LIVE UPDATES
Sport

Rangers - Celtic, beteja “të vjetra”! Historia vetëm i dallon, por nuk i ndan

Rangers dhe Celtic, një tjetër duel me një rivalitet kompleks. Historia ka nisur të shkruhet që nga viti 1904, siç shpjegohet nga historiani i Rangers

6 Prill 2024, 14:30 Nga DOSJA

Rangers - Celtic, beteja “të vjetra”! Historia vetëm i

SKOCI - Këtë të diel, Rangers dhe Celtic shkruajnë një faqe tjetër, të 439-tën, të një rivaliteti shekullor, një nga më intensivet në futbollin europian.

Në lojë është lidershipi i Ligës Skoceze, por shumë më tepër se kaq, për shkak të një historie që përzien politikën, fenë e të tjera, edhe pse klubet kanë kërkuar, në vitet e fundit dhe në harmoni, të përcjellin mesazhin, se ky rivalitet mund të jetojë pa dallimet që shënuan të kaluarën.

Dy skuadrat nuk janë rivale si gjithmonë, sidomos për shkak se kanë lindur në 16 vite diferencë. Rangers u shfaq së pari, në 1872, i themeluar nga vëllezërit Moses dhe Peter McNeil dhe miqtë Peter Campbell dhe William McBeath, të cilët e morën idenë për emrin nga një ekip anglez regbie nga Swindon.

Celtic u krijua në 1888, me iniciativën e irlandezit Andrew Kerins, vëllait Walfrid, një anëtar i urdhrit Marist, i cili e pa klubin si një mënyrë për të luftuar varfërinë në rajonin lindor të Glasgow, veçanërisht në mesin e komunitetit katolik irlandez.

Dueli i parë mes dy skuadrave u luajt më 28 maj 1888, por rivaliteti u forcua vetëm në shekullin e 20-të, për shkak të ndikimit të ngjarjeve që çuan në Luftën e Pavarësisë Irlandeze (1919-1921).

“Në fillim, klubet shkonin mirë, nuk kishte asnjë dyshim. Rivalët e Rangers ishin ‘Queen's Park’ ose ‘Vale of Leven’. Në vitet e para nuk ishte Celtic, sigurisht. Kjo pason problemet në Irlandë, kur u bë pavarësia dhe çështjet mes katolikëve irlandezë dhe protestantëve. Shumë njerëz u shpërngulën në Skoci dhe importuan besime në këtë rivalitet sektar. Kjo u intensifikua nga vitet 1920, deri në vitet ‘70, dhe ekziston ende”, shpjegon David Mason, historian zyrtar i Rangers.

Transferimi tronditi traditën…

Konteksti social theksoi dallimet: duke marrë parasysh atë që ishte tashmë baza e themelimit të saj, Celtic përforcoi statusin e tij si një klub për komunitetin irlandez, katolik, republikan dhe socialist.

Rangers ishin emblema e komunitetit skocez, protestant dhe konservator, si dhe komunitetit irlandez verior. Prandaj, në stolat blu, është e zakonshme të shihet Union Jack, flamuri i Mbretërisë së Bashkuar dhe flamuri i Republikës së Irlandës shfaqet në stolat jeshile.

“Çështja nuk ishte aq politike, ishte më shumë fetare: nëse je rritur në një familje katolike, tendenca ishte që të ishe një tifoz i Celtic. Nëse do të ishit një familje protestante, do të ishit tifoz i Rangers”,- tregon David Mason.

Këto etiketa u rrënjosën në identitetet e klubeve dhe Rangers madje kishte një rregull jozyrtar për të mirëpritur vetëm protestantët në skuadër. Një parim i kundërshtuar nga Graeme Souness, - trajner, i cili në 1989 vendosi të punësojë ‘katolikun’ Mo Johnston, një ish-sulmues i Celtic.

Në Ibrox kishte shalle të Rangers të djegura në shenjë proteste nga tifozët më radikalë, tek rivalët u krijua një ndjenjë tradhtie, veçanërisht sepse lojtari javë më parë kishte thënë se nuk donte të luante për asnjë klub tjetër përveç Celtic. Ironikisht, Mo Johnston, i cili më vonë u transferua në Shtetet e Bashkuara, është babai i binjakëve të ndarë nga preferencat e klubit ndaj rivalëve të tyre në Glasgow.

Kujdesuni për rivalitetin e regjistruar

Transferimi i diskutueshëm detyroi mesazhin se rivaliteti, sado shtresa të ketë, duhet të mbetet i shëndetshëm. Diçka që klubet dinin ta kuptonin, në periudha të ndryshme të historisë. Mjafton të mendoni për termin Old Firm, një emër që iu dha derbit që nga viti 1904. “Atë vit u shfaq një karikaturë në një gazetë.

Të dy skuadrat u përballën aq shpesh, në ndeshje bamirësie, ligë dhe kupa, me frekuentim të madh, saqë kjo çoi në besimin se pothuajse po orkestronin situatën për të fituar para nga tifozët. Kjo është arsyeja pse një nga gazetat sugjeroi që të dy klubet të funksiononin si një kompani e madhe, si një firmë e madhe”,- shpjegon David Mason, historian i Rangers. Në vitin 2001, dy emblemat u bashkuan për të regjistruar komercialisht emrin dhe për të mbrojtur të drejtat e përdorimit.

Rangers dhe Celtic u bashkuan gjithashtu në zi, kur 66 tifozë vdiqën dhe më shumë se 200 u plagosën, pas një tragjedie në një nga shkallët e stadiumit Ibrox, në minutat e fundit të derbit më 2 janar 1971. Disa javë më vonë një skuadra e përbërë nga anëtarë të të dyja skuadrave u përball me një ekip skocez të përbërë nga lojtarë të klubeve të tjera, me synimin për të mbledhur fonde për të mbështetur familjet e viktimave.

Memoriali kujton viktimat...

Rivaliteti është gjithashtu i përbërë nga tekat, natyrisht, si ajo që i shtyn disa tifozë të Celtic të argumentojnë se ‘Old Firm’ kishte një fund, pasi një proces falimentimi çoi në rithemelimin e Rangers në 2012. “Në ditët e sotme disa tifozëve të Celtic nuk më pëlqen termi ‘Old Firm’ sepse ata thonë se Rangers përfundoi atje”,- shpjegon Mason.

Gers ranë në divizionin e tretë dhe u larguan katër sezone nga elita e futbollit skocez. Ndërkohë ata festuan edhe një herë një titull, të 55-in, në vitin 2021, por rivali shfrytëzoi rastin për të shkuar nga 43 në 53 kampionate në këtë periudhë.

Në klasifikimin aktual diferenca është gjithashtu minimale, me një pikë më pak, por edhe me një lojë prapa për Celticun.

Rivaliteti është në kulmin e të gjitha kohërave, por shpresohet se do të mbetet paqësor, veçanërisht sepse klubet "kanë ndërmarrë iniciativa pozitive për të hequr këto stigma që lidhen me të dyja", siç shpjegohet nga David Mason.

“Rangers dhe Celtic janë dy skuadrat kryesore të vendit dhe kanë qenë prej shumë vitesh, dhe kjo nuk ka të bëjë gjithmonë me çështje fetare apo politike. Në Skoci nuk mund të jesh i dyti. Është njësoj si të përfundosh i fundit”,- shton historiani i Rangers.

B.T (Dosja.al)

Sondazh

Poll

Aksidenti tragjik te rrethrrotullimi i TEG-ut, ja momenti kur betonierja humbi kontrollin dhe ra

Aksidenti tragjik te rrethrrotullimi i TEG-ut, ja momenti kur betonierja humbi kontrollin dhe ra

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, qytetarët marshojnë në rrugët e kryeqytetit: Ju erdhi fundi!

“67 vajzat e djemtë që sot morën diplomën”/ Rama: Transformimi nuk ndalet

Diplomimi i 67 oficerëve të rinj/ Rama: Deri në 2030 paga si të NATO-s

Aktivistja: Çështja e pronave të Rrjollit në Gjykatën e Lartë, nuk do t’i gëzoni!

Qytetari: Rama u rikthye përsëri atje në vendin e krimit, në Theth

Qytetari: Unë kam ardhur këtu sepse më ka sjellë halli

I riu: Ju merrni avionin dhe kuroheni jashtë, shqiptarët i keni lënë për bukën e gojës

Aksident i rëndë te rrethrrotullimi i TEG-ut, momenti kur betonieria bie nga lartësia

Dita e 53-të e protestës/ Qytetarja: Paguajmë 4.2 mln për Kanye West, spitalet janë pa ilaçe

Qytetari: I bëj thirrje të gjithë sistemit arsimor, të bashkohen në protestë

Dita e 53-të e protestës/Qytetarët nisin marshimin drejt godinës së Kryeministrisë

YouTuberi MrBeast dhe Thea Booysen i thonë ‘Po’ njëri-tjetrit, çifti kurorëzon dashurinë në martesë

Stuhia në Sarandë/ Era e fortë shkatërron çatinë e një pallati 12-katësh

"Më mirë sot sesa 10 vite më parë"/Shakira në qendër të vëmendjes në moshën 49-vjeçare

Aksidenti i rëndë te rrotullimi i TEG-ut, pamje nga vendngjarja

Rrezikuan të mbyteshin në det, Policia Kufitare shpëton pesë anëtarët e një familjeje në Himarë

Protestat para Kuvendit, Lamallari: Të intimidosh deputetët nuk është demokraci

Berisha: Protesta po firmos fundin e sundimtarit më të keq që ka pasur Shqipëria pas Enver Hoxhës

Berisha: Turizmin e ka shkatërruar narkoeuro dhe qëndrimi i Ramës ndaj shqiptarëve të Kosovës

Berisha: Rama po bën gjithçka kundër protestës duke përdorur policinë kriminale

Ministri Gogu: Reforma në Drejtësi po konsolidohet, por sistemi përballet ende me sfida

Bylykbashi:E papranueshme që nuk vjen drejtori i Policisë së Shtetit. Gjiknuri:Nuk ka asnjë detyrim

Debate në komisionin për Reformën Zgjedhore/Vokshi përplaset me Gjiknurin: Mos më thuaj mua e dashur

A do të realizojë regjisori Christopher Nolan një film horror pas suksesit global të “Odyssey” ?

Aksident në aksin Rrogozhinë-Lushnjë/Furgoni përplas mjetin bujqësor, 50-vjeçari përfundon te Trauma

Stuhia bën kërdinë, xhama të thyer e pemë të rrëzuara, tre persona përfundojnë në spital

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin qytetin e Vlorës

Shi dhe erë e fortë, stuhia e befasishme godet Vlorën

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para