LIVE UPDATES
Politike

“Albanian Files”/ Arkitekti kilian zbulon si e kontaktoi personalisht Edi Rama: Më mori në telefon për një kullë

30 Qershor 2026, 11:28 Nga I.A
“Albanian Files”/ Arkitekti kilian zbulon si e kontaktoi
Edi Rama

TIRANË- Libri “Albanian Files” sjell dëshmi dhe rrëfime nga arkitektë të njohur ndërkombëtarë që kanë zhvilluar projekte në Shqipëri, duke hedhur dritë mbi mënyrën se si, janë marrë vendimet për zhvillimet urbane në vend. Një prej tyre tregon se bashkëpunimi nisi pas një telefonate të drejtpërdrejtë nga kryeministri Edi Rama.

Bëhet fjalë për një arkitekt nga Kili, pjesë e studios së njohur Elemental, i cili rrëfen se studioja filloi të punonte në Shqipëri në vitin 2024 pasi u kontaktua personalisht nga kreu i qeverisë.

“Benedetta Tagliabue më dërgoi një mesazh duke më pyetur nëse isha dakord që numri im i kontaktit t'i jepej kryeministrit të Shqipërisë. Unë i thashë: sigurisht. Pesë minuta më vonë më kontaktoi vetë kryeministri, duke më pyetur nëse mund të vija në Tiranë për të diskutuar mundësinë e një projekti.

Kili është shumë larg nga pothuajse çdo vend tjetër në botë, prandaj i thashë se gjëja më e mirë do të ishte të ndalesha në Shqipëri gjatë udhëtimit tim të ardhshëm në Evropë. Ai udhëtim ishte planifikuar të zhvillohej pas dy javësh, për shkak të një vizite në kantierin e ndërtimit të ndërtesës EDP në Lisbonë. Kështu, në ditët e fundit të majit, arrita të kaloja rreth njëzet e katër orë në Shqipëri. Që atëherë, jam kthyer edhe katër herë”, shprehet arkitekti.

“Albanian Files”/ Arkitekti kilian zbulon si e kontaktoi
Letra

Më tej ai ndalet te filozofia e studios Elemental për projektimin e kullave, duke theksuar se synimi është që vetë struktura të përbëjë arkitekturën dhe që projektet të ndërtohen mbi analizën e nevojave reale, e jo mbi zgjidhje të paracaktuara. Sipas tij, procesi i projektimit nis gjithmonë me identifikimin e problemeve që duhet të zgjidhen, pasi nuk ka gjë më të keqe sesa t'i japësh një përgjigje shumë të mirë pyetjes së gabuar.

Në fund, ai vë në dukje se sfida më e madhe nuk lidhet me një projekt të vetëm, por me ndikimin që kanë të gjitha projektet së bashku në zhvillimin urban. Sipas tij, koordinimi mes autoriteteve dhe aktorëve të përfshirë është elementi më i rëndësishëm për të garantuar të mirën e përbashkët, ndërsa roli i arkitektit është të propozojë masa që zbusin ndikimin e çdo ndërtimi në panoramën e përgjithshme.

“Albanian Files”/ Arkitekti kilian zbulon si e kontaktoi
Letra

“Duke pasur parasysh natyrën e projekteve, të cilat janë të gjitha kulla, ne parashikojmë që qasja jonë e viteve të fundit, sipas së cilës struktura është vetë arkitektura, do të bëhet edhe më radikale. Kur ke 400.000 tonë që ngrihen 300 metra mbi tokë, ne do të donim që arkitektura të ishte pothuajse e përfunduar në momentin kur të përfundonte edhe struktura. Nuk është vetëm çështje e përdorimit më efikas të burimeve, por edhe një pikënisje e shëndetshme që ndërtesa t'i rezistojë kohës.

Ne e shtyjmë sa më shumë të jetë e mundur momentin e "dëshirës për të projektuar"; nuk hidhemi menjëherë te një përgjigje (projekti), pa e kuptuar më parë se cila është pyetja. Vetëm kur kemi identifikuar forcat që do të përcaktojnë formën e projektit, atëherë hidhemi në boshllëkun e fletës së bardhë. Në momentin që fillon duke dëgjuar, vëzhguar dhe kuptuar kufizimet, projekti ka shumë më tepër gjasa të jetë i përshtatshëm. Përshtatshmëria është një mënyrë për të ndërthurur përgjegjësinë me cilësinë.

Gjëja e parë për të cilën duhet të bihet dakord me të gjitha palët e interesuara është: cilat janë problemet që duhet të zgjidhen. Nuk ka gjë më të keqe sesa t'i japësh një përgjigje shumë të mirë pyetjes së gabuar. Këto probleme variojnë nga ato shumë konkrete, të prekshme dhe të matshme, deri te ato abstrakte, simbolike dhe të vështira për t'u kuptuar; shpesh ato tërheqin edhe në drejtime të kundërta. Por kur pika e nisjes janë problemet dhe jo zgjidhjet, integriteti i projektimit kujdeset vetvetiu për veten.

Në çdo rast, ajo që ju po pyesni i referohet vetë projektit; sfida e vërtetë është çfarë ndodh me shumën e të gjitha projekteve. Dihet se veprimet individuale, edhe kur janë të motivuara nga qëllime të mira, nuk mund të garantojnë të mirën e përbashkët. Prandaj, në mjedisin e ndërtuar, koordinimi, më shumë sesa paratë, është burimi më i rrallë. Roli i arkitektit është t'u paraqesë dhe t'i diskutojë me autoritetet që kanë kompetencë masat që duhet të merren për të zbutur dhe, në fund, për të kompensuar ndikimin e një projekti të izoluar në panoramën e përgjithshme. Nuk kam ende njohuri të mjaftueshme për të përmendur një shembull të tillë,” thekson arkitekti i studios kiliane./Dosja.al

elemental albanian files edi rama


Sondazh

Poll

Aktivistët mobilizohen sërish: Do ndalojmë deputetët të futen në seancë, s’na përfaqësojnë

Aktivistët mobilizohen sërish: Do ndalojmë deputetët të futen në seancë, s’na përfaqësojnë

Dita e 32-të e protestës, qytetarët- Ramës: Do të të rrëzojmë si Enver Hoxha

Dita e 32-të e protestës, studentët: Kemi pafund arsye për të protestuar!

Studentët në ditën e 32-të të protestës: Nuk jemi financuar nga asnjë organizatë

Berisha:Është tradhti ndaj idealeve të lirisë po të mos mbështesësh këtë lëvizje të gjeneratës së re

Berisha: Këshilli Kombëtar do të drejtohet nga një zonjë, ja dy kandidaturat

Dita e 32-të e protestës/ Pensionisti: Duhet t’i kontrollojmë pasurinë politikanëve

Berisha: Mbështesim lëvizjen e gjeneratës së re, e cila nuk ndalet pa e rrëzuar këtë qeveri

Shpërndanin lëndë narkotike në plazhin e Durrësit, kapen në flagrancë dy të rinjtë

Salla shpërthen në të qeshura nga deklarata e Ramës: Ëndrra ime, të luftoj korrupsionin në Gjermani

Rama pranon se protestat janë kundër qeverisë: Mesazh i rëndësishëm për mua...

Rama nga Gjermania: Askund ky transformim nuk është me kaq ndikim

Rama: Shqipëria ka më shumë se 1000 shërbime publike digjitale

Plas te Zgjedhorja/ Manja lëshon gojën ndaj Ivi Kasos: O legen, qepe gojën

Protestuesit mblidhen para SPAK: Hetoni kryeministrin Rama, 'Albanian File' është provë krimi

Kryeministri Rama pritet me protesta në Gjermani/ Emigrantët në Düsseldorf kërkojnë dorëheqjen e tij

I dyshuar për vrasjen e ish-policit Santiago Malko, Ilir Selmani paraqitet në GJKKO

Tensione mes protestuesve/ Një grua debaton me qytetarët mes turmës, protestuesi: Mos u provokoni

Protesat e 31/ Qytetarët nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

"Donte të na vinte në qeli"/ Dritan Goxhaj pas lirimit: Nuk pranuam të takonim Avokatin e Popullit

"Lironi protestuesit"/ Protestuesit mblidhen para Drejtorisë së Policisë #dosja #dosjaal #protesta

Aksidenti tragjik, dalin PAMJET nga vendi i ngjares

"Nuk ka kolltuk që e shpëton një pushtet"/ Gjekmarkaj: Shqiptarët janë në rrugë kundër padrejtësisë

Përplasje e ashpër në Kuvend mes Balliut dhe Muçit: Kjo është për tu vlerësuar, jo për tu përdorur

Balla: Ju gëzoni kur protestuesit thërrasin “Berisha në burg”, shpresoni se do shpëtoni nga Saliu

Bardhi për Ramën: Dorëheqjen s'e jep dot, ka ende borxhe për të shlyer

Protestonte para Kuvendit, Policia arreston Dritan Goxhajn dhe të tjerë protestues

Protestuesit vijojnë revoltën para Kuvendit/ Godasin me vezë automjetin e ministrit Gonxhja

Gjest human në mes të protestës/ Qyetarët para Kuvendit shpërndajnë ujë për efektivët e policisë

Policia ndërhyn për të hapur rrugën deputetëve, i bashkohet FNSH

Protestuesit përplasen me policinë, i bllokojnë rrugën zv.kryeministres Albana Koçiu

Protestuesit ndjekin deputetin e PS-së jashtë Parlamentit: Nuk na përfaqëson, hajdut

Tensione para Parlamentit, protestuesit godasin me vezë makinën e Tërmet Peçit dhe Petrit Malajt

Të rinjtë u “vendosin gjoba” makinave: Mos procedoni studentët, jemi në protestë

Ja momenti i arrestimit të Emiljano Ninës, policia jep detajet e ngjarjes

Tension para Kuvendit, protestuesit tentojnë të fusin kosh mbeturinash në hyrje të institucionit

Qytetarët protestojnë përballë godinës së Kuvendit: Ju erdhi fundi

Mblidhen protestuesit para Kuvendit, deputetët e mazhorancës hyjnë 30 minuta më herët

"Do vijoj të jem pjesë e PS"/ Spiropali: Jemi duke punuar mbi draftin për Shqipërinë e re

Përfshihet nga flakët kompleksi në Laprakë, nuk raportohen të lënduar

“Ju erdhi fundi”/ Momenti kur protestuesit shpalosin banderolën në muret e Politeknikut

“Ekonomia ka marrë fund”/ Protestuesja: Në drejtësi nuk gjen zgjidhje, kushtet ne spitale janë copë

Aktivisti Klod Leka: Qytetarët po rezitojnë dhe në kushtet e vështira të vapës

“Korrupsioni më mënyrë galopant” Maestro: Po rrisim fëmijët që të emigrojnë jashtë vendit

“Duhet qeveri teknike”/ Maestro: Protesta do vazhdoj deri në qytetarin e fundit në shesh

Një muaj pandërprerë/ Qytetarët vazhdojnë protestën kundër Qeverisë Rama

Eurodeputetja Vula Tsetsi:Nuk ka zgjerim të BE-së me Shqipërinë nëse Rama e shet vendin tek të huajt

Eurodeputetja Christina Guarda mesazh Ramës: Nuk hyhet në Europë duke u përulur, por me kokën lart!

Eurodeputetja Anna Strolenberg: Mos u ngatërro me shqiptarët, lufto korrupsionin dhe mbro natyrën!

Përplasje fizike mes protestuesve dhe rojeve të universitetit Politeknik