LIVE UPDATES
Bota

A mundet që robotët e Inteligjencës Artificale të zëvendësojnë astronautët njerëzorë në hapësirë?

Sondat robotike janë dërguar në të gjithë sistemin diellor për gjashtë dekadat e fundit, duke arritur në destinacione të pamundura për njerëzit. 

31 Dhjetor 2024, 19:20 Nga r.ll
A mundet që robotët e Inteligjencës Artificale të
foto ilustruese

SHBA- Në prag të Krishtlindjes, një anije kozmike autonome fluturoi pranë Diellit, më afër se çdo objekt i krijuar nga njeriu përpara tij. Duke kaluar nëpër atmosferë, Sonda Diellore Parker e NASA-s ishte në një mision për të zbuluar më shumë rreth Diellit, duke përfshirë mënyrën se si ai ndikon në motin hapësinor në Tokë.

Ky ishte një moment historik për njerëzimin, por pa asnjë njeri të përfshirë drejtpërdrejt, pasi anija kozmike i kreu detyrat e saj të paraprogramuara vetë teksa fluturoi pranë diellit, pa asnjë komunikim fare me Tokën.

Sondat robotike janë dërguar në të gjithë sistemin diellor për gjashtë dekadat e fundit, duke arritur në destinacione të pamundura për njerëzit. Gjatë fluturimit të saj 10-ditor , sonda diellore Parker përjetoi temperatura prej 1000C.

Por suksesi i këtyre anijeve kozmike autonome i shoqëruar me ngritjen e inteligjencës së re artificiale të avancuar, ngre pyetjen se çfarë roli mund të luajnë njerëzit në eksplorimin e ardhshëm të hapësirës. Disa shkencëtarë vënë në dyshim nëse nevojën për të pasur astronautë njerëz.

Anijet kozmike robotike kanë vizituar çdo planet në sistemin diellor, si dhe shumë asteroide dhe kometa, por njerëzit kanë shkuar vetëm në dy destinacione: orbitën e Tokës dhe Hënën.

Në total, rreth 700 njerëz kanë qenë në hapësirë, që nga viti 1961, kur Yuri Gagarin nga Bashkimi Sovjetik i atëhershëm u bë eksploruesi i parë kozmik. Shumica e tyre kanë qenë në orbitë (duke rrethuar Tokën) ose në nënorbitë. Por përveç dëshirës së lindur për të eksploruar, ose ndjenjës së prestigjit, njerëzit gjithashtu kryejnë kërkime dhe eksperimente në orbitën e Tokës, si në Stacionin Ndërkombëtar të Hapësirës, ​​dhe i përdorin këto për të avancuar shkencën.

Robotët mund të kontribuojnë në atë kërkim shkencor, me aftësinë për të udhëtuar në vende jo mikpritëse për njerëzit, ku ata mund të përdorin instrumente për të studiuar dhe hetuar atmosferat dhe sipërfaqet.

Por ka edhe dobësi. Shumë robotë janë të ngadaltë dhe metodikë, për shembull në Mars, roverët (automjetet motorike të telekomanduara) lëvizin me shpejtësi mezi 0,1 mph.

Asistentë të Inteligjencës Artificiale dhe robotë humanoidë

Teknologjia mund të luajë një rol në plotësimin e udhëtimit njerëzor në hapësirë ​​duke i liruar astronautët nga detyra të caktuara për t'i lejuar ata të përqëndrohen në kërkime më të rëndësishme. Sfida është se nevojiten sasi të mëdha fuqie për të operuar sisteme si modelet e mëdha të gjuhës (LLM), të cilat mund të kuptojnë dhe gjenerojnë gjuhën njerëzore duke përpunuar sasi të mëdha të të dhënave tekstuale.

Makineritë komplekse humanoide me krahë dhe gjymtyrë robotike janë një formë tjetër teknologjie që mund të marrë përsipër detyrat dhe funksionet bazë në hapësirë, veçanërisht pasi ato imitojnë më nga afër aftësitë fizike të njerëzve.

Roboti Valkyrie i NASA-s u ndërtua nga Qendra Hapësinore Johnson për të konkurruar në një provë sfiduese të robotikës në vitin 2013. Me peshë 300 lb dhe 6 ft2 inç, është një nga një numër në rritje makinerish të ngjashme me njeriun me aftësi mbinjerëzore.

Shumë kohë përpara se të krijohej Valkyrie, Robonaut i NASA-s ishte roboti i parë humanoid i projektuar për përdorim në hapësirë, duke marrë përsipër detyra që përndryshe kryheshin nga njerëzit. Duart e tij të dizajnuara posaçërisht nënkuptonin se mund të përdorte të njëjtat mjete si astronautët dhe të kryente detyra komplekse, delikate, si kapja e objekteve ose lëvizja e çelsave, që ishin shumë sfiduese për sistemet e tjera robotike.

Një model i mëvonshëm i Robonaut u dërgua në Stacionin Ndërkombëtar Hapësinor me anijen kozmike Discovery në 2011, ku ndihmoi me mirëmbajtjen dhe montimin.

Disa robotë tashmë po punojnë në planetë të tjerë pa njerëz, ndonjëherë edhe duke marrë vendime vetë. Roveri Curiosity i NASA-s, për shembull, po eksploron një rajon të quajtur Krateri Gale në Mars dhe kryen në mënyrë autonome një pjesë të shkencës së tij pa kontributin e njeriut.

Por aftësitë e roverëve si Curiosity janë të kufizuara nga ritmi i tyre i ngadaltë. Dhe ka diçka tjetër me të cilën ata nuk mund të konkurrojnë gjithashtu. Kjo do të thotë, njerëzit kanë bonusin e shtuar të frymëzimit të njerëzve përsëri në Tokë në një mënyrë që makinat nuk munden.

Jeta në Mars?

Njerëzit nuk kanë udhëtuar më larg se orbita e Tokës që nga dhjetori 1972, kur misioni i fundit Apollo vizitoi Hënën. Nasa shpreson të kthejë njerëzit atje këtë dekadë me programin e saj Artemis. Misioni tjetër i ekuipazhit do të shohë katër astronautë të fluturojnë rreth Hënës në vitin 2026. Një mision tjetër, i planifikuar për vitin 2027, do të shohë astronautët e NASA-s të zbresin në sipërfaqen e Hënës.

Ndërkohë, agjencia hapësinore kineze dëshiron të dërgojë astronautë në Hënë. Diku tjetër Elon Musk, CEO i kompanisë amerikane SpaceX, ka planet e tij në lidhje me hapësirën. Ai ka thënë se plani i tij afatgjatë është të krijojë një koloni në Mars, ku njerëzit mund të zbarkojnë.

Ideja e tij është të përdorë Starship, një automjet të ri të madh që kompania e tij po zhvillon, për të transportuar deri në 100 njerëz atje në një kohë, me synimin që të ketë një milion njerëz në Mars në 20 vjet.

Megjithatë, ka të panjohura të mëdha rreth jetesës në Mars, duke përfshirë një mori sfidash teknike që ajo thotë se mbeten të pazgjidhura. Megjithatë, deri atëherë, njerëzit ka të ngjarë të vazhdojnë hapat e tyre të vegjël në kozmos, në një rrugë të shkelur prej kohësh nga eksploruesit robotikë përpara tyre.

robotet e inteligjences artificiale

Sondazh

Poll

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë