LIVE UPDATES
Aktualitet

‘Kriza e agrumeve’ si ajo e vajit të ullirit

Në anën e majtë të gardhit ndërhyn një zonjë me shami të bardhë. Fqinj, e njëjta familje me Rrafmanin. Nusja e të vëllait.

7 Shkurt 2023, 08:56 Nga k.m.
‘Kriza e agrumeve’ si ajo e vajit të ullirit
Foto ilustruese

TIRANË- Rrahman Kuqi jeton me të shoqen. Fëmijët i ka në emigracion. Frymën e mbajnë me bujqësi. Kryesisht me agrume. Por ka katër vjetë të paktën, sipas tij që bujqësia është në krizë të thellë. Rrafmani jeton në Jazgjias të Lushnjes.

“Kam sh penzuar qimet e kokës duke i vaditur, ujë, plehra kimike dhe energji elektrike. Hakun e punës dhe nuk i shes dot. Nuk ka treg”- shpjegon Rrafmani për Gazetasi.al.

Ai ka vjelë këtë vit 20 kuintalë limonë dhe ka shitur 7 kuintalë për vetëm 20 lekë/ kg që do të thotë 14 mijë lekë për 4 muaj punë.

“Ne jemi duke vdekur. Shikoje pjesën tjetër të limonëve dhe portokalleve që janë në pemë. Bien çdo ditë e kalben në tokë. Aktualisht janë me 10 lekë/kg dhe nuk i blen njeri”- thotë Rrafmani për Gazetasi.al.

Në anën e majtë të gardhit ndërhyn një zonjë me shami të bardhë. Fqinj, e njëjta familje me Rrafmanin. Nusja e të vëllait.

“Nuk ka shtet, prandaj nuk ka treg. Na kanë lënë të vdesim. Unë kam fabrikë të vajit të ullirit. Kam humbur deri tani 300 mijë lekë (të reja). Sepse ata që e kanë prodhuar na e kanë shitur me kg dhe ne na i kërkojnë klientët me litra dhe humbasim 3 litra për kg. Aty në fabrikë e kemi. 100 kuintalë vaj ulliri. Edhe pse më i lirë se vaji i lulediellit, nuk e blen njeri”- shpjegon Luljeta Kuqi.

Ajo tregon se gjithë jetën me kredi për të mbajtur punën gjallë, po rezulton në dështim për faj të politikës.

“Ne limonët dhe portokallet i kemi falur me trasta klientëve që kanë marrë vaj ulliri. Ata janë mrekulluar sepse limonët shiten shtrenjtë në treg, janë importi”- thotë Luljeta Kuqi.

Një kg limonë në Tiranë kushton 250 lekë. Një kg mandarina 150 lekë dhe janë të importit. Ndërsa limonët, mandarinat dhe portokallet e vendit po kalben në tokë.

Kjo situatë nuk është vetëm në Myzeqe, por edhe në Vlorë, Sarandë e në të gjithë vendin.

Vetëm në Bashkinë e Konispolit janë mbi 800 ha të mbjella me agrume.

Kjo zonë që përfshihet në qarkun e Vlorës ka nivelin më të lartë të prodhimit të agrumeve në Shqipëri, sipas të dhënave zyrtare gjatë 2022 u prodhuan rreth 30 mijë tonë, afro 60% e prodhimit kombëtar të agrumeve. Gjatë 2021 u prodhuan mbi 50 mijë ton agrume.

Sipas Eurostat, Institutit Europian të Statistikave, Shqipëria është një nga shtatë prodhuesit më të mëdhenj të agrumeve në Europë. Megjithëse prodhimi këtë vit është konsideruar i mbarë nga fermerët, sfidat e tyre kanë qenë gati të papërballueshme. Ata janë përballur me problematika si vjelja e prodhimit dhe gjetja e tregut, sidomos për eksport.

Emigrimi, shpopullimi i vendit dhe plakja e popullsisë ka bërë që të mos ketë fuqi punëtore. Shtimi i prodhimit ka rritur pasigurinë e tregtimit, shtoji kësaj situate koston e rritur të prodhimit nga krizat e njëpasnjëshme që kanë shpënë në rritjen e çmimeve të karburantit dhe plehrave kimikë.

Sipas ekspertëve, problematikë për këtë situatë mbetet TVSH-ja (tatimi mbi vlerën e shtuar). Në 2019-n, hyri në fuqi përsëri skema e vjetër me 6% kompensim për fermerët.

Agropërpunuesit nuk kanë asnjë leverdi të marrin produktet e fermerëve me këtë tatim.

Në të njëjtën kohë ka disa biznese agroturizmi që bashkëpunojnë me fermerët duke ua marrë atyre në sasi të mëdha agrumet dhe e kanë bërë traditë që në baret dhe restorantet e tyre nuk ofrojnë më pije industriale, por pije të frutave të freskëta, pasi kushtojnë më lirë.

Shoqata Shqiptare e Agroturizmit thotë se Toka dhe klima janë në favor të fermerëve por tregjet në disfavor të fermerëve. Sipas Uran Derri, ekspert në fushën ushqimore dhe financier njëkohësisht, kjo situatë nuk është e re, por ka disa vite që përsëritet.

“E para është mungesa e certifikimeve në tregun europian. E dyta mungesa e kompanive të përpunimit që mund të shfrytëzojnë sezonin e prodhimeve për përpunimim. E treta është cilësia relativisht e ulët krahasuar me Turqinë dhe Greqinë.

E katërta moskoordinimi në mbjellje. Pra; një vit mbjellin të gjithë patate, vitin tjetër meqë nuk e shesin dot, mbjellin shumë pak dhe rritet çmimi. E pesta; mungesa e legjislacionit për formalizimin e këtij sektori. Pra nuk kanë se si të shesin me faturë dhe rrjedhimisht nuk bëjnë dot eksport”.

Ekspertët mendojnë se nëse prodhimi i agrumeve vijon të rritet në vitet në vazhdim dhe nuk do të ketë një direktivë nga Ministria e Bujqësisë, rrezikon të kthehet në një rreth vicioz, pasi mungon tregu i brendshëm për shitje, ndërsa eksportet vijojnë të jenë në sasi të ulëta.

Ata këmbëngulin që ndërhyrja e shtetit është me rëndësi. Sipas tyre mungon një agjenci informuese për fermerët e cila ekziston në vendet e Europës dhe rajonit. Sipas tyre kjo agjenci duhet të jetë në Ministrinë e Bujqësisë, e cila të monitorojë dhe drejtojë mbjelljet me këshilla.

Në tregun e brendshëm, informaliteti vijon të mbetet i lartë në sektorin prodhues bujqësor. Shumë fermerë shesin agrumet në tregun e zi me qese, në anë të rrugës.

Dëmtimi i konkurrencës nga informaliteti i lartë, po ashtu edhe kostot e larta i kanë kthyer produktet të paleverdisshme për sa i përket çmimit. Në dyqanet e fruta – perimeve në vend vëren mandarinë dhe portokalle importi.

“Nuk bën mandarina e vendit. Është pa lëng”- shprehet një shitës fruta-perimesh për të justifikuar mandarinën spanjolle që e shet me 150 lekë / kg, teksa mandarina e vendit shitet prej fermerëve 20-28 lekë kg.

Sipas ekspertëve shteti duhet të rrisë taksën doganore për produktet e importit që të nxisë prodhimin vendas./GazetaSi

bujqesia ne shqiperi

Sondazh

Poll

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend