All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Art&Argëtim

Kryesoi në Nobel/ Kush është Annie Ernaux, vizitoi Shqipërinë gjatë diktaturës, historia e francezes që nuk bënte kompromise

Ernaux studioi letërsi, pasi kishte punuar në Londër dhe ishte e martuar e me dy fëmijë. Në vitet ’70 ajo bëhet pjesë e lëvizjes feministë në France dhe shkruan në të përditshmen “Le Monde”. Ajo jepte mësim në një shkollë të mesme franceze kur libri i saj i parë u botua në 1974, “Les armoires vides” (“Sirtaret/kabinetet e zbrazura”. Një tjetër vepër, ‘Cleaned Out’ (Spastrimi) ishte një tregim rreth abortit të paligjshëm që ajo kishte në vitin 1964, të cilin e mbajti të fshehtë nga familja e saj.

7 Tetor 2022, 12:09 Nga F.M
Kryesoi në Nobel/ Kush është Annie Ernaux, vizitoi
Annie Ernaux
All - Paragraf - 1

TIRANË- Shkrimtarja franceze Annie Ernaux ka fituar çmimin Nobel në Letërsi, për atë që paneli tha se ishte një punë "pa kompromis" 50-vjeçare që eksploronte një jetë të shënuar nga pabarazi të mëdha në lidhje me gjininë, gjuhën dhe klasën shoqërore. Çmimi prestigjioz u dha nga Akademia Suedeze dhe kap vlerën e 10 milionë korona suedeze (807,000 £). Ernaux është gruaja e parë franceze që fiton çmimin e letërsisë dhe gruaja e 17-të që fiton çmimin “Nobel” për Letërsinë”. Ernaux ka lindur në vitin 1940 në Normandi, ku mjedisi për jetën e saj ishte i varfër por ambicioz.

Prindërit e saj drejtonin një kafene dhe dyqan ushqimesh dhe kur ajo takoi vajza nga shtresa e mesme, përjetoi turpin e prindërve dhe mjedisit të saj të klasës punëtore për herë të parë. Kjo do të pasqyrohej më vonë në romanet e saj. Biografia e saj zyrtare thotë se temat kryesore të punës ishin "trupi dhe seksualiteti; marrëdhëniet intime; pabarazia sociale dhe përvoja e ndryshimit të klasës përmes arsimit; koha dhe kujtesa; dhe pyetja kryesore se si të shkruani këto përvoja jetësore".

Ernaux studioi letërsi, pasi kishte punuar në Londër dhe ishte e martuar e me dy fëmijë. Në vitet ’70 ajo bëhet pjesë e lëvizjes feministë në France dhe shkruan në të përditshmen “Le Monde”. Ajo jepte mësim në një shkollë të mesme franceze kur libri i saj i parë u botua në 1974, “Les armoires vides” (“Sirtaret/kabinetet e zbrazura”. Një tjetër vepër, ‘Cleaned Out’ (Spastrimi) ishte një tregim rreth abortit të paligjshëm që ajo kishte në vitin 1964, të cilin e mbajti të fshehtë nga familja e saj.

Me romanin “Vendi” (1983) arriti të fitojë çmimin “Renaudot” një vit më pas. Libri “Vitet” i shkruar në 2008-ën konsiderohet si një nga kryeveprat e saj, prej të cilit është frymëzuar edhe një film me të njëjtin titull nga Sara Fgaier.  Në vitin 2011 shkruan librin “Bija tjetër” dedikuar motrës së saj të vdekur. Ndërsa nga veprat më të vona është “Kujtime vajze”, që së bashku me “Pasioni i fshehtë” e “Vendi i babait” janë të përkthyera edhe në shqip nga Botimet Dudaj.

Libri Happening, flet për kujtimet dhe shënimet e saj në ditar që datojnë nga ditët kur ajo abortoi, ngjarje që e mbajti të fshehtë nga familja. Ai u shndërrua në një film që fitoi çmimin kryesor në Festivalin e Filmit të Venecias vitin e kaluar. Annie Ernaux ka pasur dhe një vizitë në vendin tonë, gjatë viteve ’70, të dokumentuar edhe përmes filmimeve personale të saj.

Në librat e shkrimtares franceze, siç shpjegon Komiteti i “Nobel”, Ernaux, në një mënyrë koherente dhe nga këndvështrime të ndryshme, shqyrton një jetë të karakterizuar nga pabarazi të forta gjinore, gjuhësore dhe klasore. Rruga e saj drejt profesionit të shkrimtares ka qenë e gjatë dhe e mundimshme. Annie Ernaux, mundi të kryesojë në garën e “Nobelit” ndaj shkrimtarëve si Salman Rushdie, Michel Houellebecq e Milan Kundera, të nxjerra nga mediet ndërkombëtare në krye të sondazheve si kandidat fitues të mundshëm.

Çmimet Nobel, të dhëna që nga viti 1901, njohin arritjet në letërsi, shkencë, paqe dhe më vonë në ekonomi. Çmimin letrar të vitit të kaluar e fitoi romancieri tanzanian Abdulrazak Gurnah. Fitues të tjerë kanë përfshirë novelistë si Ernest Hemingëay, Gabriel Garcia Marquez dhe Toni Morrison, plus poetë si Louise Gluck, Pablo Neruda, Joseph Brodsky dhe Rabindranath Tagore, dhe dramaturgë duke përfshirë Harold Pinter dhe Eugene O'Neill.

annie ernaux

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje