VIDEO/ Me makina e flamuj kuq e zi, diaspora shkon tek Komisariati Nr.3, thirrje në kor: Lironi çunat 4 Korrik, 18:16 ...
250-vjetori i Pavarësisë së SHBA-së/ Berisha: SHBA ka pasur një rol përcaktues në historinë e lirisë...
250-vjetori i Pavarësisë së SHBA-së/ Berisha: SHBA ka pasur një rol përcaktues në historinë e lirisë...
Zjarri në Lezhë/ Dyshohet se shkaktoi flakët ndërsa po digjte mbeturinat pranë malit, policia shoqëron një pe...
Gratë ecin nëpër qytet me bluza pa mëngë, fustane me mëngë të shkurtra, pantallona të gjera apo xhinse të ngushta.
Në pamje të parë, rruga Valiasr - qendra kulturore dhe tregtare e Teheranit - duket si çdo rrugë tjetër e zakonshme. Por, ajo që nuk shihet, është ajo që përbën ndryshimin më të madh.
Gratë ecin nëpër qytet me bluza pa mëngë, fustane me mëngë të shkurtra, pantallona të gjera apo xhinse të ngushta.
Disa mbajnë shami në kokë me dëshirën e tyre, ndërsa shumë të tjera jo.
Kafenetë janë plot, trafiku është i rënduar.
Askush nuk duket se i vëzhgon apo i kushton vëmendje mënyrës se si janë veshur.
Pikërisht kjo është ajo që bie më shumë në sy.
Patrullat dikur të frikshme, që kontrollonin veshjen e grave nga koka te këmbët, pothuajse janë zhdukur nga rrugët.
Rregullat për mbajtjen e detyrueshme të hixhabit mbeten ende në fuqi, por zbatimi i tyre është zbutur dukshëm në qytetet kryesore të Iranit, të cilat më parë ishin arenë përballjesh mes grave që protestonin për liri dhe të ashtuquajturës “polici e moralit”.
“Nuk kam parë patrulla të hixhabit prej shumë kohësh”, thotë për Radion Farda të Radios Evropa e Lirë një banore e Teheranit, rreth të 30-ave, e cila foli në kushte anonimiteti për arsye sigurie.
“Sot, gratë vishen si të duan”, thotë ajo.
Protestat kundër hixhabit
Ky ndryshim pason vite të tëra kundërshtimi nga gratë iraniane, që kulmuan me protestat “Grua, Jetë, Liri” në vitin 2022.
Sipas banorëve, zbatimi i rregullave për hixhabin është zbutur edhe më shumë muajt e fundit, derisa Irani përballej me luftën kundër Shteteve të Bashkuara dhe me tensione të brendshme.
“Vetëm pak vite më parë, kjo do të ishte e paimagjinueshme”, thotë një nënë rreth të 40-ave.
Ajo tregon se tani kryen punët e përditshme pa mbuluar kokën dhe me rroba me mëngë të shkurtra, “pa asnjë problem”.
Së voni, thotë ajo, ka shkuar në një zyrë shtetërore të financave pa shami në kokë.
Në hyrje, një punonjës i kërkoi ta vendoste shaminë, por vetëm derisa ta kalonte derën hyrëse.
“Punonjësi më tha: ‘Mund ta heqësh sapo të dalësh’. M'u duk qesharake. Ata e dinë shumë mirë se si ndihen gratë për hixhabin”, thotë ajo.
Nuk është ende e qartë se çfarë e ka shkaktuar këtë ndryshim.
Autoritetet iraniane nuk kanë dhënë asnjë shpjegim zyrtar, por analistët besojnë se bëhet fjalë më shumë për një llogaritje politike sesa për një reformë të vërtetë.
Vetëm pak javë para se të shpërthente lufta më 28 shkurt, Irani u përfshi nga protesta të mëdha.
Ato nisën si demonstrata kundër rritjes së çmimeve, por shpejt u shndërruan në protesta masive kundër regjimit.
Forcat e sigurisë vranë mijëra protestues - sipas disa raportimeve edhe dhjetëra mijëra - në përpjekje për të shtypur revoltën.
Analistët vlerësojnë se qeveria tani dëshiron të shmangë ndezjen e tensioneve të reja, në një kohë kur iranianët po përballen me pasojat e luftës.
“Qeveria iraniane u detyrua të pranojë atë që gratë kërkonin në lidhje me hixhabin”, thotë Mansoureh Shojaee, aktiviste për të drejtat e grave, autore dhe studiuese me bazë në Evropë.
“Dhuna dhe represioni që ekzistonin më parë, nuk po ndodhin më. Por, kjo nuk do të thotë se ligji ka ndryshuar”, shton ajo.
Shojaee thotë se edhe shfaqja e grave pa hixhab në televizionin shtetëror gjatë muajve të fundit, është tregues i presionit që vjen nga shoqëria, megjithëse autoritetet përpiqen ta kontrollojnë mënyrën se si paraqitet ky ndryshim.
“Qeveria po e përdor këtë për propagandë”, thotë ajo.
“Mesazhi që po dërgon është: Nuk kam problem me gratë pa hixhab, për aq kohë sa ato më pranojnë mua dhe politikat e mia”, thotë Shojaee.
Reziku, megjithatë, nuk është zhdukur.
Javë më parë, këngëtarja iraniane, Parastoo Ahmadi, u dënua me 74 goditje me kamxhik, pasi regjistroi dhe interpretoi një këngë pa mbajtur hixhab.
Qyteti konservator
Jashtë kryeqytetit, zbatimi i rregullave duket më i pabarabartë.
Në Mashhad, një nga qytetet më konservatore të Iranit, Mahnoush, e cila pranoi të identifikohej vetëm me emrin e saj, thotë se jeta e përditshme mbetet më e kufizuar se në Teheran, por gjithsesi ka ndryshuar dukshëm krahasuar me të kaluarën.
“Ka gra konservatore që vazhdojnë të mbajnë hixhabin, por ka edhe shumë gra që nuk e mbulojnë fare kokën”, thotë ajo.
Sipas saj, edhe gjatë ceremonive fetare të javës së kaluar për Muharremin - një nga periudhat më të rëndësishme për myslimanët shiitë - shumë gra të reja u panë me veshje shumëngjyrëshe, në vend të rrobave tradicionale të zeza.
Por, kufizimet vazhdojnë në disa vende të caktuara.
Sipas Mahnoushit, në faltoren e Imam Rezas në Mashhad, si dhe në hotelet dhe pazaret përreth saj, punonjësit e sigurisë vazhdojnë t’u kërkojnë grave t’i mbulojnë flokët.
“Por në kafene, në rrugë apo në transportin publik, askush nuk merret me mënyrën se si je veshur”, thotë ajo.
Gra nga pjesë të ndryshme të Iranit i thanë Radios Evropa e Lirë se zbutja e kontrolleve nisi pas protestave të vitit 2022, të shkaktuara nga vdekja e Mahsa Aminit, e cila humbi jetën derisa ishte në paraburgim, pasi ishte ndaluar për shkelje të pretenduar të rregullave për mbajtjen e hixhabit.
Sipas tyre, pas hyrjes në fuqi të armëpushimit mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit - i nënshkruar në fillim të prillit dhe i rinovuar në qershor - zbatimi i këtyre rregullave është zbutur edhe më tej.
Sana, studente universitare nga qyteti Karaj, beson se ky proces nuk mund të ndalet më.
“Rruga drejt lirisë së plotë mund të jetë e shkurtër ose mund të zgjasë shumë vite. Por, kur një shoqëri vendos të ndryshojë, ndryshimi bëhet i pashmangshëm”, përfundon Sana./REL
SHBA- Një helikopter ushtarak MH-60S Seahawk i Marinës Amerikane u përpoq të bënte ulje të detyruar dit&eum...
Donald Trump SHBA- Uashingtoni njoftoi sonte se nuk do ta rinovojë marrëveshjen e tregtisë së lirë me Kanad...
Foto VENEZUELË- Dy tërmetet që goditën Venezuelën ditën e shtunë më 24 qershor shkaktuan një numër të...
MEKSIKË- Festimet masive për fitoren e Meksikës ndaj Ekuadorit, që i siguroi kualifikimin në fazën me eliminim direkt t&eu...
Foto SHBA- Shtetet e Bashkuara nënshkruan sot një marrëveshje për të ndërtuar ambasadën e ty...
Erdogan TURQI- Pesë vjet pas një krize të madhe diplomatike të shkaktuar nga një kërkesë e dhjetë ambasadorëve...
Pamje BELGJIKË- Një zjarr i madh shpërtheu në një ndërtesë dhjetëkatëshe në zonën Linkehoeve të...
Foto ilustruese IRAN- Dy incidente të njëpasnjëshme që demonstrojnë nivelin e lartë të rrezikut në korridoret det...
Foto ilustruese AUSTRI- Austria ka përjetuar valën më të gjatë të të nxehtit të regjistruar ndo...
Pamje ITALI- Italia ka qenë një ndër shtetet e prekura nga vala e të nxehtit që po përshkon Evropën. Pavarësisht te...
