LIVE UPDATES
Bota

Ballkani Perëndimor/ “Non-paper” i Sllovenisë një ogur shqetësues

3 Maj 2021, 19:26 Nga DOSJA
Ballkani Perëndimor/ “Non-paper” i Sllovenisë një

Tashmë është thënë shumë për “non-paper”-in famëkeq të hartuar nga kryeministri i Sllovenisë, Janez Jansa, i cili shqyrton ndarjen e mundshme të Bosnjës dhe Hercegovinës midis Serbisë dhe Kroacisë në krye të një procesi më të gjerë ri-organizimi rajonal.

Siç është vërtetuar më parë në debate të mëhershme rrjedh ndarjes dhe “shkëmbimeve të territoreve” në Ballkanin Perëndimor, të gjitha idetë e tilla janë plane për raunde të reja dhune midis shteteve dhe brenda tyre, si dhe pothuajse me siguri gjenocid.

Por fakti që ky tani është bërë një debat i përsëritur është ndoshta aspekti më alarmant i të gjithë fenomenit. Ai sugjeron që idetë që dikur ishin fusha ekskluzive e reaksionarëve të etur tani po vihen në lëvizje dhe po fitojnë qëndrueshmëri midis një konstelacioni qeverish të BE-së, megjithëse kryesisht jo-liberale.

Kjo, nga ana tjetër, na nxjerr në thelb të çështjes: BE-ja nuk ka ndonjë axhendë koherente për Ballkanin Perëndimor. Epoka e zgjerimit në praktikë ka mbaruar. Procesi i anëtarësimit do të vazhdojë, por askush, madje as analistët më optimistë, nuk beson se do të ketë një pranim të anëtarëve të rinj këtë dekadë.

Kjo vërtetohet lehtësisht nga aranzhimet gjithnjë e më të hollësishme “alternative” që po punohen nga organizata të ndryshme evropiane.

Nëse ndodh ky dështim për t’u zgjeruar, kjo do të thotë se deri në vitin 2030 BE-ja do të ketë kaluar 17 vjet pa zgjerim – periudha më e gjatë kjo e tillë që nga nënshkrimi i Traktatit të Romës 1957. Dhe në politikë, ashtu si në natyrë, ajo që nuk rritet më, shumë shpejt pushon së ekzistuari.

Kjo nuk do të thotë që vetë BE-ja ka të ngjarë të shpërbëhet.. Por, siç sugjeron “non-paper” sllovene, kjo do të thotë se status quo-ja pas 2003 që e ankoroi rajonin në orbitën e Brukselit do të zhduket.

Ky proces tashmë është në zhvillim e sipër. Rusia dhe Kina nuk janë më thjesht “prishës”, por konkurrentë të mirëfilltë gjeopolitikë, duke avancuar në mënyrë agresive projekte politike kundërshtare në rajon, përfshirë edhe ato që lënë të kuptohet gatishmëria për të përdorur forcën.

Ose, siç e formuloi kohët e fundit shkencëtarja politike Aida Hozic: “Përhapja e ‘non-papers’ në lidhje me Ballkanin Perëndimor konfirmon statusin e tij si një jo-hapësirë ​​në ndërgjegjen politike të BE-së, e shfrytëzuar dhe e shfrytëzueshme nga jo-aktorë të tjerë në këtë jo kohë.” Shprehja “jo-hapësirë” gjithashtu evokon një parim tjetër të famshëm në marrëdhëniet ndërkombëtare, të perifrazuar nga Amos Gilead si “gjeopolitika urren një vakum”.

Hendeku i lënë nga paaftësia e BE-së – ose, më saktë, nga refuzimi – për të artikuluar një vizion bindës pas zgjerimit për rajonin do të thotë që si rivalët ashtu edhe blloqet brenda saj mund ta mbushin atë hapësirë me makinacionet e tyre.

Kryeministri Jansa, së bashku me bashkë-komplotistët e tij të mundshëm në Budapest dhe Zagreb, por edhe Beograd dhe Moskë, mund të duket si një grup budallenjsh, por ata po shtyjnë një derë që tashmë është e hapur.

Siç është theksuar për gati gjysmë dekade, të paktën, as elitat lokale dhe as qytetarët lokalë nuk do të tolerojnë të lihen të presin për një kohë të pacaktuar në sallën e pritjes së BE-së. Sigurisht, Brukseli ka të drejtën e tij ta mbyllë derën e zgjerimit, por bllokimi i mëtejshëm i zgjerimit nuk do ta zhvendosë me magji këtë rajon në hënë.

Ballkani Perëndimor do të mbetet në kufirin e BE-së. Dhe (ri) vendosja e një kufiri të përhershëm midis BE-së dhe “fqinjëve” të saj juglindor do ta bëjë atë një vend edhe më joshës për elementet malinje dhe pa BE-në që të provojë të gjitha llojet e aventurave politike. Sidomos nëse, siç duket të jetë rasti, krijimi i këtij kufiri nuk shoqërohet me një plan apo politikë për pasojat e mundshme.

Asnjë nga këto nuk është ndonjë lajm i ri. Rajoni është në gjendje të vështirë të parashikueshme sepse në çdo hap pararendës në metastazën e tij politike, BE-ja – dhe SHBA-ja – kanë zgjedhur ose të kthejnë kokën në anën tjetër ose të gjejnë zgjidhje të shpejta.

Kjo ka nënkuptuar mundësimin e elementeve të pabindur si Aleksandër Vuçiç i Serbisë, i cili që kur u etiketua një “faktor i stabilitetit rajonal” në dekadën e mëparshme, është shndërruar në një autokrat dhe kryeson një regjim njëpartiak. Duhet të kemi parasysh edhe situatën në Bosnjë, sidomos në entitetin e Republikës Srpska nën udhëheqjen e Milorad Dodik.

Ose kini parasysh se sa iu afrua kaosit i gjithë rajoni gjatë qeverisjes së Nikola Gruevskit në Maqedoninë e Veriut. Ose kujtoni përqafimin e turpshëm të politikave të mëparshme të ndarjes nga ish-shefja e politikës së jashtme të BE-së, Federica Mogherini.

Secila prej këtyre të dhënave individuale tregon një imazh më të gjerë dhe më shqetësues: një politikë të largët dhe renditëse të BE-së përsa i takon Ballkanit Perëndimor,

SHBA-ja ka aftësinë të ndërhyjë dhe ta ndryshojë ndjeshëm situatën në terren, por duket hezituese për ta bërë këtë duke pasur parasysh sfidat e mëdha me të cilat përballet administrata e re në vend.

Në praktikë, Uashingtoni po ia kalon përsëri BE-së këtë përgjegjësi. Vetëm se sot, ndryshe nga në vitin 2003, të gjithë, përfshirë aktorët vendorë dhe ndërkombëtarë e dinë që Brukseli nuk është në lartësinë e detyrës. Pra, ata po i marrin gjërat në duart e tyre. “Non-paper”-i slloven, si i tillë, nuk ka gjasa të jetë i fundit marifet i tillë. Ai ka më shumë të ngjarë të jetë një ogur për turbulencat që do të vijnë.

REPORTER

Rama është propozuar për president nga disa deputetë socialiste, mendoni se:

View Results

bota bota janez jansa non-paper" janez jansa non-paper"

Sondazh

Poll
Bota 3 Maj 2021, 16:42

SHBA–CEO i Tesla, miliarderi Elon Musk, ka ngritur një hipotezë ku thotë se realiteti ku jetojmë është një ‘simulim kompjuterik’Sipas mediave, debati ka nisur p...

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës