LIVE UPDATES
Bota

A duhet të përjashtohet Trump nga gara? Gjykata e Lartë dëgjon argumentet

Atë ditë një turmë përkrahësish të ish-presidentit, që besonin pretendimin e tij, se rezultati i zgjedhjeve të nëntorit 2020 ishte manipuluar, sulmuan Kongresin në përpjekje për të parandaluar ligjvënësit që të certifikonin fitoren e presidentit Joe Biden.

8 Shkurt 2024, 17:45 Nga N.F

A duhet të përjashtohet Trump nga gara? Gjykata e Lartë

SHBA- Gjykata e Lartë e Shteteve të Bashkuara po dëgjon të enjten argumentet për të përcaktuar nëse ish-presidenti Donald Trump duhet të përjashtohet nga pjesëmarrja në zgjedhjet paraprake, për shkak të rolit të tij në sulmin e 6 janarit 2021 ndaj Kapitolit.

Atë ditë një turmë përkrahësish të ish-presidentit, që besonin pretendimin e tij, se rezultati i zgjedhjeve të nëntorit 2020 ishte manipuluar, sulmuan Kongresin në përpjekje për të parandaluar ligjvënësit që të certifikonin fitoren e presidentit Joe Biden.

Në një çështje tjetër ligjore, në fillim të kësaj jave, një gjykatë federale e apelit hodhi poshtë pretendimin e zotit Trump se ai ka "imunitet absolut" dhe nuk mund të gjykohet për akuzat penale për ndërhyrje në zgjedhjet e vitit 2020. 

Ish-presidenti Trump ka gjasa ta apelojë edhe këtë çështje në Gjykatën e Lartë. Ai thotë se paditë e ndryshme penale dhe civile të ngritura kundër tij janë pjesë e një "gjuetie shtrigash" të zotit Biden për të eliminuar një kundërshtar politik - një pretendim që Shtëpia e Bardhë dhe demokratët e mohojnë.

Çështja që po shqyrton Gjykata e Lartë, ka në qendër pyetjen nëse zoti Trump duhet të ndalohet të marrë pjesë në zgjedhjet paraprake në Kolorado, sipas pikës 3 të Amendamentit të 14-të të Kushtetutës së Shteteve të Bashkuara. Gjykata e Lartë e Shtetit të Kolorados ka vendosur që zoti Trump nuk ka të drejtë të vërë kandidaturën pasi ai ka qënë pjesëmarrës në rebelim. Por zbatimi i vendimit të Kolorados është pezulluar në pritje të vendit të Gjykatës së Lartë.

Pala akuzuese thotë se zoti Trump u përpoq të ndalonte transferimin paqësor të pushtetit dhe për këtë arsye duhet t'i ndalohet të mbajë sërish postin e presidentit. Pika 3 e amendamentit të 14 u hartua në vitin1866 pas përfundimit të Luftës Civile për të parandaluar kthimin në pushtet të zyrtarëve të Konfederatës, që u shkëputën nga Shtetet e Bashkuara, për të mbrojtur institucionin e skllavërisë.

Sipas kësaj pike: “Asnjë person nuk duhet të jetë Senator ose Ligjvënës në Kongres, ose delegat për të zgjedhur Presidentin dhe Nënpresidentin, ose të mbajë ndonjë post, civil ose ushtarak, në Shtetet e Bashkuara ose shtete të veçanta, nëse, pasi është betuar si anëtar i Kongresit, ose si zyrtar i Shteteve të Bashkuara, ose si anëtar i çdo organi legjislativ shtetëror, ose si zyrtar i ekzekutivit ose gjyqësorit të një shteti, për të mbështetur Kushtetutën e Shteteve të Bashkuara, përfshihet në kryengritje ose rebelim kundër tyre, ose u jep ndihmë armiqve të tyre. Por Kongresi me dy të tretat e votave të secilës Dhomë mund ta përmbysë këtë përjashtim.”

Avokatët e ish-presidentit Trump argumentojnë se pika 3 nuk vlen për presidentët, se 6 janari nuk ishte kryengritje dhe se zoti Trump thjesht po ushtronte të drejtat e tij të lirisë së shprehjes. Studiues të ndryshëm, zyrtarë zgjedhjesh, ligjvënës dhe figura të tjera politike kanë dorëzuar opinione në gjykatë, duke ndarë pikëpamjet e tyre në favor ose kundër zotit Trump.

Njëri prej tyre është Mark Graber, profesor i së drejtës në Universitetin e Merilendit dhe një nga ekspertët kryesorë për të drejtën kushtetuese lidhur me kryengritjet dhe Amendamentin e 14-të. Në përmbledhjen e tij ai argumenton se vendimi i Gjykatës së Lartë të Kolorados është në përputhje me mënyrën se si komuniteti ligjor e interpretoi kryengritjen në kohën kur u hartua pika 3 dhe se ai me të drejtë arriti në përfundimin se kishte ndodhur një kryengritje.

“Donald Trump nxiti kryengritjen”, i tha prof. Graber Zërit të Amerikës.

“Atij iu tha se postimet e tij në Twitter po nxisnin dhunë kundër zyrtarëve të zgjedhjeve. Ai reagoi duke i shtuar postimet e tij në Twitter. Atij iu tha se kishte persona të armatosur në turmë që synonin të merrnin nën kontroll Kongresin. Ai u përgjigj duke thënë: ‘Kur ka manipulime (zgjedhjesh), nuk përdoren mjetet e zakonshme, por duhet të luftosh, të luftosh me të gjitha forcat'”, shpjegon prof. Graber.

"Një person me logjikë duke e parë sjelljen e Trump-it, mund të mendojë se ai kishte qëllim të frymëzonte një kryengritje."

Në përgjigje të një pyetjeje tjetër qendrore në këtë çështje - nëse Amendamenti i 14-të vlen për presidentin – prof. Graber thotë se përgjigja është "e qartë".

“Çdo anëtar i Kongresit që përdori shprehjen ‘zyrtar i Shteteve të Bashkuara’ në Kongresin e 39-të tha se presidenti konsiderohej ‘zyrtar’ ”, nënvizon ai.

Të tjerë argumentojnë se i takon Kongresit të përcaktojë se në cilat raste mund të përdoret Amendamentit të 14-të. Një prej tyre është Prokurori e Përgjithshëm të Indianës, Todd Rokita, i cili paraqiti një opinion së bashku me 26 prokurorë të tjerë të përgjithshëm republikanë.

"Pika 3 nuk hyn në fuqi automatikisht," tha ai gjatë një aktiviteti të mërkurën të organizuar nga Fondacioni Heritage, një institut konservator.

Ai argumentoi se sipas pikës 5 që parashikon se, "Kongresi do të ketë kompetencën për të vënë në zbatim, me legjislacion përkatës, dispozitat e këtij neni”, janë ligjvënësit që duhet të përcaktojnë se si do të zbatohet Amendamenti i 14-të. Alan Dershowitz, profesor i së drejtës në Fakultetin Juridik të Harvardit, i cili ishte avokat i zotit Trump gjatë procesit për shkarkim ndaj tij në Senat, e mbështet këtë argument.

“Në mungesë të aktivizimit të Kongresit, nuk besoj se Amendamenti i 14-të hyn në fuqi automatikisht,” i tha ai Zërit të Amerikës.

"Përndryshe, pse do duhej neni 5 i Amendamentit të 14-të që i jep shprehimisht Kongresit fuqinë për të marrë këto vendime?"

Një grup prej 25 historianësh me peshë, përfshirë Allan J. Lichtman, profesor historie në Universitetin Amerikan, argumentuan në përmbledhjen e tyre se pika 3 vlen për zotin Trump dhe nuk "ka nevojë për një veprim tjetër të Kongresit, ose një dënim" për kryengritje. Prof. Lichtman i tha Zërit të Amerikës se është e qartë se pika 3 është hartuar jo vetëm për të parandaluar “ish-konfederalistët, por edhe ata që kryejnë kryengritje në të ardhmen".

“Hartuesit synonin të kishin një amendament të qëndrueshëm dhe që të mos mund të cenohej nga kongreset e ardhshme, duke qenë se është pjesë e Kushtetutës,” thotë Prof. Lichtman.

Por zoti Rokita, thotë se i takon popullit amerikan që të zgjedhë presidentin e tij, jo gjyqtarëve.

“Votuesit do të humbasin besimin nëse gjyqtarët vendosin se votuesit nuk mund të përcaktojnë një nga dy kandidatët kryesorë presidencialë të vendit tonë,” paralajmëroi ai.

Edhe pse Gjykata e Lartë do të vendosë vetëm për çështjen e Kolorados, ndikimi do të jetë i gjerë, përfshirë edhe për shtetin e Meinit, sekretarja e shtetit e të cilit vendosi në dhjetor se zoti Trump duhet të përjashtohet nga votimet paraprake të shtetit, për çështje që janë pezull në 11 shtete të tjera ku sfidohet e drejta e tij për të kandiduar, si edhe për raste të tjera në të ardhmen.

Nëse Gjykata e Lartë mbështet vendimin e Kolorados, kjo do të ishte një goditje masive për objektivin e zotit Trump për t’u rizgjedhur. Alternativa tjetër është që mund të vendosë se zoti Trump nuk mund të skualifikohet sipas pikës 3 dhe ta vendosë atë përsëri në fletëvotim.

Anëtarët e gjykatës gjithashtu mund të refuzojnë të marrin një vendim përfundimtar dhe t'ua lënë në dorë ligjvënësve, duke thënë për shembull që të vendosë Kongresi nëse do ta pranojë fitoren e zotit Trump, nëse ai rizgjidhet në nëntor.

Gjashtë nga nëntë anëtarët e Gjykatës së Lartë janë emëruar nga presidentët republikanë, përfshirë tre nga ish-presidenti Trump. Por meqenëse nuk ka pothuajse asnjë precedent ligjor për këtë çështje, është e vështirë të parashikohen qëndrimet e anëtarëve të veçantë të gjyqtarëve bazuar në ideologjinë e tyre.

Do të jetë e vështirë për anëtarët e gjykatës që të "dalin kundër të dhënave historike", tha prof. Lichtman. Megjithatë, duke pasur parasysh kontekstin politik, ekziston mundësia që Gjykata e Lartë të gjejë një arsyetim teknik për të shmangur një vendim madhor për këtë çështje, sipas tij.

Prof. Dershowitz bie dakord, duke parashikuar se gjyqtarët ose "do të thonë se Amendamenti i 14-të nuk mund të zbatohet nëse nuk vepron Kongresi, ose do të gjejnë një mënyrë për ta shtyrë një përgjigje përfundimtare".

Ai nënvizon rëndësinë e një vendimi unanim nga Gjykata e Lartë. "Një vendim i ndarë do ta mbante vendin shumë të përçarë," thotë ai. "Kjo do të thotë se ka të ngjarë të shohim një vendim të kufizuar."

Është e paqartë se sa kohë do t'i duhet Gjykatës së Lartë për të vendosur. Në muajt e ardhshëm, Gjykata gjithashtu ka të ngjarë të shqyrtojë apelin e zotit Trump kundër akuzës për ndërhyrje në zgjedhje të ngritur nga prokurori i posaçëm Smith, i cili u hodh poshtë të martën nga një gjykatë federale e apelit.

Marrë nga VOA

shba donald trump perjashtim

Sondazh

Poll

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend