Berisha: I bëj thirrje Prokurorit Publike të BE, por edhe Interpolit dhe Eurojust që të nisin hetimet për Ramën q&...
Prapaskenat e atentatit në Elbasan/ Në shënjestër dyshohet se ishte nipi i “Ot Kilës" 21 Korrik, 12:27 ...
Dosja e Erion Veliajt/ Avokati Ndreca nuk u paraqit, gjobitet me 50 mijë lekë! Shtyhet seanca 21 Korrik, 10:54 Dosja...
“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet 21 ...
Kur filluan të festohen Krishtlindjet? - Çfarë simbolizon festa e tyre? - Historia e pemës së Krishtlindjes
TIRANË- Një nga festat më të mëdha, të krishtera janë Krishtlindjet. Festimi i tyre, edhe për arsye komerciale, është bërë gjithnjë e më i zgjatur vitet e fundit, por kjo festë e veçantë nuk e ka humbur aspak shkëlqimin e saj. Por sa mirë i njohim Krishtlindjet?
Më poshtë do rendisim disa fakte që ndoshta nuk janë të njohura.
Kur filloi festimi i Krishtlindjeve?
Ndoshta shumë besojnë se Lindja e Krishtit festohej gjithmonë më 25 dhjetor. Por kjo nuk është kështu, sepse data specifike u vendos përgjithësisht në kishë në mesin e shekullit të IV-të. Festa mendohet se është themeluar në vitin 336 në Romë dhe është përhapur me shpejtësi në Kishat e Lindjes dhe të Perëndimit. Deri atëherë, Lindja e Krishtit kremtohej së bashku me Pagëzimin e Tij më 6 janar (Teofani). Kisha armene nuk e pranoi këtë ndryshim të veçantë dhe mbajti traditën e vjetër, ndërsa Kisha e Jerusalemit e mbajti traditën e vjetër deri në kohën e Justinianit (527-565). Vendosja e datës së re lidhet me kremtimin nga paganët romakë të festës së lindjes së Helios të pathyeshëm.
Historia e pemës së Krishtlindjes
Pema e Krishtlindjes, zakonisht një pemë bredhi, zbukurohet me drita dhe zbukurime si pjesë e festës së Krishtlindjes. Pema është gjithmonë me gjelbërim. Përdorimi i një peme të tillë, me një kurorë, si simbol të jetës së përjetshëm ishte një zakon i lashtë i kinezëve, egjiptianëve dhe hebrenjve. Në fakt, paganët kishin edhe pemë si objekt adhurimi. Skandinavët në Vitin e Ri dekoruan shtëpinë dhe hambarin me gjelbërim të përhershëm për të mbajtur larg djallin, ndërsa në kohën e Krishtlindjeve ngrinin një pemë për zogjtë. Një zakon tjetër që ekzistonte në Gjermani ishte vendosja e një peme të Krishtlindjeve në hyrje ose brenda shtëpisë gjatë festimeve të solsticit dimëror.
Pema moderne e Krishtlindjes e ka origjinën në Gjermani. Në një dramë popullore mesjetare për Adamin dhe Evën, një bredh i zbukuruar me mollë (pema e Parajsës) që simbolizonte Kopshtin e Edenit, dominonte skenën. Fillimisht i varnin biskota të holla që simbolizonin mikpritësin, bukën pa maja të kungimit katolik, simbol i krishterë i shpëtimit. Më vonë biskotat u zëvendësuan nga ato në forma të ndryshme dhe shpesh shtoheshin qirinj që simbolizonin Krishtin.
Në të njëjtën dhomë me pemën, gjatë sezonit të Krishtlindjeve ndodhej një strukturë trekëndore prej druri me rafte, mbi të cilat vendoseshin figurina të Krishtlindjeve, degë, qirinj dhe një yll, e ashtuquajtura "piramida e Krishtlindjeve".
Në shekullin e 16-të, "pema e parajsës" dhe "piramida e Krishtlindjeve" "u bashkuan" dhe kështu doli pema e Krishtlindjes.
Krishtlindjet
Shkurtesën Xmas në vend të fjalës Krishtlindje e njohin edhe ata që nuk dinë anglisht. Por edhe shumë nga ata që dinë anglisht rrjedhshëm nuk janë të vetëdijshëm se X e Krishtlindjeve nuk është X (ish) angleze, por X greke!
Fjala Krishtlindje ekziston në fjalorin anglez para shekullit të 12-të. Fjala Xmas sipas Merriam Webster daton në vitin 1721. Sipas Wikipedia, shfaqja e parë e fjalës Xmas është në "Historia e Kolegjit të St Edmund, Old Hall", e Bernard Ward, botuar fillimisht në 1755. Versioni "Xtemmas" u shfaq për herë të parë në vitin 1551 ndërsa lloji “Xpes masse” u shfaq rreth vitit 1100.
Historia e gjelit të Krishtlindjes
Gjeli i detit, zakonisht i mbushur në furrë, lidhet me festën e Krishtlindjeve. Dhe “gjeli i Krishtlindjeve” është një zakon europian. Evropianët mësuan për këtë vetëm në 1524, pasi ai "erdhi" nga Meksika . Të parët që rritën gjelat ishin të pasurit, pasi ata mbanin ferma të veçanta për gjelat në pronat e tyre, të cilat ishin një pjatë e shkëlqyer për bankete dhe festime.
Megjithatë, shumë njerëz në të kaluarën hanin një pulë ose gjel për Krishtlindje dhe mbi të gjitha një derr të cilin e therin në mënyrë rituale.
Këngët
Këngët me përmbajtje fetare lidhen me festa të caktuara të krishtera.
Këngët e çdo feste marrin, në varësi të përmbajtjes së saj, një formë të ndryshme. Në përgjithësi, në fillim ata shpallin ose përshkruajnë ngjarjen që po kremton Kisha. Kjo pasohet, kryesisht në këngët e Krishtlindjeve dhe të Vitit të Ri, nga urimet dhe lavdërimet për shtëpinë dhe banorët e saj, në varësi të profesionit të të zotit të shtëpisë apo të anëtarëve të familjes.
Gëzuar Krishtlindjet për të gjithë!
Pika kufitare KUKËS- Radhë të gjata janë krijuar pranë pikës kufitare të Kapështisës dhe Qafë Thanës...
Mesha FIER- Qindra besimtarë ortodoksë dhe jo vetëm kane marrë pjesë në meshën e organizuar me rastin e lindjes s&e...
Policia ELBASAN- Pas tre ditësh, është identifikuar viktima që u gjet i pajetë në rrugën Elbasan-Peqin, në fshatin ...
Bora Muzhaqi TIRANË- Ministrja e Shtetit për Rininë dhe Fëmijët, Bora Muzhaqi ka folur për herë të parë pë...
Policia VLORË- Ka rënë në prangat e policisë, 22-vjeçari nga Ksamili, i cili përplasi ditën e djeshme me makin&eu...
Policia VLORË- Policia ka bërë të mundur identifikimin e viktimës që u gjet ditën e djeshme i pajetë në v...
Ambulance VLORË- Një aksident ka ndodhur në orët e para të mëngjesit në afërsi të fshatit Risili. Një...
Dosja.al TIRANË- Dosja.al ju sjell lajmet më kryesore në portalet në vend. Dosja.al dhe të gjitha portalet në vend, kanë...
Mesha TIRANË- Sot besimtarët e krishterë në Shqipëri dhe në të gjithë botën festojnë Krishtlindjen. K&eum...
Vajza e bullizuar DURRËS- Një ngjarje tronditëse është bërë publike nga 'JOQ'. Në orët e vona të mbrë...
