LIVE UPDATES
Bota

Analiza: A e shkelin rendin kushtetues punonjësit e institucioneve serbe në Kosovë?

Kjo komunë paralele u mbyll gjatë një operacioni të policisë së Kosovës në vitin 2022, kur u konfiskuan kamerat e sigurisë që besohej se ishin instaluar nga struktura serbe e autoriteteve lokale.

16 Korrik 2024, 22:02 Nga M.B
Analiza: A e shkelin rendin kushtetues punonjësit e institucioneve serbe
Foto ilustruese

KOSOVA- Përfaqësuesit e sektorit civil në Kosovë, të cilët monitorojnë sundimin e ligjit, kanë qëndrime të ndryshme për intervistimin e 14 punëtorëve të komunës paralele serbe në Shtërpcë, të cilët deri para dy vjetësh kanë punuar aty. Kjo komunë paralele u mbyll gjatë një operacioni të policisë së Kosovës në vitin 2022, kur u konfiskuan kamerat e sigurisë që besohej se ishin instaluar nga struktura serbe e autoriteteve lokale. Pastaj zyra e prokurorit nga Ferizaj konfiskoi kompjuterë dhe dokumentet që u gjetën në objektet e saj.

Boban Petkoviq, avokat i njërit prej punëtorëve të intervistuar me iniciale Z.J., ka konfirmuar për Radion Evropa e Lirë se punëtorët e asaj komune tani po dyshohen për “prishje të rendit kushtetues të Kosovës”. Prokuroria në Ferizaj i tha Radios Evropa e Lirë se ajo ka autorizuar Departamentin e Krimeve të Rënda për intervistimin e personave të dyshuar.

Aleksandar Rapajiq nga Qendra joqeveritare për Përfaqësimin e Kulturës Demokratike beson se institucionet e para gjyqësore të Kosovës “e interpretojnë ligjin shumë gjerë kur është fjala për komunitetin serb”, duke përfshirë edhe kualifikimin e veprës penale “shkelje e rendit kushtetues të Kosovës”.

Ai paralajmëron se tani, me të njëjtat akuza mund të përballen edhe punëtorët e tjerë në institucionet e financuara nga buxheti i Serbisë. Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, tha më 2 shkurt të këtij viti se në Kosovë janë rreth 31 mijë të punësuar në institucionet që punojnë sipas sistemit serb.

Në buxhetin e vitit 2024, Qeveria e Serbisë ka ndarë për Kosovën rreth 140 milionë euro, rreth 11 milionë euro më shumë sesa vitin e kaluar. Serbia kryesisht i jep ato para për paga dhe funksionimin e institucioneve të saj në Kosovë. Në anën tjetër, Ehat Miftaraj nga Instituti i Kosovës për Drejtësi në një deklaratë për Radion Evropa e Lirë sqaron se si rezultat i Marrëveshjes Prishtinë-Beograd, si pjesë e dialogut për normalizimin e marrëdhënieve, në vitin 2015 Kuvendi i Kosovës miratoi Ligjin për amnisti me qëllim që të mos ndiqen penalisht të punësuarit në institucionet serbe, por të integrohen në institucionet e Kosovës. Ai rikujton se Serbia atëherë është dashur t’i mbyllë institucionet e saj në Kosovë, por kjo nuk ka ndodhur deri më sot.

“Në këtë kuptim, prokurori i shtetit ka kompetencë dhe juridiksion për të iniciuar hetime ndaj çdo individi që kryen funksione publike kundër rendit kushtetues dhe juridik të Kosovës”, thotë Miftaraj.

Kosova nuk i njeh institucionet që punojnë nën sistemin serb dhe i konsideron të paligjshme. Në fillim të vitit 2024, janë mbyllur edhe disa komuna paralele apo “Autoritete të Përkohshme Komunale” në rajonin e Pejës dhe Dragashit, gjë që çoi në reagimin e bashkësisë ndërkombëtare me arsyetimin se vendime të tilla mund të rrisin tensionet. Avokati Boban Petkoviq thotë se vepra penale që u ngarkohet punëtorëve nuk është përmendur në ftesën për intervistim të punëtorëve, por për këtë e ka marrë vesh më vonë nga policët.

“I vetmi shpjegim që na dhanë, që për mendimin tim nuk është logjik, është se klienti im dhe 13 punëtorë të tjerë të komunës paralele të Shtërpcës akuzohen për prishje të rendit kushtetues, sepse kanë punuar sipas ligjeve të Republikës së Serbisë dhe kështu punonin kundër ligjeve të Republikës së Kosovës”, thotë ai për REL-in.

Petkoviç shton se disa nga pyetjet në seancë ishin: sa punëtorë ka në Autoritetin e Përkohshëm Komunal të Shtërpcës, sa departamente, cilat ishin përgjegjësitë e tyre dhe nëse kanë lëshuar leje ndërtimi, letërnjoftime dhe dokumente të tjera.

Avokati Petkoviq konsideron se punonjësit në institucionet serbe nuk duhet të akuzohen për shkelje të rendit kushtetues të Kosovës dhe thotë se bëhet fjalë për “presion politik ndaj komunitetit serb”.

“Njerëzit tani janë shumë të frikësuar, këta persona që janë marrë në pyetje janë shumë të frikësuar për sigurinë e tyre”, thekson ai duke shtuar se tani të gjithë punëtorët në institucionet serbe në Kosovë ndihen të “kërcënuar”.

“Ky është një test, nëse kjo kalon, kallëzimet e radhës penale do të jenë kundër disa dhjetëra mijëra serbëve (që punojnë në institucionet serbe)”, shtoi ai.

Më 15 korrik, Zyra për Kosovën në Qeverinë e Serbisë njoftoi se qëllimi i vetëm i marrjes në pyetje të punëtorëve në sistemin serb është që të "thyhet shpirti i popullit serb" dhe "të detyrohen ata të largohen nga shtëpitë e tyre përmes presionit dhe frikësimit shtesë".

“Përmes kësaj lloj dhune institucionale, Albin Kurti dëshiron të shfuqizojë institucionet serbe në Kosovë dhe të fshijë gjurmët e ekzistencës serbe në këto zona”, thuhet në njoftim.

Aty shtohet se Zyra për Kosovën për këtë rast e ka njoftuar ndërmjetësuesin e dialogut, Miroslav Lajçak, dhe misionet tjera relevante ndërkombëtare. Për Rapajiçin, intervistimi i punonjësve të komunës së Shtërpcës, të cilët kanë punuar në sistemin serb, është "shumë i rrezikshëm" sepse shumica e pjesëtarëve të komunitetit serb në Kosovë punojnë në institucione të financuara nga Serbia.

“Hapet mundësia që çdo punëtor që paguhet nga Serbia, të akuzohet për cenim të rendit kushtetues të Kosovës. Është një goditje e madhe për komunitetin serb, i cili ka mbijetuar gjithë këto vite falë të ardhurave nga Serbia”, thotë ai.

Pjesëtarët e komunitetit serb në Kosovë, përveç pagave, marrin edhe të ardhura të tjera nga buxheti i Serbisë, si pensionet, ndihmat sociale, shtesat për lehonat, ato për fëmijë etj. Marrja e këtyre beneficioneve ka qenë e vështirë që nga fillimi i vitit për shkak se Banka Qendrore e Kosovës ka marrë vendim që pagesat të kryhen vetëm me valutën euro duke mos pranuar ato në dinarë. Kjo çështje ishte temë e dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, por palët nuk arritën të gjenin zgjidhje.

Aktualisht, ata që marrin të ardhura në dinarë mund t'i tërheqin ato vetëm në qytetet e Serbisë ose në euro në Kosovë me komision. Ehat Miftaraj nga Instituti i Kosovës për Drejtësi nuk e përjashton mundësinë që seancat dëgjimore të punonjësve të institucioneve serbe të rrisin tensione dhe thekson se kjo është edhe arsyeja pse bashkësia ndërkombëtare insiston që Prishtina dhe Beogradi të vazhdojnë dialogun.

“Arsyeja pse BE-ja dhe bashkësia ndërkombëtare po përpiqen ta bëjnë këtë dialog të suksesshëm në Bruksel është të ulen tensionet dhe të vendoset një atmosferë, në të cilën komunitetet do të afrohen, gjë që fatkeqësisht ende nuk po ndodh në Kosovë”, thotë ai.

Dialogu ndërmjet Kosovës dhe Serbisë është bllokuar që nga shtatori i vitit të kaluar, kur një grup i armatosur serbësh sulmoi Policinë e Kosovës në Banjskë në veri, duke vrarë një pjesëtar të saj. Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka paraqitur disa kushte për vazhdimin e dialogut, përfshirë ekstradimin e ish-nënkryetarit të Listës Serbe, Milan Radoiçiç. Radoiçiç mori përgjegjësinë për sulmin dhe besohet të jetë në Serbi./ REL

kosova

Sondazh

Poll

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!