LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Vizionarët e botës sonë/ A janë njerëzit ‘super emocionalë’ çelësi i lumturisë?

28 Nëntor 2021, 18:07 Nga DOSJA
Vizionarët e botës sonë/ A janë njerëzit ‘super

Melisa e detyron bashkëshortin e saj të shikojë filma para saj për të parë nëse ajo do të jetë në gjendje të përballojë ndonjë dhunë, lëndim apo frikë. Kur fëmijët e tyre sjellin nipërit dhe mbesat, ajo duhet të tërhiqet në një dhomë tjetër, sepse “të qeshurat e tyre të forta, të folurit për njëri-tjetrin, sharjet dhe aroma e tyre e pushtojnë.  Lucia thotë se mund të ndiejë çdo fibër të rrobave të saj dhe ndonjëherë ndihet sikur çdo gjë e gudulis ose e bezdis.

“Unë e di se jam shumë e ndjeshme për këtë botë,” thotë Lena, e cila nuk mund të përballojë turmat apo dritat e ndezura.

Lena, Melissa dhe Lucia të gjithë do ta përshkruanin veten si “shumë të ndjeshme”, një etiketë që mund të aplikohej deri në 20% prej nesh, sipas psikologes me qendër në SHBA, Elaine Aron, e cila filloi të studionte ndjeshmërinë e lartë në fillim të viteve ’90.

“Kur informacioni shkon tek këta njerëz, ata e përpunojnë atë shumë më thellë dhe më hollësisht. Ata priren të marrin shumë më tepër informacion nga shumë lloje të ndryshme stimujsh. Dhe pastaj ata po e përpunojnë atë më thellë sesa një person jo i ndjeshëm dhe për shkak se po marrin kaq shumë në të njëjtën kohë, ata mund të bëhen shumë më tepër të stimuluar, të tepruar dhe të mbingarkuar,” shpjegon Genevieve von Lob, një psikologe klinike që punon me shumë njerëz, veçanërisht fëmijët.

Mbi 300 mijë njerëz shkruajnë për ndjenjën e lodhjes nga aftësia e tyre për t’u përshtatur me emocionet e njerëzve të tjerë, ose të rraskapitur nga puna në zyra ose një vizitë në supermarket.  Disa njerëz raportuan se mbanin kufje “për të bllokuar botën” dhe shmangnin mediat sociale që një fjalë e keqe t’ua prishte ditën ose javën. Kritikat në punë mund të qëndrojnë me ta për vite të tëra, parfumi i njerëzve të tjerë duket si një sulm dhe marrëdhëniet mund të jenë të ndërlikuara.

“Është e vështirë t’i shpjegosh dikujt pse zhurma dhe drita e televizorit në mëngjes ndihet si të të godasin me grusht në fytyrë, ose pse zhurma e tyre e preferuar më bën të dua të qaj, pa tingëlluar si një person i çmendur.  Do të doja të mos isha një person shumë i ndjeshëm – kjo e ka bërë jetën time shumë më të vështirë”, shkroi një grua.

Si rezultat, shumë njerëz shumë të ndjeshëm kanë vetëbesim të ulët.

“Shpesh ata mund të jenë ngacmuar në shkollë. Shoqëria priret ta shohë atë si një dobësi dhe ata mund t’i marrin këto etiketa si ‘i brishtë’ ose ‘tepër emocional’. Unë mendoj se njerëzit që janë shumë të ndjeshëm shpesh mund të ndihen të vetmuar dhe të keqkuptuar, dhe jo normalë. Bota ndihet shumë e ashpër, shumë e zhurmshme për ta. Nuk është për t’u habitur që ata luftojnë të pranojnë veten dhe përpiqen të vlerësojnë dhuratat e tyre për shkak të mesazheve që kanë marrë.”

Por ndërsa bota jonë e zhurmshme, e furishme, gjithmonë aktive mund të jetë një vend që nuk fal, ka njëfarë shprese. Kuptimi ynë se çfarë do të thotë të jesh shumë i ndjeshëm dhe si të përballesh me efektet anësore të pakëndshme po rritet. Vetë-pranimi është çelësi.

Ndjeshmëria e lartë është e lindur dhe nuk është diçka për t’u diagnostikuar ose “trajtuar”, megjithëse njerëzit mund të mësojnë mekanizmat e përballimit kur jeta bëhet dërrmuese. Për shkak se ata kanë emocione më intensive, atyre u duhet kohë për të përpunuar emocionet në trupin e tyre, kështu që lëvizja mund të jetë me të vërtetë e dobishme,  shëtitjet, kikboksi ose kërcimi ose joga, pavarësisht nga lloji i lëvizjes që u pëlqen. Për shkak se ata janë njerëz që janë mendimtarë të thellë, ata kanë botë të brendshme shumë të pasura dhe është me të vërtetë e rëndësishme për ta që të kenë ato lloj lidhjesh kuptimplota dhe të thella në marrëdhëniet e tyre.

Sepse të qenit shumë i ndjeshëm është një forcë – ose një “superfuqi”, siç e kanë thënë më shumë se një të anketuar.

“Përparësitë janë se më bën një dëgjues vërtet të mirë, të mirë në bisedë. Unë jam në gjendje të gjej lehtësisht kuptimet themelore, jam shumë intuitive dhe kam një jetë të brendshme të pasur me një fjalor të fortë emocional”, thotë Samira.

Të tjerë raportojnë se dëgjojnë nuanca në muzikë që një personi mesatar mund t’i mungojë, ose janë thellësisht empatik me miqtë. Njerëzit shumë të ndjeshëm priren të vërejnë gjëra në mjedis që mund t’u kalojnë të tjerëve dhe të marrin më shumë vesh nga artet. Ka pasur një pyetje nëse ndjeshmëria e lartë është një shenjë e autizmit, por Michael Pluess, profesor i psikologjisë zhvillimore dhe studiues i ndjeshmërisë në Universitetin Queen Mary të Londrës, thotë se, megjithëse të dyja kanë një sistem shqisor më të përgjegjshëm, “ndjeshmëria dhe autizmi janë ndoshta dy gjëra mjaft të ndara”

Në fakt, mund të jetë pikërisht ajo që na nevojitet, nëse shoqëria do të mund të njihte dhe të ushqente njerëzit me këto tipare. Ata shpesh janë njerëz krijues, kështu që ata mund të jenë vizionarët e botës sonë  ata vijnë me mënyra të ndryshme të të menduarit nga rryma kryesore. Ata kanë një ndjenjë shumë të fortë drejtësie dhe janë dëgjues shumë të mirë dhe vënë në dyshim rregullat që nuk kanë kuptim. Ata janë shumë të ndërgjegjshëm, sepse shikojnë detaje. Ne kemi nevojë për këto lloj aftësish dhe ndërgjegjësimi në botë për momentin.

Reagimi i vazhdueshëm ndaj pandemisë dhe emergjenca klimatike janë të dyja fusha jetike që mund të përfitojnë nga aftësitë e njerëzve shumë të ndjeshëm pasi ata mund të përdorin pasionin e tyre, njohuritë e tyre intuitive dhe vetëdijen e tyre për të qenë pjesë e zgjidhjes.

Marrë nga The Guardian

(m.k/dosja.al)

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

psikologji psikologji mbindjeshmeria psikologe psikologji psikologjia e fëmijës studimi psikologjik mbindjeshmeria psikologe psikologji psikologjia e fëmijës studimi psikologjik

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj