LIVE UPDATES
Bota

Publikimi i “Pandora Papers”, si mund të ndryshojë politika në Europë

21 Tetor 2021, 13:48 Nga DOSJA
Publikimi i “Pandora Papers”, si mund të ndryshojë

Fshehtësia e financave nuk është më si dikur. Publikimi më 3 tetor i “Pandora Papers”, i rreth 12 milionë dokumenteve të dekonspiruara që përshkruajnë në detaje skemat e panumërta të pastrimit të parave në nivel ndërkombëtar dhe shmangien e taksave, ishte sigurisht befasuese, por gjithsesi shumë e njohur.

I koordinuar nga një rrjet gazetarësh në 117 vende të botës, publikimi i këtyre dokumenteve pason disa prej zbulimeve të ngjashme të bëra vitet e fundit, si “Panama Papers” në vitin 2016, “Paradise Papers” në vitin 2017 dhe “FinCen Files” në vitin 2020.

Ashtu si atëherë, edhe tani mediat dhe grupet e shoqërisë civile po përpiqen t’u kërkojnë llogari qeverive për dështimin e tyre në pastrimin e sistemit financiar. Edhe një herë, gazetarët kanë demaskuar një sërë udhëheqësish kombëtarë, pushtetarë, lordë të krimit dhe personazhe të famshëm.

Për shumë njerëz që interesohen për këto çështje, “Pandora Papers”nuk janë vetëm një burim zhgënjimi dhe lodhjeje (edhe pse janë të tilla), por edhe një arsye tjetër për të denoncuar të metat teknike në mbrojtjen e vendeve perëndimore nga korrupsioni.

Në Britaninë e Madhe, kjo mund të shihet tek refuzimi i qeverisë për të financuar si duhet “Companies House”,apo për t’i kushtuar kohë në parlament projektligjeve të rëndësishme të transparencës, të cilat mund të sugjerojnë një bashkëpunim më të mirë në luftën kundër pastrimin e parave në shkallë të gjerë përmes kompanive off-shore dhe tregut të pronave.

Në Shtetet e Bashkuara, në mesin e problemeve është mungesa e qasjes publike në regjistraturat e pronësisë si dhe mungesa e transparencës rreth aseteve financiare, sikurse ndodhet me disa fondacione në shtetin e Dakotës së Jugut. Në Bashkimin Evropian, është bërë më e lehtë të thuhet se direktivat e bllokut kundër pastrimit të parave, dhe lista zyrtare e parajsave fiskale kanë të bëjnë më shumë me teatrin politik, sesa me zbatimin e rregullit dhe ligjit.

Gjithsesi, në disa vende evropiane, politika mund të kompensojë papërshtatshmërinë e politikës. Kryeministri çek Andrej Babis, sapo i humbi zgjedhjet pak ditë pasi “Pandora Papers”, zbuloi shumë para që ai kishte fshehur në parajsat fiskale. Sikurse e thekson politogu çek Jiri Pehe, “Babis ka humbur patjetër disa votues për shkak të këtij skandali”.

Dokumentet e dekonspiruara zbulojnë gjithashtu se presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky, që garoi me angazhimin për të luftuar korrupsionin dhe garantuar transparencën, ka të paktën një gjë të përbashkët me paraardhësin e tij, Petro Poroshenko:lidhje të ngushta me një rrjet të errët kompanish off-shore.

Mbetet e paqartë nëse këto lidhje do të ndikojnë mbi faktin nëse Zelensky do të zgjedhë apo jo të rikandidojë në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024. Por sigurisht që ky zbulim do t’ia bëjë më të vështirë që t`i bindë votuesit se ai ka qeverisur siç premtoi në fushatë.

Disa nga udhëheqësit evropianë më fleksibël në aspektin e etikës,do të pyesin veten se çfarë do të thotë për karrierën e tyre kjo rrjedhje e fundit e të dhënave. Për shembull, “Panama Papers” rrëzuan nga pushteti kryeministrin e Islandës. Dhe gazetarët sapo kanë filluar që të analizojnë sasitë e mëdha të të dhënave të“Pandora Papers”.

Që nga publikimi i “Panama Papers” 5 vite më parë, pabarazitë e sistemit financiar kanë mbetur po aq të dëmshme si kurrë më parë. Megjithatë, qëndrimet e ndryshuara të votuesve ndaj korrupsionit dhe krimit financiar, na japin një arsye për të pasur ende shpresë.

Siç e kam argumentuar pak kohë më parë në një studim, zhgënjimi publik nga korrupsioni qeveritar, është shndërruar në njënjë forcë të madhe në politikën perëndimore. Donald Trump u përpoq-dhe në fund dështoi – që ta përdorte këtë zhgënjim për të reformuar presidencën amerikane sipas imazhit të tij.

Por pasardhësi i tij, Joe Biden, është i angazhuar në misionin e kundërt:ai po përpiqet të forcojë normat dhe institucionet demokratike, duke e bërë luftën kundër korrupsionit një interes kryesor të sigurisë kombëtare. Dhe Evropa mund të mësojë shumë nga qasja e Biden.

Ndoshta politikë-bërësit amerikanë kanë të drejtë që t’i japin prioritet anës teknike të kësaj lufte. Siç e thekson analisti i politikave Josh Rudolph, Uashingtoni do të ketë nevojë që të ndëshkojë mundësuesit e krimit financiar, në rast se do që të ketë sukses në “atë që mund të bëhet nisma më gjithëpërfshirëse e politikës kundër korrupsionit dhe kleptokracisë në historinë e SHBA-së”.

Për të luftuar “korrupsionin strategjik” për të cilin flet Biden, duhet të kuptohet se si kleptokratët në të gjithë botën po i përdorin kompanitë perëndimore dhe sistemet ligjore të qëndrueshme për të arritur qëllimet e tyre politike. Por në një demokraci, fushatat afatgjata kundër kërcënimeve të vazhdueshme, mund të jenë po aq të varura nga mbështetja e votuesve sa edhe nga ligjet.

Siç e tregoi edhe tërheqja e NATO-s nga Afganistani, fushata të tilla është e vështirë të mbahen në këmbë për shumë kohë pasi publiku e humbet interesin. Duke pasur parasysh këto konsiderata, ka shumë rëndësi që rreth 60 për qind e qytetarëve të BE-së e shohin korrupsionin qeveritar si një problem të madh.

Partitë politike evropiane duhet ta shfrytëzojnë këtë zhgënjim popullor për të krijuar një konsensus me bazë të gjerë mbi këtë luftë, gjë që është e rrallë në Perëndim. Në Britani, ku 45 për qind e votuesve e shohin shumicën e politikanëve si të korruptuar, Sekretarja e Jashtme në hije e Partisë Laburiste, Lisa Nandy, ka propozuar ngritjen e një grupi pune për të luftuar“paratë e pista dhe fitimet e pandershme”.

Siç kanë pranuar vetë zyrtarët britanikë, Londra është një nga destinacionet kryesore në botë për pastrimin e parave nga ish-shtetet sovjetike. Situata është rënduar pas vendimit të kryeministrit Boris Johnson për të vonuar dhe rrëzuar një raport të Komitetit të Inteligjencës dhe Sigurisë të vitit 2019 mbi ndikimin e Kremlinit në politikën britanike, dhe për të emëruar në Dhomën e Lordëve djalin e një ish-oficeri të pasur të KGB-së.

Po kështu janë lidhjet e supozuara midis dy donatorëve kryesorë të Partisë Konservatore dhe Kremlinit. Nën dritën e gjithë kësaj, qeveria britanike duket se është e interesuar të ruajë statuskuonë e sistemit financiar dhe rendit juridik në të cilin bazohet vendi. Dy donatorët, Lubov Chernukhin dhe Mohamed Amersi, figurojnë në“Pandora Papers”.

Partitë politike evropiane mund të pajtohen me mosfunksionimin e sistemit financiar, duke e lejuar atë të vazhdojë të sigurojë pandëshkueshmëri për të pasurit dhe të fuqishmit, duke përfshirë në fondet e fushatave etje para me origjinë të dyshimtë.

Por, nëse ato e bëjnë këtë bazuar në bindjen se publiku nuk shqetësohet aspak për çështje të tilla, kjo mund të bëhet një profeci vetë-përmbushëse. Në rastin më ekstrem, kjo qasje mund të krijojë ngjashmëri me mjedisin politik të shteteve autoritare, në të cilat liderët përpiqen t’i urtësojnë qytetarët, duke i bindur ata se politika është natyrshëm e korruptuar, dhe se bota është një vend i errët dhe i rrezikshëm ku të gjithë vjedhin.

Atëherë pse të përpiqen ata t`i ndryshojnë gjërat? Ndërsa nismat siç janë grupet e punës për financimet e paligjshme, nuk kanë gjasa të ndryshojnë qëndrimet e votuesve në vetvete, ato mund të jenë një pjesë e rëndësishme e një fushate afatgjatë për t’i detyruar qeveritë të japin llogari për mosgatishmërinë e tyre për të adresuar shqetësimet popullore në lidhje me korrupsionin.

Marrë nga Bota.al

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

bota bota investigimi i pandora papers pandora papers investigimi i pandora papers pandora papers

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë