LIVE UPDATES
Bota

Analiza e Politico: Erdogan rrezikon humbjen, zgjedhjet në Turqi janë '50-50' - presidenti humb aurën e pathyeshmërisë

Lëvizja e tij nga pushteti vjen si lehtësim për shumë njerëz në Perëndim, të cilët janë gjithnjë e më të frustruar nga politika konfrontuese e populistëve islamikë. Vetëm në muajt e fundit, Turqia i ka siguruar Rusisë në heshtje rrugë sekrete tregtare për të luftuar sanksionet, e po ashtu ka vënë veton ndaj hyrjes së Suedisë në NATO dhe është përfshirë në një mosmarrëveshje me Greqinë për avionët luftarakë mbi Egje.

24 Mars 2023, 11:14 Nga k.m.
Analiza e Politico: Erdogan rrezikon humbjen, zgjedhjet në Turqi janë
Rexhep Tajip Erdogan

TURQI- Rexhep Tajip Erdogan rrezikon të humbasë zgjedhjet në Turqi. Për herë të parë në 20 vjet, presidenti turk po humbet atmosferën e tij të pathyeshmërisë. Këtë e vëren Politico, megjithatë fokusohet edhe në pikat "e forta" të "sulltanit".

Nëse nëpunësit civilë në Ankara janë një "barometër" i saktë për politikën kombëtare të Turqisë, atëherë udhëheqësi më jetëgjatë i vendit, Rexhep Tajip Erdogan, do të përballet me telashe në zgjedhjet e 14 majit. Partia kryesore e opozitës, Partia Popullore Republikane (CHP) thotë se burokratët tashmë ndjejnë se mund të jetë fundi i sundimit më shumë se dy dekadash të Erdoganit.

Lëvizja e tij nga pushteti vjen si lehtësim për shumë njerëz në Perëndim, të cilët janë gjithnjë e më të frustruar nga politika konfrontuese e populistëve islamikë. Vetëm në muajt e fundit, Turqia i ka siguruar Rusisë në heshtje rrugë sekrete tregtare për të luftuar sanksionet, e po ashtu ka vënë veton ndaj hyrjes së Suedisë në NATO dhe është përfshirë në një mosmarrëveshje me Greqinë për avionët luftarakë mbi Egje.

A po vjen ndryshimi?

Për vite të tëra, Partia për Drejtësi dhe Zhvillim (AKP) e presidentit ka besim para zgjedhjeve. Kjo pasi Erdogan ka fituar dy gara presidenciale, tre referendume për ndryshimin e kushtetutës dhe pesë zgjedhje parlamentare. Por sot gjërat janë ndryshe. Tani, edhe mbështetësit e presidentit turk e pranojnë se, pas më shumë se 20 vjetësh në pushtet, influenca e Erdoganit po zbehet.

Dhe megjithëse fitoi në vitin 2018, CHP fitoi zgjedhjet për kryetar bashkie në qytetet kryesore, si psh: Ankaraja, Stambolli dhe Izmiri.

“Është 50-50. Njerëzit mendojnë se ndryshimi po vjen,”- tha një anëtar i lartë i menaxhmentit.

Sondazhet në Turqi mund të jenë të paqarta pasi partitë kryejnë sondazhe private që shpesh prodhojnë rezultate të përshtatshme për fushatat e tyre. Megjithatë, sondazhet e fundit e vendosin opozitën me më shumë se 10 pikë përpara. 

Kritikët e Erdogan thonë se zgjedhjet e majit, të cilat do të zgjedhin gjithashtu parlamentin, janë një mundësi e fundit për të shpëtuar demokracinë turke. Frika e tyre është se Erdogan po e shikon votimin si një mundësi historike - saktësisht 100 vjet pasi u themelua demokracia laike e Mustafa Kemal Ataturkut - për ta drejtuar vendin në një drejtim më konservator fetar, me fuqi edhe më të mëdha për veten dhe klikën e tij.

Ndërsa mbështetësit e tij e quajnë presidentin "i gjati" sepse ai është 1.85 metra i gjatë, kundërshtarët e tij e kanë etiketuar atë "i vetmuari" për shkak të përqendrimit të tij të tepruar të pushtetit. Por besnikët e tij të AKP-së kundërshtojnë se nëse ai fiton, Erdogan do të kërkojë ta vërë shtetin në shërbim të popullit duke e çuar përpara projektet e bujshme të mirëqenies dhe ndërtimit që i kanë dhënë atij mbështetjen gjatë gjithë këtyre viteve.

Pasgoditja e tërmetit

Shumë zyrtarë qeveritarë dhe partiakë janë urdhëruar të heshtin në periudhën zgjedhore dhe do të flasin vetëm në kushte anonimiteti, siç do të bëjnë edhe disa figura të opozitës që kanë frikë nga reprezaljet shtetërore. POLITICO foli me disa nga këta zyrtarë të lartë, politikanë dhe të brendshëm të qeverisë për planet e Erdoganit për zgjedhjet dhe më gjerë, brenda dhe jashtë vendit.

Siç pritej, një temë dominon.

"Që tani e tutje, zgjedhjet nënkuptojnë një tërmet,"- tha një zyrtar i lartë i AKP-së. Kritikët e Erdoganit e sulmojnë atë për trajtimin e katastrofës. Partia e tij kritikohet gjerësisht për lidhjet me kompanitë e korruptuara të ndërtimit dhe ndërtesat e prishura që kanë rritur numrin e të vdekurve. Kundërshtarët e tij e kanë akuzuar prej kohësh për autoritarizëm - si kryeministër midis 2003 dhe 2014 dhe si president që atëherë - ndërsa institucionet shkatërrohen dhe kundërshtarët politikë burgosen.

Megjithatë, Erdogan po e përshtat me kujdes fushatën e tij. E pazakontë për të, por deri më tani ai ka frenuar shkëlqimin dhe spektaklin e tij. Një politikan i afërt me presidentin tha se fushata zgjedhore do të ishte "formale, vendimtare dhe unifikuese", duke u fokusuar në punën e ndihmës dhe rehabilitimit në rajonin e goditur nga tërmeti. Ai shtoi se më shumë se dy të tretat e afro 300 deputetëve të AKP-së shkuan në rajon në javën e parë pas katastrofës dhe se më shumë se 100 janë aktualisht aktivë në rajon.

Gjithmonë i prirur për ta projektuar veten si njeri i veprimit, Erdogan gjithashtu dëshiron të shihet se po ecën përpara me rindërtimin përpara votimit. Me 1.5 milionë njerëz të mbetur të pastrehë dhe me të paktën 500,000 shtëpi të reja që duhen ndërtuar, presidenti ka premtuar se gjithçka do të përfundojë brenda një viti. Ministri i Çështjeve Civile të Erdoganit ka njoftuar tashmë fillimin e ndërtimit të 72,000 shtëpive në Kahramanmaras.

Stili i udhëheqjes së një njeriu të fortë është pikërisht arsyeja pse Erdogan është i pajisur mirë për t'u përballur me fatkeqësi të tilla.

“Krizat që ka përjetuar njerëzimi – si pandemia, lufta, financat, [mungesat] e ushqimit – kanë treguar sërish rëndësinë e lidershipit të fortë dhe të qëndrueshëm politik,”- tha për POLITICO Fahrettin Altun, drejtori i komunikimit i Erdoganit.

Duke nënvizuar shtrirjen ndërkombëtare të ambicieve të Erdoganit, Altun shtoi se nëse presidenti fiton rizgjedhjen, vendi nuk do të kërkojë vetëm të veprojë si një "fuqi rajonale stabilizuese dhe efektive", por si një "aktor i fortë global" me zgjidhje të politikës së jashtme dhe sigurisë.

Erdogan është një "makinë zgjedhore"

Megjithatë, shkalla e katastrofës ka traumatizuar miliona turq dhe kjo vetëm sa do të përkeqësojë sfidat me të cilat Erdogan është përballur, kryesisht për shkak të vështirësive ekonomike të Turqisë. Opozita e përçarë e vendit më në fund është bashkuar rreth një kandidati të vetëm, Kilicdaroglu. Dhe më e rëndësishmja, Partia Popullore Demokratike pro-kurde tha gjithashtu se nuk do të nxirrte kandidat, duke krijuar një front edhe më të bashkuar kundër Erdoganit.

Ndërsa opozita beson se nuk ka pasur kurrë një vrull të tillë kundër presidentit, kampi i Erdogan thotë se sondazhet private tregojnë një histori tjetër.

Kush është Kemal Kılıçdaroğlu dhe a mund ta mundë presidentin e Turqisë Erdogan?

"Erdogan është një makinë zgjedhore,"-pranoi një zyrtar i CHP. Në të vërtetë, mbajtja e zgjedhjeve pas një fatkeqësie të tillë - dhe në një zonë ende nën gjendje të jashtëzakonshme - përbën një sfidë të madhe logjistike dhe një kërcënim potencial për një garë të drejtë dhe transparente. Numri zyrtar i të vdekurve mund të jetë ende në mijëra ndërsa puna e zymtë, zhgënjyese për gjetjen e trupave nën rrënoja vazhdon. Dhe nga qindra mijëra të mbetur pa shtëpi, shumë prej tyre kanë ikur në pjesë të tjera të vendit. 

Kundërshtarët gjithashtu spekulojnë se qeveria e Erdoganit mund të manipulojë rreth 5% të votave, veçanërisht në kushte të tilla konfuze.

Turqia si faktor rajonal

Linjat e betejës së zgjedhjeve janë tërhequr qartë: Erdogan do të argumentojë se ai është në një pozicion unik për të ndihmuar Turqinë të kapërcejë fatkeqësinë, ndërsa kundërshtarët e tij do ta fajësojnë atë për shumicën e problemeve aktuale të vendit. 

Për pjesën tjetër të botës, megjithatë, fokusi do të jetë në politikën e jashtme, pasi lufta në Ukrainë vazhdon të tregojë se sa i rëndësishëm është një lojtar strategjik Turqia, duke pasur parasysh rolin e saj, për shembull, në ndërmjetësimin e një marrëveshjeje gruri midis Kievit dhe Moskës. Ndërkohë, Suedia është në pritje të deklaratës së Erdogan përpara se të mund të bashkohet me NATO-n, një çështje veçanërisht e vështirë për Stokholmin për shkak të mosmarrëveshjeve me Ankaranë që variojnë nga çështjet kurde deri te kërkesat për ekstradim dhe djegia e një Kurani jashtë ambasadës turke.

Ndeshja është vendimtare dhe shanset janë gjysmë e gjysmë. Dhe megjithëse aftësitë politike të Erdoganit janë dobësuar pas dy dekadash në pushtet, makina e AKP-së e ruan besimin.

"Ai po e shikon me qetësi të gjithë situatën,"-tha zëdhënësi i lartë i AKP-së, përpara se të bënte një krahasim të papritur fetar.

"Është si një shkëmb, ashtu si Shën Pjetri në Romë."

rexhep tajip erdogan zgjedhjet ne turqi

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje