LIVE UPDATES
Aktualitet

Dështimi i hekurudhës/ REL: Kosto të larta dhe rezultate të pakta

Fillimisht, për të ndjekur mësimet në shkollën e mesme në Lipjan, e më pas për të vazhduar studimet në Fakultetin Ekonomik të Universitetit të Prishtinës (UP).

2 Qershor 2025, 15:48 Nga E. D
Dështimi i hekurudhës/ REL: Kosto të larta dhe rezultate të
foto ilustruese

KOSOVË- Nga viti 2010 deri më 2017, Valon Aliu nga fshati Kojskë, komuna e Lipjanit, udhëtonte çdo ditë me tren.

Fillimisht, për të ndjekur mësimet në shkollën e mesme në Lipjan, e më pas për të vazhduar studimet në Fakultetin Ekonomik të Universitetit të Prishtinës (UP).

Ai tregon se treni ka qenë i vetmi mjet transporti publik në fshatin e tij.

“Fshati ynë është më pak se 10 kilometra larg nga qyteti i Lipjanit dhe nuk ka linjë autobusi. Treni vinte tri herë në ditë, stacionin e kam pasur afër dhe vazhdimisht e kam shfrytëzuar për udhëtim. Ishte deri në 30 për qind më i lirë krahasuar me mjetet e tjera”, thotë ky 30-vjeçar.

Por, në vitin 2020, gjithçka ndryshoi.

Qarkullimi i trenit u ndërpre dhe, bashkë me të, edhe mundësia për transport publik.

Në mungesë të alternativave, Valoni u detyrua të blejë një veturë për të shkuar çdo ditë në vendin e tij të punës – në një bankë komerciale në Lipjan.

Megjithatë, shpresa për rikthimin e trenit mbetet e gjallë.

“Në momentin që treni të jetë sërish funksional, do të vazhdoj të udhëtoj me të. Ka shumë arsye për këtë: është një udhëtim komod, i sigurt, më ekonomik dhe më i shpejtë. Arrin gjithmonë në kohë”, thotë ai për Radion Evropa e Lirë (REL).

Linja Fushë Kosovë – Hani i Elezit, që kalon përmes disa fshatrave të Lipjanit dhe që e përdorte Valoni, është ndërprerë për shkak të modernizimit të hekurudhave.

Kjo linjë është pjesë e të ashtuquajturës Linja 10 hekurudhore, me gjatësi prej 149 kilometrash, që përfshin segmentet: Fushë Kosovë – Hani i Elezit, në kufi me Maqedoninë e Veriut, dhe Fushë Kosovë – Mitrovicë – Leshak, në kufi me Serbinë.

Të dy segmentet ndërkufitare janë aktualisht jashtë funksionit. Ky është rrjeti i vetëm që e lidh Kosovën me vendet e Ballkanit Perëndimor.

Punimet për rehabilitimin e kësaj linje nisën në vitin 2019, ndërsa qeveria e atëhershme pati premtuar se ato do të përfundonin në vitin 2021.

Por, as tash, në vitin 2025, kjo linjë nuk është afër përfundimit.

Dhe, sipas një raporti të Zyrës Kombëtare të Auditimit (ZKA), është e pamundur të përfundojë as në vitin 2027, për shkak të zgjatjes së afateve nga autoritetet përgjegjëse.

Në raportin e publikuar në marsin e 2025-tës për projektin “Rehabilitimi i linjës 10 hekurudhore Hani i Elezit – Leshak”, ZKA-ja tregon se marrëveshja financiare për këtë projekt ishte ratifikuar në Kuvendin e Kosovës në vitin 2016, ndërsa kontrata e parë për punime u nënshkrua më 2019.

Por, deri më tani janë përfunduar vetëm 60 për qind e fazës së parë (Fushë Kosovë – Hani i Elezit), 32 për qind e fazës së dytë (Fushë Kosovë – Mitrovicë), kurse faza e tretë (Mitrovicë – Leshak) nuk ka nisur ende.

Ndërkohë, ndërtimi i 14 urave metalike, që ishte paraparë fillimisht, është hequr nga kontrata.

Shkaqet për vonesat, sipas ZKA-së, janë: komunikimi i dobët ndërmjet palëve, mungesa e ekspertëve në terren, ndryshimet e shpeshta të kontratave, si dhe kërkesat për financime shtesë.

Megjithëse afati i përfundimit është shtyrë deri në vitin 2027, sipas ZKA-së, ritmi aktual i punimeve lë pak hapësirë për optimizëm.

Deri më tash janë shpenzuar 92.3 milionë euro nga 250 milionë sa është vlera e projektit, i cili financohet përmes kredive dhe granteve ndërkombëtare.

Kompania italiane, Generale Costruzioni Ferroviarie (GCF), është kontraktuar nga Infrastruktura e Hekurudhave të Kosovës (INFRAKOS) për të realizuar punimet, ndërsa janë përfshirë edhe nënkontraktorë vendorë.

INFRAKOS, që operon në kuadër të Ministrisë së Ekonomisë, nuk iu përgjigj pyetjeve të REL-it për shkaqet e vonesave, por në letrën e konfirmimit ndaj ZKA-së është shprehur se “pajtohet me gjetjet dhe rekomandimet e raportit.”

Edhe Ministria e Ekonomisë është përgjigjur në të njëjtën mënyrë.

Aktualisht, linja e vetme funksionale është ajo ndërmjet Prishtinës dhe Pejës, me trenat tashmë të vjetruar.

Sadullah Avdiu, inxhinier në pension dhe ish-profesor i Projektimit të Hekurudhave në Fakultetin e Ndërtimtarisë dhe Arkitekturës të UP-së, thotë se 17 vjet pas pavarësisë, është e paimagjinueshme që Kosova nuk ka arritur të funksionalizojë sistemin hekurudhor.

“Po të ekzistonte vullneti, mjetet janë. Që gati dhjetë vjet është marrë kredia – ka edhe grante. Por, nuk e kanë prioritet dhe nuk e kuptojnë rëndësinë e hekurudhave”, thekson Avdiu.

Sipas Avdiut, mungesa e rrjetit hekurudhor ka rënduar trafikun rrugor, ka sjellë vonesa dhe ka shtuar aksidentet.

Ai thekson se pas liberalizimit të vizave për në zonën Schengen, më 1 janar 2024, krijimi i një lidhjeje të mirë hekurudhore me vendet e Bashkimit Evropian (BE) është edhe më i domosdoshëm.

"Prej kësaj periudhe është rritur fluksi i udhëtimeve drejt BE-së, dhe udhëtimi me tren do të ishte alternativa e duhur dhe me kosto më të ulët, për studentë, punëtorë sezonalë apo edhe familjarë që vizitojnë të afërmit e tyre”, tha ai për REL-in.

Edhe pse linja e vjetër nuk është përfunduar, Kosova tashmë synon të lidhet përmes një hekurudhe të re me Shqipërinë.

Më 15 prill, në Shqipëri u publikua projekti i linjës hekurudhore Durrës – Prishtinë, e cila parashihet të kalojë nga Shkodra, në Gjakovë dhe në fund në Prishtinë.

Sipas studimit të përbashkët të fizibilitetit, kjo linjë do të jetë 105 kilometra e gjatë, me 14 tunele dhe shtatë stacione, ndërsa kostoja e përgjithshme llogaritet mbi 1.8 miliard euro.

Ministria e Infrastrukturës e Kosovës nuk iu përgjigj pyetjes së REL-it lidhur me atë sa kilometra do të jenë në territorin kosovar, dhe se cila është kostoja që do të mbulohet nga Qeveria e Kosovës./REL

Sondazh

Poll

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën