LIVE UPDATES
Bota

Analiza e Politico: Erdogan rrezikon humbjen, zgjedhjet në Turqi janë '50-50' - presidenti humb aurën e pathyeshmërisë

Lëvizja e tij nga pushteti vjen si lehtësim për shumë njerëz në Perëndim, të cilët janë gjithnjë e më të frustruar nga politika konfrontuese e populistëve islamikë. Vetëm në muajt e fundit, Turqia i ka siguruar Rusisë në heshtje rrugë sekrete tregtare për të luftuar sanksionet, e po ashtu ka vënë veton ndaj hyrjes së Suedisë në NATO dhe është përfshirë në një mosmarrëveshje me Greqinë për avionët luftarakë mbi Egje.

24 Mars 2023, 11:14 Nga k.m.
Analiza e Politico: Erdogan rrezikon humbjen, zgjedhjet në Turqi janë
Rexhep Tajip Erdogan

TURQI- Rexhep Tajip Erdogan rrezikon të humbasë zgjedhjet në Turqi. Për herë të parë në 20 vjet, presidenti turk po humbet atmosferën e tij të pathyeshmërisë. Këtë e vëren Politico, megjithatë fokusohet edhe në pikat "e forta" të "sulltanit".

Nëse nëpunësit civilë në Ankara janë një "barometër" i saktë për politikën kombëtare të Turqisë, atëherë udhëheqësi më jetëgjatë i vendit, Rexhep Tajip Erdogan, do të përballet me telashe në zgjedhjet e 14 majit. Partia kryesore e opozitës, Partia Popullore Republikane (CHP) thotë se burokratët tashmë ndjejnë se mund të jetë fundi i sundimit më shumë se dy dekadash të Erdoganit.

Lëvizja e tij nga pushteti vjen si lehtësim për shumë njerëz në Perëndim, të cilët janë gjithnjë e më të frustruar nga politika konfrontuese e populistëve islamikë. Vetëm në muajt e fundit, Turqia i ka siguruar Rusisë në heshtje rrugë sekrete tregtare për të luftuar sanksionet, e po ashtu ka vënë veton ndaj hyrjes së Suedisë në NATO dhe është përfshirë në një mosmarrëveshje me Greqinë për avionët luftarakë mbi Egje.

A po vjen ndryshimi?

Për vite të tëra, Partia për Drejtësi dhe Zhvillim (AKP) e presidentit ka besim para zgjedhjeve. Kjo pasi Erdogan ka fituar dy gara presidenciale, tre referendume për ndryshimin e kushtetutës dhe pesë zgjedhje parlamentare. Por sot gjërat janë ndryshe. Tani, edhe mbështetësit e presidentit turk e pranojnë se, pas më shumë se 20 vjetësh në pushtet, influenca e Erdoganit po zbehet.

Dhe megjithëse fitoi në vitin 2018, CHP fitoi zgjedhjet për kryetar bashkie në qytetet kryesore, si psh: Ankaraja, Stambolli dhe Izmiri.

“Është 50-50. Njerëzit mendojnë se ndryshimi po vjen,”- tha një anëtar i lartë i menaxhmentit.

Sondazhet në Turqi mund të jenë të paqarta pasi partitë kryejnë sondazhe private që shpesh prodhojnë rezultate të përshtatshme për fushatat e tyre. Megjithatë, sondazhet e fundit e vendosin opozitën me më shumë se 10 pikë përpara. 

Kritikët e Erdogan thonë se zgjedhjet e majit, të cilat do të zgjedhin gjithashtu parlamentin, janë një mundësi e fundit për të shpëtuar demokracinë turke. Frika e tyre është se Erdogan po e shikon votimin si një mundësi historike - saktësisht 100 vjet pasi u themelua demokracia laike e Mustafa Kemal Ataturkut - për ta drejtuar vendin në një drejtim më konservator fetar, me fuqi edhe më të mëdha për veten dhe klikën e tij.

Ndërsa mbështetësit e tij e quajnë presidentin "i gjati" sepse ai është 1.85 metra i gjatë, kundërshtarët e tij e kanë etiketuar atë "i vetmuari" për shkak të përqendrimit të tij të tepruar të pushtetit. Por besnikët e tij të AKP-së kundërshtojnë se nëse ai fiton, Erdogan do të kërkojë ta vërë shtetin në shërbim të popullit duke e çuar përpara projektet e bujshme të mirëqenies dhe ndërtimit që i kanë dhënë atij mbështetjen gjatë gjithë këtyre viteve.

Pasgoditja e tërmetit

Shumë zyrtarë qeveritarë dhe partiakë janë urdhëruar të heshtin në periudhën zgjedhore dhe do të flasin vetëm në kushte anonimiteti, siç do të bëjnë edhe disa figura të opozitës që kanë frikë nga reprezaljet shtetërore. POLITICO foli me disa nga këta zyrtarë të lartë, politikanë dhe të brendshëm të qeverisë për planet e Erdoganit për zgjedhjet dhe më gjerë, brenda dhe jashtë vendit.

Siç pritej, një temë dominon.

"Që tani e tutje, zgjedhjet nënkuptojnë një tërmet,"- tha një zyrtar i lartë i AKP-së. Kritikët e Erdoganit e sulmojnë atë për trajtimin e katastrofës. Partia e tij kritikohet gjerësisht për lidhjet me kompanitë e korruptuara të ndërtimit dhe ndërtesat e prishura që kanë rritur numrin e të vdekurve. Kundërshtarët e tij e kanë akuzuar prej kohësh për autoritarizëm - si kryeministër midis 2003 dhe 2014 dhe si president që atëherë - ndërsa institucionet shkatërrohen dhe kundërshtarët politikë burgosen.

Megjithatë, Erdogan po e përshtat me kujdes fushatën e tij. E pazakontë për të, por deri më tani ai ka frenuar shkëlqimin dhe spektaklin e tij. Një politikan i afërt me presidentin tha se fushata zgjedhore do të ishte "formale, vendimtare dhe unifikuese", duke u fokusuar në punën e ndihmës dhe rehabilitimit në rajonin e goditur nga tërmeti. Ai shtoi se më shumë se dy të tretat e afro 300 deputetëve të AKP-së shkuan në rajon në javën e parë pas katastrofës dhe se më shumë se 100 janë aktualisht aktivë në rajon.

Gjithmonë i prirur për ta projektuar veten si njeri i veprimit, Erdogan gjithashtu dëshiron të shihet se po ecën përpara me rindërtimin përpara votimit. Me 1.5 milionë njerëz të mbetur të pastrehë dhe me të paktën 500,000 shtëpi të reja që duhen ndërtuar, presidenti ka premtuar se gjithçka do të përfundojë brenda një viti. Ministri i Çështjeve Civile të Erdoganit ka njoftuar tashmë fillimin e ndërtimit të 72,000 shtëpive në Kahramanmaras.

Stili i udhëheqjes së një njeriu të fortë është pikërisht arsyeja pse Erdogan është i pajisur mirë për t'u përballur me fatkeqësi të tilla.

“Krizat që ka përjetuar njerëzimi – si pandemia, lufta, financat, [mungesat] e ushqimit – kanë treguar sërish rëndësinë e lidershipit të fortë dhe të qëndrueshëm politik,”- tha për POLITICO Fahrettin Altun, drejtori i komunikimit i Erdoganit.

Duke nënvizuar shtrirjen ndërkombëtare të ambicieve të Erdoganit, Altun shtoi se nëse presidenti fiton rizgjedhjen, vendi nuk do të kërkojë vetëm të veprojë si një "fuqi rajonale stabilizuese dhe efektive", por si një "aktor i fortë global" me zgjidhje të politikës së jashtme dhe sigurisë.

Erdogan është një "makinë zgjedhore"

Megjithatë, shkalla e katastrofës ka traumatizuar miliona turq dhe kjo vetëm sa do të përkeqësojë sfidat me të cilat Erdogan është përballur, kryesisht për shkak të vështirësive ekonomike të Turqisë. Opozita e përçarë e vendit më në fund është bashkuar rreth një kandidati të vetëm, Kilicdaroglu. Dhe më e rëndësishmja, Partia Popullore Demokratike pro-kurde tha gjithashtu se nuk do të nxirrte kandidat, duke krijuar një front edhe më të bashkuar kundër Erdoganit.

Ndërsa opozita beson se nuk ka pasur kurrë një vrull të tillë kundër presidentit, kampi i Erdogan thotë se sondazhet private tregojnë një histori tjetër.

Kush është Kemal Kılıçdaroğlu dhe a mund ta mundë presidentin e Turqisë Erdogan?

"Erdogan është një makinë zgjedhore,"-pranoi një zyrtar i CHP. Në të vërtetë, mbajtja e zgjedhjeve pas një fatkeqësie të tillë - dhe në një zonë ende nën gjendje të jashtëzakonshme - përbën një sfidë të madhe logjistike dhe një kërcënim potencial për një garë të drejtë dhe transparente. Numri zyrtar i të vdekurve mund të jetë ende në mijëra ndërsa puna e zymtë, zhgënjyese për gjetjen e trupave nën rrënoja vazhdon. Dhe nga qindra mijëra të mbetur pa shtëpi, shumë prej tyre kanë ikur në pjesë të tjera të vendit. 

Kundërshtarët gjithashtu spekulojnë se qeveria e Erdoganit mund të manipulojë rreth 5% të votave, veçanërisht në kushte të tilla konfuze.

Turqia si faktor rajonal

Linjat e betejës së zgjedhjeve janë tërhequr qartë: Erdogan do të argumentojë se ai është në një pozicion unik për të ndihmuar Turqinë të kapërcejë fatkeqësinë, ndërsa kundërshtarët e tij do ta fajësojnë atë për shumicën e problemeve aktuale të vendit. 

Për pjesën tjetër të botës, megjithatë, fokusi do të jetë në politikën e jashtme, pasi lufta në Ukrainë vazhdon të tregojë se sa i rëndësishëm është një lojtar strategjik Turqia, duke pasur parasysh rolin e saj, për shembull, në ndërmjetësimin e një marrëveshjeje gruri midis Kievit dhe Moskës. Ndërkohë, Suedia është në pritje të deklaratës së Erdogan përpara se të mund të bashkohet me NATO-n, një çështje veçanërisht e vështirë për Stokholmin për shkak të mosmarrëveshjeve me Ankaranë që variojnë nga çështjet kurde deri te kërkesat për ekstradim dhe djegia e një Kurani jashtë ambasadës turke.

Ndeshja është vendimtare dhe shanset janë gjysmë e gjysmë. Dhe megjithëse aftësitë politike të Erdoganit janë dobësuar pas dy dekadash në pushtet, makina e AKP-së e ruan besimin.

"Ai po e shikon me qetësi të gjithë situatën,"-tha zëdhënësi i lartë i AKP-së, përpara se të bënte një krahasim të papritur fetar.

"Është si një shkëmb, ashtu si Shën Pjetri në Romë."

rexhep tajip erdogan zgjedhjet ne turqi

Sondazh

Poll

Stuhia bën kërdinë, xhama të thyer e pemë të rrëzuara, tre persona përfundojnë në spital

Stuhia bën kërdinë, xhama të thyer e pemë të rrëzuara, tre persona përfundojnë në spital

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin qytetin e Vlorës

Shi dhe erë e fortë, stuhia e befasishme godet Vlorën

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë