LIVE UPDATES
Aktualitet

Mbrojtja e të dhënave, penalitete deri në 20 milionë euro! Ligji i ri hyri në fuqi në janar, ja çfarë parashikon

Penalitetet shkojnë deri në 20 milionë euro për ata që shkelin ligjin, por Komisioneri për Mbrojtjen e të Dhënave Personale qartëson sesi do të llogariten gjobat, që pavarësisht tavanit që imponon rregullorja e BE (GDPR), ato t’i përshtaten edhe parimit të proporcionalitetit. Sfidë reale në këndvështrimin e autoriteteve mbetet rritja e ndërgjegjësimit të qytetarëve për mbrojtjen e të dhënave të tyre.

1 Mars 2025, 07:18 Nga M.B
Mbrojtja e të dhënave, penalitete deri në 20 milionë euro!
Foto ilustruese

TIRANA- Një ligj i ri “Për mbrojtjen e të dhënave personale”, që hyri në fuqi në janar të këtij viti, vendos detyrime të reja për kontrolluesit privatë dhe publikë. Gati katër vjet nga disa precedentë domethënës të rrjedhjes së të dhënave, siç ishin baza e të dhënave të pagave, ajo e targave apo patronazhimi, ndryshimi i kuadrit që vjen në përputhje me rregulloren e Bashkimit Europian vendos kufij të rinj mbi ruajtjen, mbrojtjen dhe masat ndëshkuese.

Penalitetet shkojnë deri në 20 milionë euro për ata që shkelin ligjin, por Komisioneri për Mbrojtjen e të Dhënave Personale qartëson sesi do të llogariten gjobat, që pavarësisht tavanit që imponon rregullorja e BE (GDPR), ato t’i përshtaten edhe parimit të proporcionalitetit. Sfidë reale në këndvështrimin e autoriteteve mbetet rritja e ndërgjegjësimit të qytetarëve për mbrojtjen e të dhënave të tyre.

Çdo informacion për një person të identifikuar apo që mund të çojë në identifikimin e tij përkufizohet si e dhënë personale. Ky mund të jetë një nga këto elemente: emër dhe mbiemër, adresë shtëpie, email që përmban të dhëna identifikuese, një adresë IP, numri i kartës së identitetit, numri i telefonit, të dhëna që mbahen në spitale dhe mjekët, të cilat janë unike për identifikimin e një personi.

Ky është koncepti i përgjithshëm për atë që mund të konsiderohet e dhënë personale, ndjeshmëria ndaj të cilave në vende të zhvilluara është tepër e lartë. Në Shqipëri, koncepti mbi të dhënat personale ende mbetet mes një lufte të vazhdueshme ndaj mendësisë së përgjithshme, ku mungesa e edukimit për rëndësinë që ka mbrojtja e këtyre të dhënave e bën sfiduese.

Pak vite më parë, shqiptarët panë sesi u hodhën lirisht një seri bazash me të dhëna të ndjeshme, të tilla si numri i identifikimit dhe emër/mbiemër, pagat e secilit sipas një liste që u deklarua se kishte rrjedhur nga Tatimet, targat apo një tjetër listë që u njoh si ajo e “patronazhistëve”.

Të gjitha këto krijuan një vorbull konflikti mes palësh që e dënonin, të tjera që akuzonin dhe institucione që deklaruan se po hetonin. E ashtu si ndodh zakonisht, “çudia më e madhe tri ditë zgjat”, njëlloj u shua. Përtej kësaj, rrjedhja e këtyre të dhënave e vuri Shqipërinë në atë që njihet si viti zero, ku përveç detyrimeve për plotësimin e kuadrit ligjor, rritjes së vigjilencës nga subjektet publike dhe private ishte edhe një “shkundje” për një pjesë të publikut mbi pasojat që mund të ketë diçka e tillë në të ardhmen, apo kur rrjedhja e të dhënave mund të shtrihet në një tjetër shkallë.

Tashmë me një ligj të ri “Për mbrojtjen e të dhënave personale” që ka hyrë në fuqi nga janari i këtij viti, pas një diskutimi me palët, në një proces të udhëhequr nga Komisioneri për të Drejtën e Informimit dhe Mbrojtjen e të Dhënave Personale, Shqipëria ka hyrë në një terren të ri për mbrojtjen, kufizimet dhe dekurajimin nëpërmjet penaliteteve.

Çfarë sjell ligji i ri për të dhënat personale

Ligji i ri u mundëson subjekteve që të kërkojnë konfirmim nga kontrolluesi i tyre nëse të dhënat e tij personale përpunohen dhe në rast se po, cili është qëllimi i tyre. Kjo e vë kontrolluesin përpara përgjegjësisë që të jetë transparent. Individët kanë gjithashtu më shumë të drejta mbi të dhënat e tyre. Besnik Dervishi, Komisioner për të Drejtën e Informimit dhe Mbrojtjen e të Dhënave Personale, e kanalizon listën e përfitimeve në disa aspekte.

Sipas tij, me ligjin e ri përmirësohen të drejtat që subjekti gëzon aktualisht, me qëllim garantimin e një niveli kontrolli më të lartë mbi të dhënat e tij personale. Po kështu, rregullohet posaçërisht e drejta për të mos iu nënshtruar vendimeve automatike. Kjo konsiston në të drejtën e subjektit për të mos iu nënshtruar një vendimi që bazohet vetëm në përpunimin automatik, përfshirë profilizimin, i cili shkakton pasoja ligjore ose pasoja të ngjashme të konsiderueshme për të, përveçse kur ky vendim është i nevojshëm për lidhjen ose zbatimin e një kontrate midis subjektit të të dhënave dhe kontrolluesit, ose bazohet në pëlqimin e dhënë nga subjekti i të dhënave.

Sipas z. Dervishi parashikohen për herë të parë rregulla mbi përpunimin e të dhënave personale nga autoritetet ligjzbatuese në sferën penale, “të cilat konsiderohen si lex specialis për këtë fushë”. Në finale rishikohen në rritje sanksionet administrative.

Sanksionet, tavan deri në 20 milionë euro, por luan rol edhe proporcionaliteti

Rregullorja e Bashkimit Europian për Mbrojtjen e të Dhënave (GDPR) vendos një tavan prej 20 milionë eurosh si penalitet për subjektet që kanë kryer shkelje. Në respektim të kësaj, Shqipëria në legjislacionin e saj ka vendosur penalitet me një tavan 2 miliardë lekësh apo e barabartë me 20 milionë euro. Pavarësisht këtij tavani, që vendos rregullorja, edhe vetë Bashkimi Europian aplikon parimin e proporcionalitetit në llogaritjen e tyre.

Sigurisht kjo varet nga lloji i shkeljes së kryer, dëmi i shkaktuar, shkalla e përgjithshme e saj. Edhe për Shqipërinë, z. Dervishi sqaron se sanksionet kanë natyrë dekurajuese, pra t’i nxisin subjektet private apo publike që janë kontrollues të të dhënave që të marrin masa për të rritur vigjilencën në mbrojtjen e të dhënave personale dhe për të respektuar detyrimet ligjore që lidhen me to.

Aktualisht është hartuar një draft-metodologji për përllogaritjen e sanksioneve administrative për të cilën z. Dervishi shprehet se do të miratohet së shpejti.

“Në përgjithësi, GDPR kërkon që gjobat të jenë parandaluese, por edhe proporcionale. Kjo do të thotë se në praktikë gjobat – nëse vendosen – janë zakonisht shumë më të ulëta se tavanet. Bordi Europian për Mbrojtjen e të Dhënave ka përgatitur udhëzime për këtë çështje.

Ndërkohë edhe Zyra e Komisionerit, bazuar në këtë akt, ka hartuar draftin e metodologjisë për përllogaritjen e sanksioneve administrative, e cila do të miratohet së shpejti.

Gjithashtu, në këto komunikime dhe takime u theksua edhe rëndësia e unifikimit të masave administrative për shkelje të njëjta në vende të ndryshme, duke theksuar se operatorë që veprojnë në vende të ndryshme duhet të marrin të njëjtin sanksion për të njëjtën shkelje.

Për më tepër, e drejta për mbrojtjen e të dhënave personale është një e drejtë universale, e cila duhet t’u garantohet njësoj qytetarëve shqiptarë, si qytetarëve europianë.

Parashikimi i kufijve të ndryshëm nga ato të GDPR në Republikën e Shqipërisë, relativizon rëndësinë e kësaj të drejte për shtetasit shqiptarë”, – vlerëson z. Dervishi.

Në Europë në 2024 u lëshuan 1.2 miliardë euro gjoba si efekt i GDPR dhe rrjedhjes së të dhënave

Rrjedhja e të dhënave dhe mospërmbushja e detyrimeve që lidhen me mbrojtjen e të dhënave personale u bë shkak që në vitin 2024, në Europë të lëshoheshin në total 1.2 miliardë euro gjoba sipas privacymatters.dlapiper.com. Në krye të listës qëndron Irlanda, që në total nga viti 2018 ka lëshuar 3.5 miliardë euro, që pasohet nga Autoriteti për Mbrojtjen e të Dhënave në Luksemburg, me 746 milionë euro gjoba për të njëjtën periudhë.

Në total, nga viti 2018 e deri në vitin 2024, autoritetet kudo në Europë kanë lëshuar në total 5.88 miliardë euro gjoba, si efekt i mosrespektimit të detyrimeve lidhur me mbrojtjen e të dhënave apo rrjedhjes së tyre. Në krye të listës së atyre që janë dënuar me gjoba të mëdha qëndrojnë kompanitë e mëdha teknologjike dhe gjigantët e mediave sociale. Së fundmi treguesit janë se edhe kompanitë që po operojnë platforma të fuqishme ku integrohet Inteligjenca Artificiale si OpenAI dhe Deepseek.

Konkretisht në fund të vitit të shkuar, Italia vendosi 15 milionë euro gjobë ndaj OpenAI, teksa kompania tjetër Deepseek është në telashe me autoritetet europiane, të cilat nënvizojnë se nuk ka adresuar shqetësimet që lidhen me mbrojtjen e të dhënave. Pavarësisht përpjekjeve të vazhdueshme të autoriteteve që kanë nën mbikëqyrje mbrojtjen e të dhënave dhe investimeve në funksion të lidhura me rritjen e sigurisë duket se njoftimet për thyerje të sigurisë sa i takon të dhënave kanë ardhur në rritje në 2024. Nga 335 në ditë që ishte mesatarja, ajo shkoi në 363 në ditë. Në krye të listës qëndrojnë vendet me ekonomi të zhvilluara apo informatizimin më të madh të sistemeve dhe proceseve të punës si Holanda, Gjermania./ Monitor

mbrojtja e te dhenave

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj