LIVE UPDATES
Bota

“Në një tokë e dominuar nga Ish-luftëtarët”/ Gratë e Kosovës marrin fuqi në kutitë e votimit

7 Mars 2021, 18:34 Nga DOSJA
“Në një tokë e dominuar nga

KOSOVË -Gratë po fitojnë përfaqësimin më të madh politik në Kosovë, duke rritur shpresat për më shumë barazi në një vend që ende jeton me shenjat e luftës kundër sundimit serb në vitet 1990, kështu nis një shkrim i publikuar në nytimes, për situatën në Kosovë.

Saranda Bogujevci vështroi pa u dridhur një grumbull vrimash plumbash të lëna në murin e kopshtit nga një masakër dy dekada më parë që zhduku pjesën më të madhe të familjes së saj dhe i shkaktoi 16 fishek në trup. Ajo është shprehur se mendja mund të ketë fshirë disa kujtime, por ende kanë ngelur “njollat e gjakut”.

“Unë ende mund të nuhas tokën të përzier me erën e gjakut,”-ka thënë ajo. 

Bogujevci, 35 vjeç, është shumë më tepër se një simbol i Kosovës. Ajo është pjesë e një vale të vështirë të grave që zgjidhen në Parlamentin e Kosovës, e cila shpalli pavarësinë në 2008, por mbetet një nga vendet më të varfra në Evropë. Në rezultatet e zgjedhjeve në Kosovë, u zbuluan se shumë gra kishin fituar vend, në total 40%.

Këto gra të zgjedhura i kanë bindur votuesit se mund t’i rezistojnë Serbisë, e cila ka refuzuar të njohë Kosovën si një shtet të pavarur dhe gjithashtu të përballet me korrupsionin, kriminalitetin dhe qeverisjen e dobët që shkatërroi shpresat e mëdha që ndoqën fundin e sundimit serb.

Nazlie Bala, një aktiviste për gratë që ishte ndihmëse e UÇK-së gjatë luftës, tha se forca dhe vendosmëria e zonjës Bogujevci e kishte bërë atë një emblemë dhe shpresë për Kosovën.

“Ajo është një e mbijetuar. Ajo është e fortë si guri. Ajo është e vërteta jonë,”-ka thënë ajo.

Ndërsa Bogujevci zë vendin e saj në legjislaturën e re, e cila do të zgjedhë presidentin e Kosovës, ajo dëshiron që puna, zyra më e lartë e vendit, të shkojë te një grua tjetër dhe e mbijetuar e kohës së luftës, Vjosa Osmani.

Osmani, e cili ka qenë president në detyrës që nga nëntori, kur Hashim Thaçi u arrestua, pritet të zgjidhet plotësisht në ditët në vijim. Osmani, fitoi më shumë vota se çdo kandidat tjetër dhe gjithashtu më shumë vota se kushdo tjetër që kur Kosova filloi mbajtjen e zgjedhjeve dy dekada më parë. Thirrja e saj është veçanërisht e fortë midis të rinjve dhe grave, më shumë se 60 përqind e të cilave, sipas rezultateve të votimit, votuan për një listë kandidatësh që ajo udhëhoqi së bashku me Albin Kurti, një kampion i vjetër i çështjeve progresive.

Kur Osmani iku me prindërit e saj nga shtëpia e tyre në veri të Kosovës në 1999 për t’i shpëtuar masakrave të shqiptarëve etnikë, ata u ndaluan në rrugë nga ushtarët serbë të cilët kërcënuan të vrisnin babanë e saj. Asaj i kishte futur një tytë armësh në gojën e saj, por ajo sërish protestoi.

“Trauma të tilla, prekën çdo familje në Kosovë. Kosova nuk është vetëm e gatshme për një presidente femër, por votoi për një, pavarësisht mizogjinisë së ngulitur dhe një mentaliteti patriarkal të ndërtuar me shekuj,”-ka thënë Osamani.

Osmani fyhej dhe kërcënohej rregullisht nga rivalët meshkuj. Sfidat me të cilat përballen deputetët e reja femra janë të mëdha. Korrupsioni është i shfrenuar, pabarazia është e madhe dhe zhvillimi i pakët. Pothuajse një e treta e popullsisë është e papunë, me një normë mbi 50 përqind për të rinjtë dhe 80 përqind për gratë. Shumë prej kandidateve femra në fushatën e tyre, i prekën këto çështje.

Shfaqja e grave në politikën e Kosovës ka qenë një proces i gjatë, i dhimbshëm. Kosova ka pasur një presidente femër, por kjo ishte rezultat i një marrëveshje e ndikuar nga Shtetet e Bashkuara, e cila udhëhoqi një fushatë bombardimesh të NATO-s dhe theu kontrollin e Serbisë në territor në 1999 dhe që atëherë ka luajtur një rol të madh në punët e saj.

Kombet e Bashkuara, të cilat administruan Kosovën për gati një dekadë pas luftës, vendosën gjithashtu një sistem kuotash në 2000 që u garantonte grave 30 përqind të vendeve në Parlament. Bogujevci, së pari hyri në Parlament në vitin 2017 nën sistemin e kuotave, por në këto zgjedhje ajo ka hyrë me vota, pasi ka fituar.

Igballe Rogova, një aktiviste për të drejtat e grave, tha se votuesit tani po shikonin kandidatet femra jo si gra me kuota, por si politikane që bëjnë premtime dhe i mbajnë ato dhe meritojnë votat.

Albin Kurti, i cili drejton një parti të qendrës së majtë që bashkoi forcat me zonjën Osmani, ka një rekord të fortë të promovimit të grave.

Partia e përbashkët zgjedhore që ai drejtoi me Osmani u zotua se të gjitha agjensitë shtetërore dhe ndërmarrjet do të urdhëroheshin të zbatonin barazinë e punësimit.

Bala, aktivistja, e cila ka qenë pjesë e luftës ka thënë se shumë gra kishin marrë pjesë në luftën e armatosur kundër forcave serbe, por më vonë ishin shkruar jashtë skenarit.

Rruga Bogujevci e për në Parlament ishte gjithashtu e gjatë.

“Gjithmonë kam thënë se nuk do të hyja kurrë në politikë,” tha ajo në një intervistë në vendlindjen e familjes së saj, Podujeva.

Ajo u dërgua në Britani për trajtim mjekësor, pasi luftimet mbaruan dhe kaloi gati 15 vjet duke ndërtuar një jetë të re në Manchester në veri të Anglisë, por filloi të bënte gjithnjë e më shumë udhëtime në rajonin e saj të lindjes. Ajo dëshmoi kundër vrasësve të familjes së saj para një gjykate në Beograd, kryeqyteti i Serbisë dhe ekspozoi një shfaqje arti që ajo kishte krijuar duke treguar historinë e familjes së saj. Ajo tani është zhvendosur përsëri në Kosovë, ku të huajt e ndalojnë atë në rrugë për të shprehur admirim dhe mbështetje.

(k.a/dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

diaspora diaspora grat ne kosove fitoje vende ne parlemt kosova shkrimi i mediave te huaja per kosoven grat ne kosove fitoje vende ne parlemt kosova shkrimi i mediave te huaja per kosoven

Sondazh

Poll

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri