LIVE UPDATES
Politike

Ambasadorja Elsa Hastad flet për diktaturën në Shqipëri: Kërkimi i së vërtetës është i dhimbshëm

Sipas Hastad demokracia ka të bëjë me respektimin e të drejtave të njeriut dhe drejtësia është me rëndësi si në Shqipëri edhe në Suedi.

29 Qershor 2022, 21:36 Nga F.M
Ambasadorja Elsa Hastad flet për diktaturën në Shqipëri:
Elsa Hastad

TIRANË- Ambasadorja e Suedisë në Shqipëri, Elsa Hastad vjen në nje intervistë për News24 ku shpjegon arsyet ose Suedia ka financuar rikonstruksionin e godinës së Autoritetit të Dosjeve. Duke e vënë theksin te kërkimi i së vërtetës, ajo thekson se qeveria duhet t’u kërkojë falje viktimave të komunizmit për të vënë në vend dinjitetin njerëzor. Sipas Hastad demokracia ka të bëjë me respektimin e të drejtave të njeriut dhe drejtësia është me rëndësi si në Shqipëri edhe në Suedi.

PYETJA-Zonja Ambasadore jemi në Autoritetin e Dosjeve që tashmë ka një godinë të re me financim të qeverisë suedeze dhe ambasadës suedeze në Shqipëri. Pse Sueidia duhet të jetë e interesuar për të investuar në një institucion që ka të bëjë me kujtesën në Shqipëri?

HASTAD: ky projekt është për pajtimin, është për gjetjen e së vërtetës për familjen dhe për historinë.  Ne besojmë se kjo krijon demokraci, është për hapjen, për të pasur akses në të shkuarën dhe ne po ashtu besojmë se kjo është një mënyrë për tu siguruar që kjo nuk do të ndodhë përsëri. Më pas dua të them se është fantastike se  është diçka për të cilën edhe vende të tjera janë të interesuara. Vende të tjera po shohin, çfarë po bën Shqipëria dhe si po  përballet me të shkuarën. Çfarëdo që ne bëjmë ne sot këtu, është diçka që mund ta shohin edhe vende të tjera, për të mësuar prej saj apo për tu frymëzuar sepse për fat të keq edhe vende të tjera kanë një të shkuar të errët.  Për Suedinë është me rëndësi sepse ne mbështesim Shqipërinë dhe zhvillimin e demokracisë.

PYETJE: Historia e Shqipërisë dhe ajo e Suedisë, nuk kanë pika të përbashkëta, në fakt kanë qenë histori të ndryshme. si e pritët ju këtë projekt në fillim, ku ju propozua ky projekt?

HASTAD: Mendoj se është e lehtë për të kuptuar se ju keni një të shkuar me të cilën duhet të “takoheni”, duhet të keni akses në informacion. Kjo ka të bëjë me dinjitetin njerëzor dhe mendoj se kur vjen në Shqipëri, e njeh historinë. Unë e dija historinë, kolegët e mi e njohin historinë. Dhe mendoj çdokush   e kupton që në mënyrë që kjo të mos ndodhë dhe në mënyrë që të ecim para, duhet të pajtohemi e të takohemi me të shkuarën. Suedia është një vend i të drejtave të njeriut dhe i demokracisë dhe kjo ka të bëjë me dinjitetin njerëzor. Për dinjitetin e familjeve dhe për njerëzit e hetuar që të dinë se çfarë ndodhi me ta, me të afërmit e tyre. Dhe sa i takon Suedisë, mendoj se ne kemi përgjegjësi, përgjegjësi globale dhe nëse kemi mundësi të ndihmojmë që të krijojmë ndërgjegjen që kjo të mos ndodhë më kurrë, atëherë ne duam të kontribuojmë. 

PYETJE: Ju edhe gjatë fjalës që mbajtët në ceremoni e vutë theksin te të drejtat e njeriut. Në një vend si ky i yni ku shpesh është e vështirë të përballësh me të shkuarën, të fokusuarit te të drejtat e njeriut dhe të drejtat që duhet të kenë pasur edhe ata që kanë jetuar në komunizëm, përbën një argument të fortë për t’ju qasur të shkuarës edhe në mënyrë ligjore, përtej ndjeshmërisë.

HASTAD: Të drejtat e njeriut janë thelbësore, për zhvillim demokratik, në vendin tim, në Suedi dhe kjo është e rëndësishme se si i respekton ato?  Qeveria siguron të drejtat e njeriut për qytetarët, dhe është njësoj në vendin tim, e është njësoj këtu. Qeveria, ose autoriteti ka përgjegjësinë, të ndihmojë individët, të sigurohet për të drejtat e njeriut, për të pasur akses në histori, akses në informacion, sepse është një krim që është kryer, nga qeveria e asaj kohe.  Dhe kemi disa procese si ky nëpër botë, dhe është përgjegjësisë e qeverisë të thotë “Më vjen keq” dhe të kërkojë falje. Si bëhet kjo? Një mënyrë është të qenit i hapur,
“e dimë që kemi bërë diçka keq dhe kërkojmë falje duke u hapur”.

PYETJE: Kërkimi i së vërtetës, sa mendoni që është e vështirë kërkimi i së vërtetës, gjetja e saj dhe gjithë procesi që e shoqëron, për një shoqëri si e jona me problemet e veta të bartura dhe që në një farë mënyre i transmeton ato probleme në ditët tona?

HASTAD:   mendoj se ka të bëjë edhe me dinjitetin, mënyrën si ke vdekur dhe ku je varrosur dhe ku familja jote mund të të nderojë. Është një proces i gjatë dhe i vështirë për të kërkuar për njerëzit që kemi humbur në krime si këto. E di, sepse kam punuar në vende të tjera, në Amerikën Latine e vende të tjera. Ajo që dua të them e kuptoj tërësisht se duhen kërkuar të afërmit, por është një proces ekstremisht i vështirë i gjetjes dhe identifikimit. Ndaj do të duhet durim.

PYETJE: Shoqëria shqiptare është e ndarë në dy grupime, një grupim që ka qenë i dënuar gjatë regjimit komunist dhe një grupim që ka qenë disi i atashuar pranë persekutorit. Këto dy grupime nuk e pranojnë njëri tjetrin dhe fatet e njëri-tjetrit. Duket se për të përndjekurit politikë në një mënyrë të re, vijon jo më persekutimi i të njëjtit lloj, vijon injorimi, ata s’kanë mundur të fitojnë pas 90-ës ato që ju munguan. Si e shihni unifikimin e këtyre dy rrugëve?

HASTAD:   Mendoj se gjetja e të afërmve dhe pasja akses në atë që ka ndodhur është një mënyrë  e të pranuarit,  të pajtuarit dhe faljes sepse kemi nevojë për falje.  E di që mënyra e vetme për tu pajtuar është duke kuptuar njëri-tjetrin. Nuk mund të ketë pajtim të vërtetë, nëse një pjesë jeton në mohim, duhet të takohesh me tjetrin dhe ta kuptosh tjetrin. Duhen kuptuar dy palët dhe pse kjo ndodhi.  Kjo nuk do të thotë se ti mendon që është e drejtë, por duhet të kuptosh pse ka ndodhur. Kur dy palët takohen, kuptojnë dhe pranojnë atë që ka ndodhur dhe të falni njëri-tjetrin.

PYETJE: Ju keni folur për drejtësi tranzitore, ndërtimin e demokracisë dhe festimin e hapjes. A gjykoni që shoqëria shqiptare po shkon drejt këtyre tri drejtimeve, edhe pse ju si natyrë në raport me Shqipërinë keni qenë shpresëplotë dhe e keni transmetuar shpresën që ndjeni për të ardhmen me Shqipërinë.

HASTAD:  Sigurisht qe jeni (duke shkuar). Shqipëria po bën gjëra me rëndësi çdo ditë, si kjo sot, që është hapje dhe digjitalizim. Demokracia dhe hapja shkojnë dorë për dore. Dhe po, jam optimiste sepse takoj çdo ditë njerëz që bëjnë diçka për mjedisin, institucionet, demokracinë,  takoj shoqëria civile, institucione, gazetarë si ju që janë guximtarë,  që bëjnë pyetje. Po, kjo është shenjë e mirë. Dhe po, unë i takojë këta çdo ditë në Shqipëri.

PYETJE: Ndërsa flasim për një luftë, mes grupimeve shoqërore në Shqipëri para 1990-s siç ka qenë lufta e klasave. Megjithatë, sot përballemi me një luftë të re, Ukraina është në këtë luftë dhe për shkak të Ukrainës, Europa po përballet me një luftë dhe po krijojnë një rikonfifigurimi gjeopolitik. Suedia që ka qenë tërësisht ndryshe, po risheh pozicionin e saj duke dashur të bëhet pjesë e NATOS-s ndaj edhe keni takuar kryeministrin Rama, pak kohë më parë. Cila do të jetë e ardhmja e Suedisë.

HASTAD: Suedia e ka ndryshuar pozicionin e saj, është e vërtetë. Pas më shumë se 200 vitesh neutralitet, ku ne kemi qenë aleatë ushtarakë me asnjë shtet, kemi vendosur,  të ndryshojmë dhe të aplikojmë për anëtarësi në NATO. Dhe po kjo është sepse ka një luftë në Europë që është në vazhdim. Nuk mendoj se askush nga ne, e mendoi që kjo mund të ndodhte. Të gjithë menduam se kishim ecur para dhe bota ishte vend më i mirë për të jetuar, më e hapur, e globalizuar,  më demokratike dhe me më pak varfëri.  Por lufta ndodhi dhe  ne kemi ndryshuar po ashtu. Ky është një realitet i ri për Europën.  Ky është një realitet i ri për Europën dhe për Suedinë dhe do shkojmë përkrah me Finlandën. Kisha një takim me kryeministrin Shqiptar Edi Rama për ta informuar për aplikimin suedez dhe  Shqipëria dhe ai na dhanë mbështetje të plotë dhe uroj të jemi anëtarë të NATO-s së bashku.

Marrë nga Balkanweb

elsa hastad

Sondazh

Poll

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta