LIVE UPDATES
Ekonomi

Bilanci i pronave; Çfarë po bëhet me legalizimet dhe hipotekimin e pallateve të braktisura nga ndërtuesit

15 Shkurt 2021, 07:25 Nga DOSJA
Bilanci i pronave; Çfarë po bëhet me legalizimet dhe

Çështja e pronësisë, pavarësisht përpjekjeve të vazhdueshme të qeverive për t’i dhënë zgjidhje, ka mbetur problematike vit pas viti. Jo në pak raste është përdorur si kartë politike sa herë ishte kohë zgjedhjesh. E në rast rotacionesh, më shumë sesa është dhënë zgjidhje, janë krijuar ligje mbi ligje, e reforma mbi reforma duke e komplikuar edhe më shumë.

Për thuajse tre vite, një kuadër ligjor tërësisht i ri, që rikonceptoi pjesën institucionale dhe rrugën që do t’i jepej çështjeve pezull të pronave nga legalizimet te hipotekimi i pallateve të braktisura apo regjistrimi i Akteve të Marrjes së Tokës në Përdorim, shënoi një tjetër “start”. Krijimi i Agjencisë Shtetërore të Kadastrës, nga bashkimi i tre institucioneve ku si bosht shërbeu ish-Zyra e Regjistrimit të Pasurive të Paluajtshme, ishte një nga pjesët më të rëndësishme të kësaj reforme.

Artan Lame, Drejtor i Përgjithshëm i Agjencisë Shtetërore të Kadastrës, në një intervistë për “Monitor” bën sot një bilanc të çështjes së pronave në vend dhe sfidat që ka përpara institucioni. Në shifra, sot, falë procesit të legalizimit u janë dorëzuar 210 mijë familjeve lejet e legalizimit për ndërtimet informale. Paralelisht ka vijuar hipotekimi i pallateve të braktisur nga ndërtuesit, ku numërohen të paktën 14 mijë familje përfituese.

Lame parashtron se problematika e pronës nuk mund të zgjidhet në afatshkurtër, por vënia në rrugë e disa proceseve të lëna pezull si dhe krijimi i disa modeleve që funksionojnë dhe kanë dhënë rezultat, është padyshim diçka e mirë, që po aplikohet edhe në hallka të tjera që lidhen me pronësinë, si regjistrimi i lejeve të legalizimit, regjistrimi i banesave të vjetra, kalimi i oborreve të dhëna në përdorim e procese më të vogla që në total bëhen 10 për ASHK.

Ku ndodhemi sot në raport me pronën në Shqipëri, po të kemi parasysh proceset që e kanë shoqëruar atë si legalizimi, regjistrimet, privatizimet?

Kanë kaluar 30 vjet nga ndryshimi i sistemit të fundit, dhe në këto 108 vjet, Shqipëria ka ndërruar 3-4 sisteme themeltare, nga të cilët, asnjë nuk ka arritur asnjëherë të zgjidhë në themel problematikën e pronës. Kjo problematikë nuk është krijuar në vitet ’90, por ka nisur që në 1912. Të gjithë regjimet deri në 1944-n, kanë menduar t’i japin një zgjidhje në kahjen e zhvillimit kapitalist, por për shkak të ndryshimeve të shpeshta, nuk e kanë finalizuar.

Edhe Zogu, i cili mori iniciativën për Reformën Agrare, nuk arriti ta çonte deri në fund, edhe pse për disa gjëra mund të kritikohet, por për disa të tjera, përpjekjet i çoi deri në fund. Sa i përket pronës, nuk arriti të krijojë një kadastër themeltare të vendit, sepse edhe ai, kohë pas kohe e braktiste si ide, për shkak të presionit të brendshëm të shtresave të ndryshme politike të momentit.

Pastaj filloi lufta dhe në ’44-ën, ne ndryshuam totalisht sistem. Ky i fundit u përpoq me logjikën e vet ta zgjidhte ndryshe, në kuadër të ideologjisë marksiste. U pa që dhe ky sistem, i cili vazhdoi deri në 1990, la pas shkatërrimin e vet.

Në vitet ‘90 e nisëm tërësisht nga fillimi. Na u duk sikur po i ktheheshim sistemit të para ’44. Në fakt, për shkak të mungesës së përvojës, interesave, padijes dhe faktit që kishte humbur lidhja e qartë e pronësisë së para ‘44 dhe pas ’90, nuk ishim në gjendje të ndërtonim një skemë të qartë funksionale.

Harxhuam 3 dekada në përpjekje për të ngritur një sistem të ri, duke krijuar një mish-mash të jashtëzakonshëm. Në themel të këtij kaosi, ishte mungesa e një boshti orientues që duhet të fillonte në ’90, e vazhdonte pafund. Sa herë ndryshonin qeveritë, ndryshonin politikat, ndërsa legjislacioni mbivendosej pa asnjë koherencë.

Në disa sektorë parimi ishte “kush të shqyejë ç’të mundet”. Në fund, mbërritëm deri në mesin e viteve 2010-2015 me situatën që e njohim: një pafundësi gjyqesh për prona, krime e vrasje për shkak të pronave, me mbivendosje e abuzime.

Merita e parë e qeverisë aktuale ishte hapja e kapakut të një tenxhereje që vlonte prej vitesh. Nëse deri në atë kohë, rreth 2015, ishte thjesht një refren çështja e pronave, e pastaj vazhdonte fundi i pafundmë, të paktën u frenua procesi, për ta nxjerrë ballë popullit dhe ballë çdo njeriu që mund të kontribuonte në situatën reale.

U nxorën gjithë problematikat, pa fshehur asgjë. I kemi thënë dhe pranuar të gjitha, sepse në një mënyrë apo në një tjetër, politika shqiptare ka qenë e përfshirë, diku me malinjitet, diku nga padija. E vetmja mënyrë për ndryshim, është një reformë themeltare në pjesën ligjore të pronës. Unë e kam vrarë mendjen për të kuptuar agravimin 30-vjeçar të situatës në fushën e pronave që kishte arritur në ekstreme të patolerueshme.

Arsyet mendoj janë dy.

E para, sepse tenxherja e pronave arriti në pikën e shpërthimit. Pra vazhdoi të mahisej për gjithë këto vite dhe, ose do të uleshim ta zgjidhnim, ose do të na merrte me vete të gjithëve.

E dyta, ka të bëjë me zhvillimin ekonomik të vendit, nxitjen e investimeve, joshjen për të investuar e për të ndërtuar në gjithë fushat, nga investimet në bregdet tek ndërtimet në qytete, investime në bujqësi e energjetikë, linja prodhimi e paketimi. Rritja e interesit për to, papritur i dha vlerën e munguar pronave.

Për shembull, prona në Theth ishte problem dhe në vitin 2000. Por atëherë, nuk i shkonte kujt në mendje të shkonte Theth. Turisti i huaj nuk e dinte ku binte Thethi. Në Theth kishte banorë që jetonin, por s’kishin dokumente, e as ju duheshin dhe këtu mbaronte çështja. Kur në Theth nisën të shkojnë turistët, u bë interesant, u kërkua të ndërtoheshin hotele dhe bujtina. Papritur, prona mori vlerë e gjithë këta njerëz kërkuan menjëherë dokumentet.

Kjo ka ndodhur në të gjithë vendin. Shpërthimi i investimeve, i rriti vlerën pronës dhe kërkoi pajisjen me dokumentacion. Ky fakt e vuri qeverinë shqiptare para dilemës se pa zgjidhur pjesën e pronave, nuk zgjidhim dot atë të investimeve.

Marrë nga Monitor.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

sociale sociale kadastra legalizimi i pronave kadastra legalizimi i pronave

Sondazh

Poll

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta