LIVE UPDATES
Editorial

Vendet aleate të SHBA-së i hapin ‘luftë’ dollarit amerikan

14 Qershor 2019, 14:23 Nga DOSJA
Vendet aleate të SHBA-së i hapin ‘luftë’ dollarit

Vendet aleate të SHBA-së në koordinim me Britaninë dhe Francën ndihmuan në krijimin e një mekanizmi të ri të pagave, të quajtur INSTEX. Ndoshta INSTEX do të dështojë ose do të provojë që është i pamjaftueshëm në një afat të shkurtër.

Dominimi i dollarit në transaksionet globale ka qenë një përfitim i madh për Shtetet e Bashkuara dhe do të jetë e vështirë për t’u zëvendësuar, por INSTEX është një shenjë paralajmëruese. Aleatët më të ngushtë të SHBA-ve po punojnë për t’u larguar nga një bazë thelbësore, ku fuqia globale është e ngritur prej tyre. 

Pse?

Është e thjeshtë: abuzimi i administratës së Donald Trump. Shtetet e Bashkuara tani janë në krye të botës, por ka forca që rrënojnë këtë status të lartë. Disa prej tyre janë ndërrime të thella strukturore, siç është rritja e Kinës, por, siç vë në dukje The Economist, të tjerët janë reagime ndaj një modeli të abuzimit hegjemonik.

Konsideroni shkaktarin për këtë kërkim për një alternativë ndaj dollarit. Britania, Franca dhe Gjermania janë të gjithë nënshkruese për marrëveshjen bërthamore të vitit 2015 të Iranit. Kur administrata e Trump anulloi në mënyrë të njëanshme paktin e vitit të kaluar, kur Shtetet e Bashkuara rikonfirmuan sanksione, duke përdorur fuqinë e dollarit për të parandaluar bizneset e vendeve të tjera me Iranin.

Të furishëm në këtë keqpërdorim të autoritetit, evropianët kanë vendosur të përpiqen të krijojnë një sistem të ri pagesash, por ata nuk janë të vetmit. Kinezët, rusët dhe indianët gjithashtu po përpiqen të krijojnë mekanizma që do t’i lejonin ata të shpëtonin nga hegjemonia e dollarit. Deri më tani, këto përpjekje kanë qenë kryesisht joefektive, por nëse këto përpjekje do të vazhdojnë, ndoshta do të kenë ndikim. Njëherë e një kohë, paundi britanik ishte monedha dominuese ndërkombëtare, por shpejt u zëvendësua nga dollari amerikan.

Nuk ka një ligj që thotë se dollari do të drejtojë përgjithmonë ose shikoni mënyrën se si administrata Trump ka përdorur kërcënimin e tarifave. Në shumë raste, administrata ka bërë thirrje për shqetësime “të sigurisë kombëtare”.

Ligji që lejon presidentin të vendosë tarifa të tilla u miratua gjatë Luftës së Ftohtë për t’i mundësuar vendit të ruajë industritë që mund të jenë të nevojshme për të mbështetur garën gjeopolitike me Bashkimin Sovjetik.

Jennifer A. Hillman, ish-këshilltar i përgjithshëm i Zyrës së Përfaqësuesit të Tregtisë të SHBA, shkroi në New York Times: “Nëse Shtetet e Bashkuara mund të justifikojnë tarifat për veturat si një kërcënim për sigurinë kombëtare, atëherë çdo vend në botë do të justifikojë kufizimet në pothuajse çdo produkt nën një kërkesë të ngjashme.”

Shtetet e Bashkuara kanë ankesa të ligjshme rreth praktikave tregtare të Kinës. Pekini shpesh do të ndjekë letrën e ligjit, por do të gjejë mënyra të zgjuara për të minuar shpirtin e tij përmes zbrazëtive dhe përjashtimeve, por pikërisht kjo është administrata e Trump-it. Duke keqpërdorur përjashtimin e sigurisë kombëtare, ajo po dobëson rregullat e tregtisë dhe ligjet ndërkombëtare që kërkon nga Kina.

Nëse do të isha një negociator kinez, thjesht do të shpjegoja se do të ndiqja rregullat tregtare ashtu si Trump-i, ose mendoni për përpjekjet e Trump për të shtypur Huawei-in.  Deri më tani, shumë pak vende kanë ndjekur ndalimin e Shteteve të Bashkuara, por pothuajse të gjithë po e vënë në dukje se janë të varur nga teknologjia amerikane. 

Rezultati do të jetë një dëshirë më e madhe për vetëvendosjen teknologjike dhe largimin nga kompanitë amerikane. Shtetet e Bashkuara ende zënë një pozitë unike në botë, por është e qartë se po lëvizim në një epokë në të cilën më shumë vende do të kenë më shumë fuqi.

Njëzet vjet më parë, Kina përbënte 3 për qind të produktit të brendshëm bruto global, sot përbën rreth 15 për qind dhe po rritet gjithmonë. Në një periudhë të tillë është më e rëndësishme që Uashingtoni të përdorë institucionet ndërkombëtare dhe të përpiqet të krijojë konsensus. Ndërsa shkruaj në çështjen aktuale të Punëve të Jashtme, rregulli për shtrirjen e hegjemonisë liberale duket e thjeshtë: të jetë më liberal dhe më pak hegjemonik, por Trump duket se synon të bëjë të kundërtën.

Administrata po vepron për të arritur disa përfitime afatshkurtra në transaksione të kufizuara me vendet e tjera. Por duke abuzuar me fuqinë e saj për ta bërë këtë, po vë në rrezik strukturën e sistemit ndërkombëtar në të cilin fuqia e SHBA-së është aq e rëndësoshme. Një tregti e tillë shumë keq do të paguaj çmimin në dekadat e ardhshme.

Burimi: The Washington Post 

Përshtati: L.K/Dosja.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

editorial editorial fareed zakaria lufta kunder dollarit amerikan fareed zakaria lufta kunder dollarit amerikan

Sondazh

Poll
Editorial 13 Qershor 2019, 08:47

Shqipëria ka rrugë të tjera, jo vetëm qorre

1.Tri gjëra nuk do të ndodhin në Shqipëri.Nuk do të ketë zgjedhje lokale, të lira dhe demokratike, më 30 qershor. Nuk do të shkarkohet Presidenti Ilir Meta.Nuk ...

Editorial 12 Qershor 2019, 20:05

Opozita po shushatet pas një date

Opozita po harxhon në një mënyrë të panevojshme shumë deklarata, kohë dhe energji në mbrojtje të dekretit të presidentit për anullimin e 30 qershorit.Menjëherë ...

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend