohen përmes një qendreje shtetërore të menaxhimit të të dhënave.

Sipas raportit, Kina kishte pikët më të ulta në total, si për lirinë e shprehjes ashtu edhe të drejtën për privatësi. Banim për një të pestën e përdoruesve të internetit në botë, vendi tashmë përballet me kufizimet më të rënda të internetit. Sidoqoftë, studimi paralajmëron ndikimin e prezantimit kontravers të sistemit socio-ekonomik (Social credit system)- një mbikqyrje e popullsisë dhe programin e Inteligjencës Artificiale (AI programme) që u japin pikë qytetarëve bazuar në sjelljen e tyre sociale, politike dhe ekonomike- që mund t’i marrin brenda dhe jashtë kufijve të shtetit.

Në Turqi, më shumë gazetarë u burgosën vitin e kaluar krahasuar me çdo shtet tjetër, sipas Komitetit për Mbrojtjen e Gazetarëve (Committee to Protect Journalists). Qeveria këtë javë shkatërroi më shumë se 300,000 libra që lidhen me grushtin e shtetit të dështuar në vitit 2016; vitin e kaluar, një raport nga fondacioni Pen (Pen foundation) zbuloi se 200 media dhe organizata botuese ishin mbyllur, 80 shkrimtarë i janë nënshtruan hetimeve dhe ndjekjeve penale dhe më shumë se 5.800 akademikë u hoqën nga 118 universitete publike.

Kamboxhia, Djibouti, Kenia, Somalia, Tanzania dhe Zambia të gjithë janë rënë në “rrezik ekstrem” përsa i përket të drejtës për privatësi.

Vendet që u klasifikuan si në “rrezik ekstrem” për lirinë e shprehjes përfshijnë Kirgistanin, Marokun, Mozambikun, Papua Guinenë e Re, Katarin, Ugandën dhe Venezuelën.

Sofia Nazalya, analiste e të drejtave të njeriut në kompaninë “Verisk Maplecroft’s”, tha se qëndrimi gjithnjë e më autoritar i Donald Trump mbi lirinë e medias rrezikon inkurajimin e sjelljeve të ngjashme me vendet e tjera ku liria e shprehjes dhe e drejta e privatësisë tashmë përbëjnë subjekt për t’u shqetësuar.

“Ajo që po ndodh me Trump-in dhe qëndrimet e tij anti-media është kontradiktore në mënyrën si ne mendojmë që një udhëheqës i një shteti demokratik duhet të veprojë dhe kjo na vendos para një precedenti të rrezikshëm ku shtetet e tjera janë më të hapura në të kritikuarin e shtypit” , tha Nazalya.

Raporti gjithashtu nënvizoi abuzimet e të drejtave të njeriut në rajonin e Xinjiang të Kinës, ku rreth 1 milion Uighurs etnikë ( minoritet turk i cili jeton në Azinë Qendrore dhe Lindore) janë mbajtur në qendrat e paraburgimit. Raporti paralajmëron kompanitë shumëkombëshe rreth zinxhirit furnizues me rroba nga kompanitë tekstile. Kina është prodhuesi më i madh i pambukut në botë, ku 3/4 prodhohet në Xinjiang, dhe industria ka qenë e lidhur me punën e detyruar.

Megjithatë, kompanitë që kërkojnë të pastrojnë zinxhirët e tyre të furnizimit mund ta shohin procesin jashtëzakonisht të vështirë, tha Nazalya.

“Të punuarit më standarde mund të rezultojë problematike për rajonin, pasi qeveria kineze me shumë gjasë do të bëjë që industritë prodhuese që zhvillohen në rajon të jenë të paidentifikueshme nga zinxhirët e furnizimit. Kjo situatë është mjaft unike. Do të paraqesë një sfidë të vërtetë për kompanitë pasi ajo paraqet një çështje madhore reputacioni për ato që përfshihen.”

Marrë nga Citizens Channel

(k.m/dosja.al)

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

sociale sociale kina komiteti për mbrojtjen e gazetarëve qeverisjet autokratike verisk maplecroft kina komiteti për mbrojtjen e gazetarëve qeverisjet autokratike verisk maplecroft


Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë