LIVE UPDATES
Bota

Alarmi i UNICEF: 739 milionë fëmijë në mbarë botën jetojnë në zona pa ujë të mjaftueshëm

Raporti, një shtesë e UNICEF-it për Rrezikun Klimatik të Fëmijëve (2021), përshkruan gjithashtu një mori mënyrash të tjera në të cilat fëmijët mbajnë peshën më të madhe të ndikimeve të krizës klimatike duke përfshirë sëmundjet, ndotjen e ajrit dhe ngjarjet ekstreme të motit si përmbytjet dhe thatësirat. 

13 Nëntor 2023, 16:33 Nga a.l
Alarmi i UNICEF: 739 milionë fëmijë në mbarë botën
Foto ilustruese

Një raport i publikuar së fundmi nga UNICEF zbulon se 1 në 3 fëmijë ose 739 milionë në mbarë botën tashmë jetojnë në zona të ekspozuara ndaj mungesës së lartë ose shumë të lartë të ujit, me ndryshimin e klimës që kërcënon ta përkeqësojë gjendjen. 

Më tej, barra e dyfishtë e pakësimit të disponueshmërisë së ujit dhe shërbimeve të papërshtatshme të ujit të pijshëm dhe kanalizimeve po e ndërlikojnë sfidën, duke i vënë fëmijët në rrezik edhe më të madh.

Raporti, një shtesë e UNICEF-it për Rrezikun Klimatik të Fëmijëve (2021), përshkruan gjithashtu një mori mënyrash të tjera në të cilat fëmijët mbajnë peshën më të madhe të ndikimeve të krizës klimatike duke përfshirë sëmundjet, ndotjen e ajrit dhe ngjarjet ekstreme të motit si përmbytjet dhe thatësirat. 

Që nga momenti i konceptimit deri në moshën madhore, shëndeti dhe zhvillimi i trurit, mushkërive, sistemit imunitar dhe funksioneve të tjera kritike ndikohen nga mjedisi ku ata rriten. Për shembull, fëmijët kanë më shumë gjasa të vuajnë nga ndotja e ajrit sesa të rriturit. Në përgjithësi, ata marrin frymë më shpejt se të rriturit dhe truri, mushkëritë dhe organet e tjera të tyre janë ende në zhvillim.

“Pasojat e ndryshimeve klimatike janë shkatërruese për fëmijët. Trupi dhe mendjet e tyre janë në mënyrë unike të ndjeshme ndaj ajrit të ndotur, ushqimit të dobët dhe nxehtësisë ekstreme. Jo vetëm që bota e tyre po ndryshon – me burimet e ujit që thahen dhe ngjarjet e tmerrshme të motit bëhen më të forta dhe më të shpeshta – po ashtu po ndryshon edhe mirëqenia e tyre pasi ndryshimet klimatike ndikojnë në shëndetin e tyre mendor dhe fizik. Fëmijët kërkojnë ndryshim, por nevojat e tyre shumë shpesh bien në anash", tha drejtoresha ekzekutive e UNICEF-it, Catherine Russell

Sipas gjetjeve të raportit, pjesa më e madhe e fëmijëve janë të ekspozuar në rajonet e Lindjes së Mesme dhe Afrikës Veriore dhe Azisë Jugore – që do të thotë se ata jetojnë në vende me burime të kufizuara ujore dhe nivele të larta të ndryshueshmërisë sezonale dhe ndërvjetore, rënie të nivelit të ujit nëntokësor ose rrezik thatësire.

Shumë fëmijë, 436 milionë, po përballen me barrën e dyfishtë të mungesës së lartë ose shumë të lartë të ujit dhe niveleve të ulëta ose shumë të ulëta të shërbimit të ujit të pijshëm të njohur si cenueshmëria ekstreme e ujit duke rrezikuar jetën, shëndetin dhe mirëqenien e tyre. Është një nga nxitësit kryesorë të vdekjeve tek fëmijët nën 5 vjeç nga sëmundje të parandalueshme.

Raporti tregon se më të prekurit jetojnë në vende me të ardhura të ulëta dhe të mesme në Afrikën Sub-Sahariane, Azinë Qendrore dhe Jugore dhe Azinë Lindore dhe Juglindore. Në vitin 2022, 436 milionë fëmijë jetonin në zona që përballeshin me cenueshmëri ekstreme të ujit. Disa nga vendet më të prekura përfshijnë Nigerin, Jordaninë, Burkina Faso, Jemenin, Çadin dhe Namibinë, ku ekspozohen 8 nga 10 fëmijë.

Deri në vitin 2050, 35 milionë fëmijë të tjerë parashikohet të ekspozohen ndaj niveleve të larta ose shumë të larta të stresit të ujit, me Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut dhe Azinë Jugore që aktualisht po përballen me ndryshimet më të mëdha.

Pavarësisht nga cenueshmëria e tyre unike, fëmijët ose janë injoruar ose shpërfillur në masë të madhe në diskutimet rreth ndryshimeve klimatike. Për shembull, vetëm 2.4 për qind e financimit të klimës nga fondet kyçe shumëpalëshe të klimës mbështet projekte që përfshijnë aktivitete të përshtatshme për fëmijët.

Në COP28, UNICEF u bën thirrje liderëve botërorë dhe komunitetit ndërkombëtar që të ndërmarrin hapa kritikë me dhe për fëmijët për të siguruar një planet të jetueshëm, duke përfshirë:

-Ngritja e fëmijëve në kuadër të vendimit përfundimtar të Mbulimit të COP28 dhe thirrja e një dialogu ekspertësh mbi fëmijët dhe ndryshimet klimatike.
 
-Përfshirja e fëmijëve dhe ekuitetit të brezave në Aksionin Global (GST).
 
-Përfshirja e fëmijëve dhe shërbimeve thelbësore rezistente ndaj klimës brenda vendimit përfundimtar mbi Objektivin Global për Përshtatje (GGA). 
 
Sigurimi i Fondit për Humbjet dhe Dëmtimet dhe aranzhimet e financimit janë të përshtatshme për fëmijët me të drejtat e fëmijëve të përfshira në procesin e qeverisjes dhe vendimmarrjes së fondit.

Përtej COP28, UNICEF u bën thirrje palëve të ndërmarrin veprime për të mbrojtur jetën, shëndetin dhe mirëqenien e fëmijëve duke përfshirë përshtatjen e shërbimeve thelbësore sociale, fuqizimin e çdo fëmije për të qenë kampion për mjedisin dhe përmbushjen e marrëveshjeve ndërkombëtare të qëndrueshmërisë dhe ndryshimeve klimatike. duke përfshirë reduktimin e shpejtë të emetimeve. 

Marrë dhe përkthyer nga faqja zyrtare e UNICEF.org

unicef

Sondazh

Poll

Rama flet nga Mali i Zi për Zvërnecin: Nuk ka projekt ende, por kjo është dhuratë për Shqipërinë

Rama flet nga Mali i Zi për Zvërnecin: Nuk ka projekt ende, por kjo është dhuratë për Shqipërinë

Berisha: Dosjen e Lindave të AKSHI-t e ka mbyllur përfundimisht Rama

Berisha: Mbështesim plotësisht të drejtën e çdo qytetari për protestë, por nuk marrim pjesë

Ngushëllimet/ Berisha: Enea Mekolli është dy herë hero, vrasësi i tij financohej me fonde shtetërore

Vrasja e Enea Mekollit/ Berisha: Do hetojë edhe Komisioni i Sigurisë...

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve