LIVE UPDATES
Aktualitet

Më e rralla në botë! Shqipëria po përpiqet të shpëtojë fokën "murg", nis puna për gjetjen e tij në detin Jon

Vendasit thonë se fokat murg dikur ishin të shumta në plazhet shqiptare edhe pse ato rrallë gjurmoheshin apo monitoroheshin nga ekspertët, veçanërisht gjatë komunizmit.

12 Prill 2023, 21:11 Nga A.B
Më e rralla në botë! Shqipëria po përpiqet të
Foto ilustruese

VLORË- Një ekip biologësh detarë shqiptarë po 'skanojnë' ujërat e detit Jon për të gjetur një shenjë të një prej gjitarëve detarë më të rrallë në botë. Fokat “murg” mesdhetare dikur ishin të shumta në numër, por tani kanë mbetur vetëm disa në grupe të vogla të shpërndara jashtë Shqipërisë, Greqisë, Turqisë dhe në Mauritania, në brigjet e Atlantikut të Afrikës, raportojnë mediat.

Megjithatë, ka fije shprese për mbijetesën e tyre, pavarësisht nga një rënie dramatike e shkaktuar nga mbipeshkimi dhe zhvillimi i tepërt i habitatit të tyre bregdetar.

Biologët detarë shqiptarë shohin vijën bregdetare për foka të rralla

Sipas ekspertëve, numrat kanë filluar të rriten ngadalë falë krijimit të zonave të mbrojtura detare në vitet e fundit. Fokat kanë kaluar nga "të rrezikuara në mënyrë kritike" në 2015 në listën e kuqe të Bashkimit Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (IUCN) në tani thjesht “të rrezikuara”.

Megjithatë, ato janë ende jashtëzakonisht të vështira për t'u gjurmuar. Ndërkohë që më parë qëndronin më shumë nëpër plazhe, tani janë tërhequr nëpër shpella të izoluara afër deteve sepse ndjehen më të sigurta.

Në Shqipëri, ekspertët kanë pikasur një pjesë të vogël të specieve falë punës për të identifikuar shpellat dhe limanet ku fshihen këto specie ‘të turpshme’, veçanërisht kur kanë kohën për të lindur”, thotë eksperti i biodiversitetit Nexhip Hysolakoj.

Më e rralla në botë! Shqipëria po përpiqet të

Eksperti i biodiversitetit Nexhip Hysolokaj në një nga shpellat detare ku rrinë fokat e rralla.

Ekspertët kanë kaluar pesë vitet e fundit duke vendosur kamera në shpella dhe pika të tjera të izoluara përgjatë brigjeve të Adriatikut dhe Jonit për të gjurmuar më mirë fokat. Hysolakoj, i cili punon në rezervatin detar Karaburun-Sazan, niset çdo ditë nga porti i Vlorës me një anije të quajtur “Foka”, për të kontrolluar kamerat e fshehura përgjatë vijës bregdetare.

“Është një sfidë e vërtetë sepse për të kapur imazhet e duhura, duhet ti pozicionojmë mirë kamerat”, thotë ai.

Fokat e fundit murg të zbuluara nga ekipi u vunë re në janar kur kapën imazhe të asaj që dukej si një femër dhe të voglin e saj. Ata fotografuan dy të tjerë në vitin 2020, dhe ka pasur gjithashtu një mori pamjesh të tjera nga turistët, secila e parë si një fitore e vogël.

Një nga vendet në Karaburun ku ndonjëherë fshihen fokat murg mesdhetare të rrezikuara.

Studiuesit që gjurmojnë gjitarin kryesisht rrinë në parkun kombëtar detar të krijuar në vitin 2010 përgjatë brigjeve të Karaburunit dhe ishullit të Sazanit, një vend ku peshkimi tregtar është i ndaluar dhe ku ndalohen varkat e mëdha.

Vendasit thonë se fokat murg dikur ishin të shumta në plazhet shqiptare edhe pse ato rrallë gjurmoheshin apo monitoroheshin nga ekspertët, veçanërisht gjatë komunizmit.

Një nga vendet në Karaburun ku ndonjëherë fshihen fokat murg mesdhetare të rrezikuara
Por popullatat u shkatërruan nga gjuetia dhe peshkimi i tepërt, ku shpesh herë përdoret dinamit, ndërsa ndotja, turizmi dhe ndryshimet klimatike kanë përkeqësuar më tej shifrat.

“Gjuetia e paligjshme e fokave dhe shkatërrimi i habitateve apo faktorë të tjerë e kanë detyruar fokën të ndryshojë tërësisht sjelljen e saj biologjike”, thotë Aleksander Trajçe, nga organizata e Mbrojtjes dhe Ruajtjes së Mjedisit Natyror në Shqipëri.

Kështu që kamerat dhe udhëtimet e rregullta në terren janë disa nga mënyrat e vetme për të vëzhguar speciet.

“Vetëm monitorimi i rregullt na lejon të identifikojmë praninë e fokës murg dhe të përcaktojmë vendet që duhen mbrojtur”, thonë për AFP studiuesit francezë Jordi Salmona dhe Philippe Gaubert.

Ekspertët ngrenë alarmin edhe për rrallimin e florës dhe faunës së ujërave detarë, gjë që i vendos në rrezik të shtuar edhe për shkak të mungesës së peshqve.

“Foka ushqehet kryesisht me peshq, kallamar dhe butak. Më pak peshk do të thotë më pak mundësi për to”, thotë Baci Dyrmishaj, një peshkatar në Vlorë.

Për një vend ku besëtytnitë besohen, peshkatarët kanë shpikur një të re për të mbrojtur fokat murg.

“Fokat sjellin fat për ato që i shohin por nëse i shqetëson apo u gjuan, do të të ndjekë fati i keq”, thotë Dyrmishaj.

foka e rralle

Sondazh

Poll

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin qytetin e Vlorës

Shi dhe erë e fortë, stuhia e befasishme godet Vlorën

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet