LIVE UPDATES
Editorial

Vendet aleate të SHBA-së i hapin ‘luftë’ dollarit amerikan

14 Qershor 2019, 14:23 Nga DOSJA
Vendet aleate të SHBA-së i hapin ‘luftë’ dollarit

Vendet aleate të SHBA-së në koordinim me Britaninë dhe Francën ndihmuan në krijimin e një mekanizmi të ri të pagave, të quajtur INSTEX. Ndoshta INSTEX do të dështojë ose do të provojë që është i pamjaftueshëm në një afat të shkurtër.

Dominimi i dollarit në transaksionet globale ka qenë një përfitim i madh për Shtetet e Bashkuara dhe do të jetë e vështirë për t’u zëvendësuar, por INSTEX është një shenjë paralajmëruese. Aleatët më të ngushtë të SHBA-ve po punojnë për t’u larguar nga një bazë thelbësore, ku fuqia globale është e ngritur prej tyre. 

Pse?

Është e thjeshtë: abuzimi i administratës së Donald Trump. Shtetet e Bashkuara tani janë në krye të botës, por ka forca që rrënojnë këtë status të lartë. Disa prej tyre janë ndërrime të thella strukturore, siç është rritja e Kinës, por, siç vë në dukje The Economist, të tjerët janë reagime ndaj një modeli të abuzimit hegjemonik.

Konsideroni shkaktarin për këtë kërkim për një alternativë ndaj dollarit. Britania, Franca dhe Gjermania janë të gjithë nënshkruese për marrëveshjen bërthamore të vitit 2015 të Iranit. Kur administrata e Trump anulloi në mënyrë të njëanshme paktin e vitit të kaluar, kur Shtetet e Bashkuara rikonfirmuan sanksione, duke përdorur fuqinë e dollarit për të parandaluar bizneset e vendeve të tjera me Iranin.

Të furishëm në këtë keqpërdorim të autoritetit, evropianët kanë vendosur të përpiqen të krijojnë një sistem të ri pagesash, por ata nuk janë të vetmit. Kinezët, rusët dhe indianët gjithashtu po përpiqen të krijojnë mekanizma që do t’i lejonin ata të shpëtonin nga hegjemonia e dollarit. Deri më tani, këto përpjekje kanë qenë kryesisht joefektive, por nëse këto përpjekje do të vazhdojnë, ndoshta do të kenë ndikim. Njëherë e një kohë, paundi britanik ishte monedha dominuese ndërkombëtare, por shpejt u zëvendësua nga dollari amerikan.

Nuk ka një ligj që thotë se dollari do të drejtojë përgjithmonë ose shikoni mënyrën se si administrata Trump ka përdorur kërcënimin e tarifave. Në shumë raste, administrata ka bërë thirrje për shqetësime “të sigurisë kombëtare”.

Ligji që lejon presidentin të vendosë tarifa të tilla u miratua gjatë Luftës së Ftohtë për t’i mundësuar vendit të ruajë industritë që mund të jenë të nevojshme për të mbështetur garën gjeopolitike me Bashkimin Sovjetik.

Jennifer A. Hillman, ish-këshilltar i përgjithshëm i Zyrës së Përfaqësuesit të Tregtisë të SHBA, shkroi në New York Times: “Nëse Shtetet e Bashkuara mund të justifikojnë tarifat për veturat si një kërcënim për sigurinë kombëtare, atëherë çdo vend në botë do të justifikojë kufizimet në pothuajse çdo produkt nën një kërkesë të ngjashme.”

Shtetet e Bashkuara kanë ankesa të ligjshme rreth praktikave tregtare të Kinës. Pekini shpesh do të ndjekë letrën e ligjit, por do të gjejë mënyra të zgjuara për të minuar shpirtin e tij përmes zbrazëtive dhe përjashtimeve, por pikërisht kjo është administrata e Trump-it. Duke keqpërdorur përjashtimin e sigurisë kombëtare, ajo po dobëson rregullat e tregtisë dhe ligjet ndërkombëtare që kërkon nga Kina.

Nëse do të isha një negociator kinez, thjesht do të shpjegoja se do të ndiqja rregullat tregtare ashtu si Trump-i, ose mendoni për përpjekjet e Trump për të shtypur Huawei-in.  Deri më tani, shumë pak vende kanë ndjekur ndalimin e Shteteve të Bashkuara, por pothuajse të gjithë po e vënë në dukje se janë të varur nga teknologjia amerikane. 

Rezultati do të jetë një dëshirë më e madhe për vetëvendosjen teknologjike dhe largimin nga kompanitë amerikane. Shtetet e Bashkuara ende zënë një pozitë unike në botë, por është e qartë se po lëvizim në një epokë në të cilën më shumë vende do të kenë më shumë fuqi.

Njëzet vjet më parë, Kina përbënte 3 për qind të produktit të brendshëm bruto global, sot përbën rreth 15 për qind dhe po rritet gjithmonë. Në një periudhë të tillë është më e rëndësishme që Uashingtoni të përdorë institucionet ndërkombëtare dhe të përpiqet të krijojë konsensus. Ndërsa shkruaj në çështjen aktuale të Punëve të Jashtme, rregulli për shtrirjen e hegjemonisë liberale duket e thjeshtë: të jetë më liberal dhe më pak hegjemonik, por Trump duket se synon të bëjë të kundërtën.

Administrata po vepron për të arritur disa përfitime afatshkurtra në transaksione të kufizuara me vendet e tjera. Por duke abuzuar me fuqinë e saj për ta bërë këtë, po vë në rrezik strukturën e sistemit ndërkombëtar në të cilin fuqia e SHBA-së është aq e rëndësoshme. Një tregti e tillë shumë keq do të paguaj çmimin në dekadat e ardhshme.

Burimi: The Washington Post 

Përshtati: L.K/Dosja.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

editorial editorial fareed zakaria lufta kunder dollarit amerikan fareed zakaria lufta kunder dollarit amerikan

Sondazh

Poll
Editorial 13 Qershor 2019, 08:47

Shqipëria ka rrugë të tjera, jo vetëm qorre

1.Tri gjëra nuk do të ndodhin në Shqipëri.Nuk do të ketë zgjedhje lokale, të lira dhe demokratike, më 30 qershor. Nuk do të shkarkohet Presidenti Ilir Meta.Nuk ...

Editorial 12 Qershor 2019, 20:05

Opozita po shushatet pas një date

Opozita po harxhon në një mënyrë të panevojshme shumë deklarata, kohë dhe energji në mbrojtje të dekretit të presidentit për anullimin e 30 qershorit.Menjëherë ...

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit