LIVE UPDATES
Politike

Financimi rus për Lulzim Bashën, "Mother Jones": Si rrodhën paratë nga Moska tek lobisti Nick Muzin

Pesë vjet më parë, Mother Jones zbuloi një skemë të çuditshme që tronditi politikën shqiptare. Tani gazetarët Dan Friedman dhe David Corn kanë sjellë të tjera detaje, për historinë ku u përfshi Lulzim Basha.

16 Nëntor 2023, 13:57 Nga A.B
Financimi rus për Lulzim Bashën, "Mother Jones": Si
Lulzim Basha dhe Donald Trump

MotherJones

Nga DAN FRIEDMAN dhe DAVID CORN

Pesë vjet më parë, Mother Jones zbuloi një skemë të çuditshme që tronditi politikën shqiptare. Gazetarët Dan Friedman dhe David Corn kanë sjellë të tjera detaje, për historinë ku u përfshi kryetari i PD, Lulzim Basha.

Pesë vjet më parë, Mother Jones tregoi një histori që tronditi politikën shqiptare: një kompani misterioze me bazë në Skoci kishte paguar një lobist amerikan të lidhur me republikanët për të ndihmuar një kandidat presidencial në Shqipëri në gjykatën e mbështetjes nga administrata Trump, dhe paratë me sa duket ishin të lidhura me Rusinë. Tani një pjesë e re e enigmës është materializuar.

Në vitin 2017, Nick Muzin, një ish-ndihmës i senatorit Ted Cruz (R-Tex.) i cili u bë një lobist i lidhur mirë dhe shumë i paguar, raportoi në dosjet në Departamentin e Drejtësisë se ai ishte punësuar për të fituar mbështetje në Shtetet e Bashkuara për Lulzim Bashën, kreun e Partisë Demokratike të Shqipërisë (PD) të qendrës së djathtë, i cili atëherë sfidonte kryeministrin aktual të Shqipërisë. Nuk kishte asgjë të pazakontë që një person me ndikim në DC të mbahej nga një politikan i huaj. Por një pagesë prej 150,000 dollarësh për shërbimet e Muzin kishte ardhur nga një burim i çuditshëm: Biniatta Trade LP, një kompani guaskë e regjistruar në Skoci nga dy kompani të tjera guaskë me bazë në Belize.

Biniatta Trade kishte një zinxhir të ndërlikuar marrëdhëniesh korporative. Ato kompani me bazë në Belize u renditën në dosjet e korporatave si oficerë të dy firmave të tjera dhe ato dy kompani kontrolloheshin nga shtetas rusë. Për më tepër, nuk kishte asnjë shenjë publike se Biniatta Trade bëri diçka. Faqja e saj e internetit, e regjistruar nga një banor i Odessa, Ukrainë, përbëhej nga imazhe të aksioneve. Numri i telefonit britanik që rendiste nuk funksiononte. Nuk mund të dallonim për kë apo për çfarë bëhej fjalë. Por lidhjet e korporatave u gjurmuan përsëri në Rusi.

Historia se një person apo entitet në Rusi po përdorte një lobist amerikan për të ndikuar në zgjedhjet në Shqipëri, gjeneroi titujt e faqeve të para në Shqipëri. Mundësia e ndërhyrjes së fshehtë ruse kishte kuptim. Partia e Bashës kundërshtoi qeverinë e kryesuar nga kryeministri Edi Rama, i cili kishte drejtuar Shqipërinë drejt Bashkimit Evropian dhe paralajmëronte rritjen e ndikimit rus në Ballkan. Moska sigurisht që kishte interes që Basha të largonte Ramën.

DPA denoncoi artikullin dhe Mother Jones, duke pretenduar se pjesa ishte pjesë e një komploti që përfshin filantropistin miliarder George Soros. Përfundimisht, prokurorët shqiptarë e akuzuan Bashën për pastrim parash dhe falsifikim dokumentesh në lidhje me këtë çështje. Kjo ndjekje penale më vonë u pezullua. Polemika u ngrit në mënyrë të çuditshme në rastin e Charles McGonigal, ish-kreut të divizionit të kundërzbulimit të FBI-së në Nju Jork, i cili u deklarua fajtor në shtator për krime që përfshinin pranimin e një kredie prej 225,000 dollarësh nga një aleat i Ramës dhe më pas urdhërimin e një hetimi të FBI-së për lobimin amerikan.

Përpjekjet e bëra në emër të Bashës

Vitin e kaluar, një raport i Departamentit të Shtetit ofroi një sugjerim të fortë se pagesa e Biniatta Trade për Muzin ishte pjesë e një operacioni ndërkombsëtar të ndikimit klandestin rus. Në një përmbledhje të një rishikimi të inteligjencës amerikane, departamenti tha se Kremlini që nga viti 2014 kishte rrëshqitur të paktën 300 milionë dollarë për partitë politike dhe politikanët jashtë Rusisë “për të formësuar mjediset e jashtme politike në favor të Moskës”. Një burim i administratës i njohur me raportin i tha AFP-së se Rusia “shpenzoi rreth 500,000 dollarë për të mbështetur Partinë Demokratike të qendrës së djathtë të Shqipërisë në zgjedhjet e 2017”. (Muzin mori gjithashtu një pagesë prej 500,000 dollarësh lidhur me lobimin e tij shqiptar; origjina e këtyre fondeve është e diskutueshme.)

“Ne kemi qenë të qartë në lidhje me shqetësimin tonë në lidhje me aktivitetin e Rusisë për të ndikuar në procesin demokratik në vende të ndryshme anembanë botës, duke përfshirë edhe tonin,” tha një zëdhënës i Departamentit të Shtetit në atë kohë për Mother Jones, në përgjigje të pyetjeve në lidhje me financimin shqiptar.
“Shqetësimi ynë për aktivitetin e Rusisë në këtë drejtim nuk është me ndonjë vend, por me natyrë globale, ndërsa ne vazhdojmë të përballemi me sfida kundër shoqërive demokratike”.

Roli rus në çështjen e lobimit shqiptar, deri atëherë dukej gjithnjë e më i qartë. Por mbeti një pyetje kyçe: kush ishte pikërisht në Rusi pas saj?

Në fillim të këtij muaji, një ekip gazetarësh hetues në BBC, Korporata Transmetuese Seychelles dhe Finance Uncovered zgjidhën një pjesë të misterit. Ata zbuluan se kompania skoceze guaska që paguante për lobimin e Muzin në SHBA për Bashën ishte në pronësi të një banori nga Moska.

Këta gazetarë janë pjesë e një konsorciumi ndërkombëtar që ka punuar përmes Pandora Papers, një grumbull i madh dosjesh të zbuluara nga më shumë se një duzinë firmash të shërbimeve të korporatave, kompani që krijojnë dhe administrojnë firma në det të hapur që ndihmojnë klientët me pasuri të lartë të lëvizin dhe të fshehin para. Megjithëse u zbuluan për herë të parë në vitin 2021, dokumentet, të cilat përfshijnë pothuajse 12 milionë skedarë, janë ende sekrete.

Ky ekip gazetarësh investigative gërmuan së fundmi në dokumente nga një prej kompanive, dosjet e së cilës janë përfshirë në Pandora Papers: Alpha Consulting. Kjo firmë, me bazë në Seychelles dhe në pronësi të një shtetaseje ruse të quajtur Victoria Valkovskaya, krijon kompani të fshehta offshore për klientët e saj, shumë në ish-Bashkimin Sovjetik, duke përfshirë anëtarë të rrethit të ngushtë të liderit rus Vladimir Putin.

Biniatta Trade ishte ndër kompanitë guackë të krijuara nga Alpha Consulting, e cila përdori struktura komplekse korporative në atë që duket të jetë një përpjekje e qëllimshme për të fshehur pronarët e vërtetë të firmave që sajoi. Brenda Pandora Papers është një marrëveshje private e 28 shtatorit 2018 që listonte një 40-vjeçar moskovit të quajtur Maxim Trofimets si pronar të Biniatta Trade.

Gazetarët që ndoqën këtë histori nuk mësuan pse Trofimets ishte regjistruar si pronar i Biniatta. Por ata vunë në dukje se në LinkedIn Trofimets e përshkruan veten si drejtor shitjesh në një kompani ruse helikopterësh të quajtur Exclases Holding. Kjo kompani thotë se u shet helikopterë italianë klientëve, duke përfshirë një agjenci të paidentifikuar qeveritare ruse, për kryerjen e “misioneve speciale të sigurisë”.

Dokumentet e zbuluara tregojnë se Alpha Consulting u përpoq të mbante sekret kontrollin e Trofimets mbi Biniatta. Një ligj i vitit 2017 që përpiqet të promovojë transparencë të shtuar midis korporatave skoceze kërkon që firmat e regjistruara në Skoci të zbulojnë pronarët e tyre të vërtetë, ose “personat me kontroll të rëndësishëm”. Më 27 shtator 2017, Alpha deklaroi në një formular dërguar rregullatorëve skocezë se askush nuk kishte një kontroll të tillë mbi Biniatta. Të nesërmen ajo përfundoi në heshtje një tjetër dokument, i gjetur mes morisë së dokumenteve të Pandora Papers ku thuhej se Trofimets kontrollonte kompaninë.

Pasi raporti i Mother Jones mbi Biniatta-n u shfaq në mars 2018, Valkovskaya u zhvendos për të rimarrë pronësinë komplekse të Biniatta-s. Ajo e kaloi kontrollin e kompanisë në firmat e vendosura në Ishujt Marshall. Ato firma të Ishujve Marshall drejtoheshin nga një fondacion i kontrolluar nga pesë drejtorë, të gjithë qytetarë të Seychelles. Në një email drejtuar bashkëpunëtorëve, të cituar nga Finance Undercover dhe mediat e tjera, Valkovskaya shkroi se pronari i Biniatta ishte “një fondacion privat i Seychelles, në të cilin ka pesë këshilltarë” dhe, kështu, nuk kishte nevojë “të deklarohej një person” tek rregullatorët.

Shumëçka mbetet e errët. Dokumentet e sapo zbuluara zbulojnë se një shitës helikopterësh në Moskë drejtonte një kompani skoceze guaska që po paguante për lobim në Shtetet e Bashkuara për të ndihmuar një parti shqiptare që po sfidonte një qeveri të kryesuar nga një kryeministër kundër Putinit.

Por a ishte Trofimets një front për burimin e vërtetë të parave që shkuan në Muzin?

As Trofimets dhe as Valkovskaya nuk iu përgjigjën pyetjeve të Mother Jones. Muzin, i cili tha në 2018-ën se ai besonte se Biniatta ishte një kompani private në pronësi të mbështetësve të PD-së, nuk iu përgjigj një kërkese për koment. Ky informacion i ri i zbuluar nga Pandora Papers është më shumë provë se pagesa që mori Muzin ishte e lidhur me një projekt të ndikimit rus.

Ky operacion i veçantë ishte pjesë e asaj përpjekjeje më të madhe klandestine që përfshinte përpjekjen e suksesshme të Rusisë për të ndihmuar Trumpin të fitonte Shtëpinë e Bardhë në 2016. Ndërsa Trump dhe aleatët e tij vazhdojnë të këmbëngulin se ndërhyrja ruse ishte e gjitha një mashtrim, provat për të kundërtën vazhdojnë të shfaqen.

lulzim basha donald trump

Sondazh

Poll

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit