LIVE UPDATES
Politike

Analistët skeptikë për Reformën Zgjedhore: Nuk zgjidh financimin kriminal dhe administrimin e votës

1 Korrik 2020, 19:16 Nga DOSJA
Analistët skeptikë për Reformën Zgjedhore: Nuk zgjidh

Reforma zgjedhore në Shqipëri për të cilën palët politike së fundi arritën një marrëveshje, shihet nga ekspertët si përpjekje për arnime që nuk i jep zgjidhje problemeve të vjetra, si financimit kriminal në fushatë, shitblerjes apo administrimit të votës. Partitë e mëdha thonë ata kanë prodhuar gjithnjë rregulla në favor të tyre, dhe se partitë e vogla i kanë përdorur për shtim artificial votash, ose iu kanë ngushtuar hapësirat për futjen e tyre në parlament. Votimi i imigrantëve një premtim kryesisht i së majtës prej 15 vitesh, edhe në zgjedhjet e ardhshme duket se nuk do te realizohet pasi analistët thonë se shumica qeverisëse s’ka asnjë strategji dhe draft konkret. Materiali u përgatit për Zërin e Amerikës nga gazetarja Mimoza Picari.

Reforma zgjedhore në Shqipëri për të cilën palët politike së fundi arritën një marrëveshje, shihet nga ekspertët si përpjekje për arnime që nuk i jep zgjidhje problemeve të vjetra, si financimit kriminal në fushatë, shitblerjes apo administrimit të votës. Partitë e mëdha thonë ata kanë prodhuar gjithnjë rregulla në favor të tyre, dhe se partitë e vogla i kanë përdorur për shtim artificial votash, ose iu kanë ngushtuar hapësirat për futjen e tyre në parlament. Votimi i imigrantëve një premtim kryesisht i së majtës prej 15 vitesh, edhe në zgjedhjet e ardhshme duket se nuk do te realizohet pasi analistët thonë se shumica qeverisëse s’ka asnjë strategji dhe draft konkret.

Reforma zgjedhore për të cilën palët politike në Shqipëri arritën një marrëveshje së fundi, nëse miratohet do të jetë 12 në listën e reformave zgjedhore që janë kryer, që prej marrëveshjes së vitit 1991, që kishte në thelb shtyrjen e zgjedhjeve, amendimin e Ligjit të Zgjedhjeve dhe plotësimin e vendeve në KQZ. Edhe sot pas thuajse 3 dekadash, palët vazhdojnë të kërkojnë garanci që vota e saj nuk do preket, dhe se kjo për ekspertët nuk përbën progres.

Gjithë administrimi zgjedhor dhe reforma zgjedhore në Shqipëri nuk janë bërë realisht reforma që zgjerojnë demokracinë dhe garantojnë lirinë e votës dhe sistemin përfaqësues, se sa janë reforma për të krijuar besim tek palët e caktuara politike”- thotë Afrim Krasniqi, Instituti i studimeve politike.

Analistët mendojnë se marrëveshja e fundit mes shumicës qeverisëse dhe opozitës, nuk i kuron problemet e vërteta të zgjedhjeve në Shqipëri, duke filluar nga shitblerja e votës apo financimet kriminale në fushatë.

Përjashto identifikimin biomterik që shmang votimin familjar, pjesa tjetër në substancë nuk ka asnjë ndryshim, duke filluar që nga administrimi zgjedhor i politizuar, KQZ-ja bipartiatke dhe elementë të tjerë, si shitbblerja e votës, apo financimet kriminale në fushata zgjedhore”- shprehet Roland Lami analist.

Politologët thonë se pakti i fundit politik për reformën zgjedhore nuk i ka dhënë zgjidhje dhe ligjit të partive politike i cili bie ndesh me Kodin zgjedhor.

Dy partitë kryesore prodhojnë rregulla që në vetvete u japin atyre një lloj avantazhi krahasuar me të tjerat, ndërtojnë një realitet të ri politik, e interpretojnë atë dhe janë gati t’i ndryshojnë sërish rregullat në momentin kur mendojnë që të dy palët sërish përfitojnë”- thotë Blendi Çeka, analist.

Duke ju kthyer historisë së ndryshimeve të sistemeve zgjedhore në afro 3 dekada analistët konstatojnë se Shqipëria është nga vëndet e vetme në Europë që ka ndryshuar të gjitha sistemet. Nga maxhoritar i pastër në maxhoritar të korrektuar me proporcional, që solli mjaft probleme duke maksimalizuar në mënyrë fiktive votat e partive të vogla në shërbim të partive të mëdha, përmes skemës që mori emrin e fshatit ku u aplikua për herë të parë “Dushk” në zgjedhjet e 2001-it. Më pas në 2005-ën kjo skemë u aplikua në mënyrë masive. Sot kemi një sistem proporcional rajonal të miratuar në 2008-ën, shumë i kritikuar se favorizon partitë e mëdha.

Ideja ishte e asaj periudhe ishte të krijonim një sistem ku elitat të vijnë në parlament, dhe praktikisht ne bazuam gjithë sistemin tek vullneti i liderëve politikë dhe gatishmëria e tyre, për të na prodhuar një parlament elitar. Koha tregoi që në parlament na hynë një numër kriminelësh, hynë një numër rekord biznesmenësh. Shqipëria është rekord për numërin e biznesmenëve të tranzicionit të futur në parlament dhe kështu ra niveli i përfaqësimit parlamentar”- thotë Afrim Krasniqi, Instituti i studimeve politike.

Analistët shohin dhe një tjetër rrezik në sistemin aktual që nuk lë hapësirë për konkurimin e partive të reja apo të vogla jashtë koalicioneve.

Dy partitë kryesore riciklojnë veten përmes ligjeve apo sistemeve që dakortësojnë bashkë. Kjo na nxjerr në pah një dukuri që ndryshe në politologji njihet si dhuna e shumicës”- shprehet Roland Lami, analist.

Që prej vitit 2004 kur LSI u krijua si rrjedhje nga partia socialiste në pushtet aso kohe, asnjë parti e re nuk është bërë pjesë e parlamentit.

Ne kemi 4 raste në 2013-ën dy parti FRPD dhe Aleanca Kuq e Zi, në 2017-ën kemi dy parti të tjera, SFIDA dhe LIBRA, të cilat kanë konkuruar si subjekte kontrastuese me atë ç’ka konsiderohej estabilishmenti politik, dy partitë e mëdha, dhe të katërta partitë kanë marrë zero mandate”- vijon Blendi Çeka, analist.

Aktualisht partitë opozitare ne parlamentar kërkojnë ndryshimin e sistemit në proporcional kombëtar me lista të hapura, një debat për të cilin mazhoranca sugjeron të diskutohet në një moment të dytë. Ekspertët thonë se listat e hapura rrisin mundësinë e përfaqësimit të partive të vogla në kuvend, konkurencën brenda partisë, por nuk shmangin hyrjen e të fortëve në parlament dhe trafikun e votave sepse vullneti politik mbizotëron në çdo sistem.

Shqipëria është ndër vendet e pakta në Europë që e ka sistemin zgjedhor të përcaktuar në kushtetutë. Kjo do të thotë se duhen ndryshime kushtetuese dhe për t’i bërë ato duhen më shumë se 92 vota, duhet një vullnet politik dhe interesa të mëdha nga pas dhe asnjëra nga palët politike nuk ka interesa të tilla”- thotë Afrim Krasniqi, Instituti i studimeve politike.

Votimi i emigrantëve një premtim sidomos i së majtës që në 2004-ën ende nuk është bërë realitet. Kjo temë e nxehtë edhe tani i është adresuar për zgjidhje, nga faktori politik, KQZ, pasi vetë palët, nuk kanë draft konkret, strategji, database të emigrantaëve, sipas eskpertëve njohës të kësaj fushe. Problemi tjetër që shohin ata lidhet me administrimin e votës së emigrantëve, në kushtet kur në Shqipëri përballë kamerave, vëzhguesve ndërkombëtarë, dhe përfaqësive diplomatike në disa raste, ky admnistrim ka patur probleme serioze.

Marr parasysh gjithë këtë dyshimin e zankoshëm që ne kemi ose partitë kanë për menaxhimin e një proçesi normal brenda Shqipërisë. Të mos harrojmë që bëhet fjalë për 1 milion e 600 mijë vota që duan dy javë e gjysmë për t’i numëruar dhe për të dalë një rezultat i kontenstuar. Përfshirja e emigrantëve është një diskutim që duhet bërë por besoj se ne jemi gati për zgjedhjet e ardhshme”-shprehet Blendi Çeka, analist

Ekspertët vërjejnë se marrëveshja e fundit mes shumicës qeverisëse dhe opozitës, solli disa të mira përtej teknikaliteteve zgjedhore, si afrimin e opozitës me institucionet që pas djegies së mandateve në shkurt të 2019-ës, apo dhe kurimin e imazhit të qeverisë përballë Brukselit dhe Uashingtonit. Por shqetësimi real sot vazhdon të mbetet i njëjtë si afro 30 vjet më parë, dhe ai lidhet me administrimin e votës, një çështje që ende s’ka marrë zgjidhje.

Marrë nga Zëri i Amerikës

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

politike politike reforma zgjedhore reforma zgjedhore

Sondazh

Poll
Politike 1 Korrik 2020, 18:16

TIRANË – Ish-deputetja demokrate Grida Duma, ka reaguar në lidhje me vendimin e Ministrisë së Arsimit, për gritjen e grupit që do të përcaktojë studentët e...

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë