LIVE UPDATES
Bota

Ekzistonte edhe 4500 vjet më parë, analiza e ADN-së zbulon sindromën Down tek njerëzit parahistorikë

Gjashtë raste të sindromës Down dhe një rast i sindromës Edward (një gjendje më e rëndë) janë gjetur në ADN-në e mbijetuar të popullatave njerëzore që jetonin në Spanjë, Bullgari, Finlandë dhe Greqi 4500 vjet më parë, thanë studiuesit.

22 Shkurt 2024, 16:21 Nga E.d
Ekzistonte edhe 4500 vjet më parë, analiza e ADN-së zbulon
Foto ilustruese

SPANJË- Një analizë e re e ADN-së antike ka zbuluar se defekte të rralla të drejtuara nga gjenet, si sindroma Down, kanë ndodhur te qeniet njerëzore për shumë mijëra vjet. Jo vetëm që ekzistonin defektet e lindjes, por këto foshnje shpesh varroseshin me kujdes nga komuniteti i tyre. Kjo sugjeron se ata ishin përfshirë si pjesë e komunitetit pavarësisht dallimeve të tyre. Gjashtë raste të sindromës Down dhe një rast i sindromës Edward (një gjendje më e rëndë) janë gjetur në ADN-në e mbijetuar të popullatave njerëzore që jetonin në Spanjë, Bullgari, Finlandë dhe Greqi 4500 vjet më parë, thanë studiuesit.

Këto rezultate erdhën nga analiza e ADN-së e rreth 10,000 njerëzve të lashtë që kërkonin trisomi autosomale, një defekt i lindur në të cilin njerëzit mbajnë një kopje shtesë të një prej 22 kromozomeve të parë. Të gjitha rastet u zbuluan në varrosjet e foshnjave, por nga kultura dhe periudha të ndryshme kohore.

"Duke përdorur një model të ri statistikor, ne ekzaminuam ADN-në e nxjerrë nga mbetjet njerëzore nga epoka e Mesolitit, Neolitit, Bronzit dhe Hekurit deri në mesin e viteve 1800," tha studiuesi kryesor Adam Rohrlach.

Sindroma Down ndodh kur një person lind me një kopje shtesë të kromozomit 21. Ajo shoqërohet me vonesa në zhvillim, paaftësi intelektuale të lehtë deri në mesatare dhe një grup karakteristik të tipareve të fytyrës.

“Ndërsa ne prisnim që njerëzit me sindromën Down sigurisht të ekzistonin në të kaluarën, kjo është hera e parë që ne kemi qenë në gjendje të zbulojmë me besueshmëri raste në mbetjet antike, pasi ato nuk mund të diagnostikohen me siguri duke parë vetëm mbetjet skeletore.” tha Rohrlach në një njoftim.

"Ne më pas krahasuam mbetjet e individëve me sindromën Down për anomalitë e zakonshme skeletore si rritja e parregullt e kockave ose poroziteti i kockave të kafkës, të cilat mund të ndihmojnë në identifikimin e rasteve të ardhshme të sindromës Down kur ADN-ja e lashtë nuk mund të rikuperohet," tha Patxuka de Miguel Ibanez studiuesja e Universitetit të Alicantes në Spanjë. 

Studimi zbuloi gjithashtu një rast të sindromës Edwards, një gjendje edhe më e rrallë e shkaktuar nga tre kopje të kromozomit 18. Ky defekt gjenetik shkakton simptoma shumë më të rënda se sindroma Down. Mbetjet treguan shenja të anomalive të rënda në rritjen e kockave dhe fëmija vdiq rreth javës së 40-të të shtatzënisë. Të gjithë këta foshnje u varrosën me kujdes, duke treguar se shoqëritë e lashta e kuptonin se ata ishin pjesë e komunitetit të tyre pavarësisht defekteve të tyre të lindjes. Kjo ishte veçanërisht e vërtetë për epokën e hershme të hekurit në Spanjë, ku studiuesit gjetën një rast të vetëm të sindromës Edwards dhe një numër në rritje të rasteve të sindromës Down.

"Eshtrat nuk mund të konfirmonin se këto foshnje mbijetuan deri në lindje, por ata ishin midis foshnjave të varrosura brenda shtëpive në vendbanim, ose brenda ndërtesave të tjera të rëndësishme. Ne nuk e dimë pse ndodhi kjo, pasi shumica e njerëzve u dogjën gjatë kësaj kohe, por duket sikur ata po i zgjidhnin me qëllim këto foshnja për varrime të veçanta," tha studiuesi Roberto Risch, një arkeolog nga Universiteti Autonom i Barcelonës.

sindroma down

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Shiko video te tjera