LIVE UPDATES
Ekonomi

‘Nga erdhi, si vepron dhe çfarë shkakton?’/ Këto gjëra nuk i dinim për koronavirusin, ndryshimi tek stërkalat e kollë

14 Prill 2020, 16:42 Nga DOSJA

ITALI– Profesoresha italiane Ersila Buonomo ka bërë një analizë, ku edhe ka përmbledhur gjithë faktet që dihen deri tani për koronavirusin. Në shkrimin e saj, ajo ka sqaruar se cilat janë karakteristikat e koronavirusëve, nga ka ardhur pandemia, cilat janë metodat e transmetimit dhe shumë detaje të tjera lidhur me mënyrën sesi reagon trupi ynë ndaj pandemisë.

Bazuar edhe në shifrat e Kinës, Buonomo ka përcaktuar edhe kohën që i duhet të infektuarve për t’u shëruar apo sa është mesatarja e ditëve që ‘vuajnë’ pacientët që ndërrojnë jetë.

PJESË NGA ARTIKULLI:

Nga vjen koronavirusi?

Koronaviruset janë identifikuar si patogjene që nga vitet 1960. Virusi infekton njerëzit dhe vertebrorët e tjerë. ‘Sëmundja’ kryesisht prek organet e frymëmarrjes dhe shkakton që nga ftohja më e zakonshme tek infeksionet më të rënda, siç është pneumonia. Shumë ‘fajësojnë’ lakuriqin e natës si përhapës të koronavirusit por kjo nuk do të thotë që agjentë të tjerë nuk kanë ndikuar në transmetim.

A janë të njohura koronaviruset me sistemin tonë imunitar?

Po dhe jo: koronaviruset e njohura deri më tani, të zakonshme në të gjithë botën, janë shtatë. Pork a edhe ata që janë identifikuar në mijëvjeçarin e ri ndaj të cilëve shumica e popullatës nuk është imune.

Koronaviruset e zakonshme njerëzore

1 – 229E (koronavirus alfa) 2 – NL63 (koronavirus alfa) 3 – OC43 (beta coronavirus) 4 – HKU1 (beta coronavirus) Koronaviruset që shkaktuan epidemi: 5 – MERS-CoV (beta koronavirusi që shkaktoi problemet e frymëmarrjes në Lindjen e Mesme) 6 – SARS-CoV (beta koronavirusi që shkakton problemet akute të frymëmarrjes) 7 – SARS-CoV-2 (koronavirusi që shkakton COVID-19)

Kush është ‘fajtor’ për përhapjen e koronavirusit?

Në një intervistë të fundit në “New York Times” shkrimtari David Quammen the se pandemia është pasojë e veprave të njeriut. Globalizimi ka shumëfishuar mundësinë e kontaktit midis njerëzve dhe kafshëve duke shkaktuar rritjen e kontaktit me patogjenët.

Cila është metoda e përhapjes?

Sigurisht kryesorja është përhapja përmes ajrit. Teshtitja ose kollitja gjeneron një “re” me stërkala. Pikat më të rënda bien në tokë për shkak të gravitetit, ndërsa ato të voglat dhe të lehtat qëndrojnë në ajër pothuajse pafundësisht. Ky fakt është mbështetur edhe nga inxhinieri Bakhtier Farouk, i cili jep leksione në Universitetin e Drexelit. Kolla tipike fillon lehtë dhe më pas rëndohet duke bërë që e gjithë fryma që lëshohet gjatë procesit të mbushë me ajër një shishe dy litërshe. Stërkalat kanë fuqinë që të lëvizin 75 km në orë. Ndërsa teshtimat kanë më shumë fuqi, pasi arrijnë që të lëvizin me 320 km në orë.

“Sipas studimit një pikëz e emetuar nga kolla nga një personi të sëmurë mund të mbajë 200 milion grimca të infektuara.”

Por sa zgjat peridha e shërimit? Dhe përse nuk është e njëjtë me të gjithë pacientët e infektuar nga koronavirusi?

Duke marrë parasysh të dhënat në Kinë; 2.5% e të prekurve shërohet brenda 5.1 dhe 5.9 ditësh; po aq shërohet brenda 2.2 ditësh, ndërsa vetëm 101 nga 10,000 raste e tejkalojnë afatin e 14 ditëve në karantinë. Po ashtu në Kinë është vënë re se koha mesatare mes shfaqjes së simptomave deri tek humbja e betejës është 8 ditë. Brenda këtyre ditëve, në rast se nuk ka përmirësim, i infektuari mund të ndërrojë jetë.

(k.m/dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

sociale sociale ersila buonomo koronavirusi ne bote simptomat e koronavirusit ersila buonomo koronavirusi ne bote simptomat e koronavirusit


Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj