LIVE UPDATES
Ekonomi

Qarkullimi i lartë i cash-it në Shqipëri rrit rrezikun për Covid-19, virusi qëndron për një kohë të gjatë tek paratë

16 Mars 2020, 06:10 Nga DOSJA

Shqipëri-Bankat dhe institucionet financiare në Shqipëri dy javët e fundit po bëjnë thirrje për kryerjen e pagesave online dhe përdorimin e kartave bankare, sidomos atyre pa kontakt.

Por, qarkullimi lartë cash në ekonominë shqiptare rrezikon të jetë një përhapës potencial i Covid 19. Për shkak të përmbajtjes poroze është gjetur se virusi rri për një kohë të gjatë tek kartëmonedhat dhe monedhat.

Shqipëria është vendi me qarkullimin më të lartë të cash-it në Europë, ku 22% e parasë gjithsej qarkullon jashtë bankave, nga më pak se 10% që është ky tregues për shtetet e tjera. Vendi ynë ka dhe përdorimin më të ulët të kartave bankare.

Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë që i referohet një studimi të EY Research, thuhet se 39 për qind e të rriturve mbi 15 vjeç kanë një llogari bankare në Shqipëri kundrejt 91 për qind që është mesatarja e vendeve të OECD.

Akoma më keq janë shërbimet e pagesave online. Në një anketë të kohëve të fundit Instituti i kërkimeve IDRA në bashkëpunim me Shoqatën e Bankave gjeti se vetëm 37 për qind e të anketuarve kishin një eksperiencë me bankën në 5 vitet e fundit.

Produkti më i përdorur është karta e debitit, instrumenti me të cilën tërhiqen para cash nga bankommatet.

Sipas një studimi të fundit të Bankës së Shqipërisë për kostot e qarkullimit cash në ekonomi, bizneset shqiptare iniciojnë rreth 18,2 milionë pagesa në vit ose 792 pagesa për një biznes në vit, nga të cilat 66% janë cash. Përdorimi i cash-it ndryshon sipas madhësisë së biznesit, ku ndërmarrjet mikro iniciojnë 93% të vëllimit vjetor të pagesave në cash, ndërsa bizneset e mëdha 47%.

Tek konsumatorët pagesat cash janë mbi 90%, sipas studimit.

Edhe bizneset nuk i preferojnë pagesat online. Sipas Bankës së Shqipërisë, Vetëm rreth 30% e llogarive të bizneseve
i përdorin shërbimet e “home banking” dhe në rastin e individëve, ky tregues është akoma më i ulët në rreth 10%.
Ndërkohë që dhe numri i transaksioneve për 1 milion banorë në vende të ndryshme të rajonit tregon
për një nivel të ulët të përdorimit të këtij shërbimi në Shqipëri.

Zyrtarët e shëndetit publik në mbarë botën janë në betejë për të frenuar përhapjen e koronavirusit, Organizata Botërore e Shëndetit ka paralajmëruar që kartëmonedhat mund të transmetojnë sëmundjen. “Ne e dimë se paratë ndryshojnë duar shpesh dhe mund të marrin të gjitha llojet e baktereve dhe viruseve,” i tha një zëdhënës i OBSH këto ditë për britaniken Telegraf. “Ne do t’i këshillonim njerëzit të lanin duart pasi të merren me kartëmonedha dhe të mos prekin fytyrën”. Zëdhënësi gjithashtu këshillon përdorimin e opsioneve të kontaktit pa kontakt kudo që të jetë e mundur, për të minimizuar rrezikun.

OBSH shpjegon se koronavirusi mund të jetojë në sipërfaqe të pajetë për “një kohë të gjatë”, megjithëse askush nuk e di saktësisht se sa kohë, pasi Covid-19 është kaq i ri. Koha e mbijetesës së virusit varet nga sipërfaqja dhe kushtet”, thotë Haas. Sa më e ulët të jetë temperatura, aq më e gjatë është koha e mbijetesës. Nëse temperatura është më e ngrohtë, koha e mbijetesës së virusit zvogëlohet. Qëndrueshmëria e virusit do të ulet gjatë kësaj kohe, duke zvogëluar rrezikun e transmetimit.

Edhe pse koronavirusi mund të transmetohet përmes objekteve të pajetë, shanset për kontraktimin e tij në këtë mënyrë janë të ulta.

“Sasia e virusit që është potencialisht në një objekt të pajetë është zakonisht shumë e vogël,” thotë DrChristineTait-Burkard, një ekspert për infeksionin dhe imunitetin në Institutin Roslin në Universitetin e Edinburgh. Ajo shpjegon se zakonisht nuk do të ketë shumë koronavirus në majë të gishtave të një personi dhe do të duhet të kalojë sistemin tuaj të frymëmarrjes për t’ju infektuar. “Sistemi juaj i frymëmarrjes është shumë i mirë në filtrimin e viruseve,” thotë Tait-Burkard.

Ndërsa rreziku është i ulët, është e arsyeshme të merren masa paraprake. Këshilla zyrtare e NHS është të lani duart rregullisht (ose të përdorni sanitatorin e duarve me të paktën 60% përmbajtje alkooli, nëse nuk jeni në gjendje të arrini në një lavaman), kolliteni në bërryl tuaj dhe hidhni menjëherë indet e përdorura.

Kartëmonedhat mund të mbajnë koronavirusin. Por përpiquni të mos shqetësoheni shumë: rreziku është i vogël. “Në qoftë se dikush nuk përdor një kartëmonedhë për të teshtitur,” thotë Tait-Burkard. Por “Monedhat në të vërtetë janë ambiente shumë të këqija që viruset të mbijetojnë,” thotë ajo.

Marrë nga Monitor

J.V/Dosja.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

ekonomi ekonomi koronavirusi ne shqiperi koronavirusi ne shqiperi

Sondazh

Poll
Ekonomi 14 Mars 2020, 07:52

Koronavirusi godet rëndë ekonominë shqiptare

TIRANË– Ekspertët thonë se çfarë po ndodh tani është vetëm maja e ajsbergut dhe parashikojnë skenarë pesimistë për ekonominë, e cila është e goditur...

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit