LIVE UPDATES
Bota

Mumiet e rrugës së mëndafshit, një popullsi kozmopolite por gjenetikisht e izoluar

30 Tetor 2021, 15:31 Nga DOSJA
Mumiet e rrugës së mëndafshit, një popullsi kozmopolite por

KINË –Një popullsi e izoluar gjenetikisht, por kulturalisht shumë kozmopolite. Kështu mund të përshkruhet qytetërimi indigjen që në epokën e bronzit jetonte në Kinën perëndimore, në pellgun e lumit Tarim, përgjatë Rrugës së Mëndafshit. Janë qindra mumje që e tregojnë këtë të cilat janë zbuluar ne këtë zonë në vitet ’90 dhe u është analizuar ADN-ja.

Rezultati është publikuar në revistën Nature nga Universiteti kinez Jilin dhe Instituti Gjerman i Antropologjisë Max Planck. Të gjetura në rajonin autonom të Ujgurëve, mumiet kanë qenë një mister deri tani. Ato datojnë në periudhën 2000 vjet para Krishtit dhe 200 pas krishtit dhe kanë tërhequr vëmendjen e studiuesve për ndikimin e tyre e tyre perëndimor, me rrobat e leshta dhe ekonominë e tyre agrobaritore.

Deri më tani besohej se ata ishin pasardhës të Yamnaya, mbarështues që migruan në atë zonë nga stepat e Detit të Zi, ose që e kishin origjinën në shkretëtirën e Azisë Qendrore, gjenetikisht të lidhur me mbarështuesit e parë të malësive iraniane. Analiza e ADN-së e nxjerrë nga 13 mumie nga pellgu i Tarim që daton në periudhën midis viteve 2100-1700 para Krishtit dhe nga pesë mumie nga periudha 3000-2800 para Krishtit, të gjetura në pellgun e afërt, ka bërë që të dalin dhëna të besueshme se mumiet Tarim nuk u përkisnin të ardhurve në rajon, por ishin pasardhësve të drejtpërdrejtë të një popullate të përhapur në Pleistocen, të cilët më pas u zhdukën kryesisht në epokën e akullit.

Ata janë ende të pranishëm në gjenomin e disa popullatave aktuale, siç janë ato indigjene në Siberi dhe në Amerikë. Sidoqoftë, mumiet Tarim nuk tregojnë asnjë gjurmë të përzierjes gjenetike. Pavarësisht nga izolimi i tyre gjenetik, ato ishin kulturalisht kozmopolite. Analiza proteomike e llogaritjeve të tyre dentare tregon se prodhimi i qumështit nga gjedhët, delet dhe dhitë praktikohej tashmë prej tyre dhe njihnin mirë kulturat, kuzhinat dhe teknologjitë e kulturave të ndryshme pranë tyre.

(m.k/dosja.al)

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

bota kulture epoka e akullit gjendjen mumiet kineze nstituti gjerman i antropologjisë revista nature epoka e akullit gjendjen mumiet kineze nstituti gjerman i antropologjisë revista nature

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Shiko video te tjera