LIVE UPDATES
Bota

Sulme ndaj veprave të artit: Cilat janë pasojat?

Aktivistet dhe aktivistët në mbrojtje të klimës kanë sulmuar disa vepra arti. Me aksionet e tyre ata duan të detyrojnë politikën që të ndalojë ndryshimin e klimës. Muzeumet kanë shtuar masat e sigurisë.

28 Tetor 2022, 08:59 Nga A.B
Sulme ndaj veprave të artit: Cilat janë pasojat?
Piktura

GJERMANI- Qull patatesh ndaj pikturës së Monesë në Pocdam, supë domatesh ndaj tablosë së van Gogh natyrë e qetë me lule dielli. Sulmet e aktivistëve të klimës ndaj veprave të artit po intensifikohen. Së fundi (27.10) tre aktivistë shënjestruan portretin „Vajza me vath perle” të Jan Vermeer në muzeun e artit Mauritshuis në Hagë. Ky portret i Vermeer nga mesi i shekullit të 17-të është një ndër veprat mjeshtërore të artit holandez.

Një burrë ngjiti kokën në xhamin mbrojtës të tablosë dhe shoku i hodhi atij bojë të kuqe. Një tjetër burrë ngjiti dorën pranë pikturës. Aksioni u filmua duke u postuar në twitter. Vepra e Vermeer nuk është dëmtuar, u komunikua nga muzeu. Megjithatë policia, që mbërriti menjëherë në vendin e ngjarjes përkohësisht i mbylli disa salla të muzeut.

Qëllimi i këtyre sulmeve

Supë domatesh mbi mbi një vepër të Vincent van Goghut? Bob Geldof e kupton këtë gjë. Këngëtari irlandez i muzikës rok, the nismëtar i Live Aid, vetë aktivist i përjetshëm tha në një intervistë me Radio Times, pas hedhjes së supës me domate nga dy aktiviste të klimës mbi pikturën e famshme "Lulet e diellit" të Vincent van Goghut në Londër: "Aktivistët e klimës kanë 1000 për qind të drejtë. Unë i përkrah ata 1000 për qind.” 

Piktura vetë nuk u dëmtua nga sulmi me supë domatesh, vetëm korniza u dëmtua. Gratë aktiviste u akuzuan me dëmtim të pronës së tjetrit. Do kishte qenë më e zgjuar, që të goditej piktura duke e ditur se është e mbrojtur me një cipë xhami, tha Geldof. Shkatërrimi nuk sjell gjë. Por kështu, sulmi mbi pikturë është vetëm një gjë e bezdisshme, dhe "bezdia nuk bën keq”. Në vijim këngëtari kërkoi aksione të ngjashme nga grupet e protestave pro-klimës duke thënë: "Ato nuk vrasin askënd. Ndryshimi i klimës vret.” 

Krejt ndryshe e sheh këtë çështje drejtori i Institutit për Studimin e Ndryshimit të Klimës (PIK) me qendër në Pocdam: "Unë nuk mendoj se është mirë që të sulmohen veprat kulturore,” tha Ottmar Edenhofer (25.10), duke folur për agjencinë gjermane të lajmeve dpa në Pocdam. 

"Kjo është në kundërshtim me atë që kërkohet të arrihet: Ne duam të ruajmë planetin. Dhe tek ruajtja bën pjesë edhe kultura dhe trashëgimia kulturore." Dhe ai shton se: "Nuk duhet minuar me aksione të diskutueshme kauza për të cilën është duke u luftuar.” 

Aktivistët e klimës duhet të luftojnë me procese demokratike dhe t'i respektojnë ato. 

"Ne duhet të luftojmë dhe të punojmë për këtë gjë, kjo nuk vjen vetë.” 

Aksione të ngjashme në Gjermani  

Dy aktiviste të organizatës „Just Stop Oil", hodhën më 14 tetor supën e dy kanoçeve mbi pikturën e van Goghut, që ndodhej në Galerinë Kombëtare në Londër. Ato shtruan gjatë aksionit pyetjen: "Kush ka më shumë vlerë, arti apo jeta?" Pak më vonë një aktiviste dhe një aktivist nga grupi i protestës „Letzte Generation" (Brezi i fundit), hodhën qull patateje mbi një pikturë të impresionistit francez Claude Monet, që ndodhej në muzeumin Barberini të Pocdamit. Edhe piktura e Monesë ishte e mbrojtur nga një cipë xhami, por korniza historike e pikturës u dëmtua rëndë dhe duhet restauruar. Policia është duke hetuar kundër dy atë akuzuarve për dëmtim prone të tjetrit dhe prishje qetësie, tha një zëdhënëse. 

Sulmet shkaktuan indinjatë të madhe në botën e artit. Liga e muzeumeve gjermane (DMB) bëri të ditur: "Ne jemi instrumentalizuar nga aktivistët e klimës për të tërhequr vëmendjen – në kurriz të veprave kulturore." Themeluesi i Muzeumit dhe mbrojtësi i arteve, Hasso Plattner, fondacioni i të cilit mban në jetë Muzeumin Barbarini, theksoi në një intervistë me gazetën "Potsdamer Neuesten Nachrichten", rrezikun që në të ardhmen të "bëhet e vështirë ose e pamundur” që të gjenden vepra arti që jepen me qira për ekspozitat e Muzeumit Barberini. 

Kontroll çantash dhe cipa xhami 

Reagimet e para të Muzeumit, krah kontaktimit të atyre që kanë dhënë me qira veprat që ndodhen në ekspozitën aktuale, ishin rritja e masave të sigurisë. Kështu që ditën që u bë sulmi filloi kontrolli i çantave. "Sulmi mbi një vepër të koleksionit Hasso Platner, po ashtu si sulmet e mëparshme mbi veprat e artit, mes të cilave dhe ajo në Galerinë e Londrës, tregojnë se standardet e larta ndërkombëtare në mbrojtje të veprave të artit nuk mjaftojnë dhe duhen përshtatur për t‘u mbrojtur nga sulmet e aktivistëve,” bëri të ditur të hënën (24.10) në mbrëmje drejtoresha e Barberinit, Ortrud Westheider.  

Edhe muzeume të tjera reaguan ndaj sulmeve. Një zëdhënëse e qytetit të Këlnit, iu përgjigj pyetjes së Deutsche Welles duke thënë: "Muzeumet e qytetit të Këlnit janë duke u paralajmëruar për rreziqet e këtyre sulmeve dhe do të reagojnë ndaj tyre me kujdes të veçantë.” 

Muzeumi Ludwig në Këln bëri të ditur: "Siguri 100 përqind nuk ka, por ne do të vazhdojmë të marrim me qira vepra arti për ekspozitat tona më të rëndësishme dhe mendojmë se veprat e artit edhe do të na vihen në dispozicion.” 

Remigiusz Plath, ekspert për çështjet e sigurisë të DMB dhe Fondacionit Hasso Plattner, këshillon që veprat me vlerë të artit të rrethohen me xham dhe që të vihet në punë më shumë personel. 

Por veprat me përmasa të mëdha nuk mund të fshihen pas xhamit. Më e shumta para veprës mund të vihet një mburojë xhami. "Dhe kjo kushton po ashtu më shumë personel dhe më shumë para, dhe jo të gjitha muzeumet janë në gjendje t'i përballojnë ato,” thotë Platz. Siguri njëqind përqind ka vetëm kur veprat ndodhen në bodrume ose në depo. 

Zgjedhja e armëve 

Pse janë kthyer muajt e fundit gjithnjë e më shumë vepra arti në objektiv të sulmeve të organizatave që protestojnë pro klimës? Në faqen e internetit të grupit "Letzte Generation" Aimée von Baalen, zëdhënësja e organizatës, e shpjegon kështu sulmin mbi pikturën e Monesë: "Monet e donte shumë natyrën dhe e ka fiksuar bukurinë e veçantë dhe delikate të natyrës në veprat e tij. Si ka mundësi, që ne kemi shumë më tepër frikë nga dëmtimi i një imazhi që pasqyron realitetin, se sa nga dëmtimi i realitetit, natyrës, mrekullinë e së cilës Monet e vlerësonte kaq shumë?" Ajo shton: "Ne nuk do të kemi më kohë të mrekullohemi me artin, kur të luftojmë me njeri-tjetrin për bukën dhe ujin!" 

Që në muajin gusht, dy të reja shkuan në Galerinë e Pikturave në Berlin, Gemäldegalerie, dhe iu ngjitën kornizës së pikturës "Pushim gjatë ikjes nga Egjipti” të Lucas Cranach të vjetrit, duke mbajtur në duar pllakatën e organizatës së tyre. 

Aksione të ngjashme të akstivisteve dhe aktivistëve të klimës ka pasur më parë në Städel të Frankfurtit dhe në Galerinë e pikturave në Drezden. Grupi "Letzte Generation" është bërë i njohur më parë me aksione të bllokimit të autostradave dhe udhëkryqeve. /DW

veprat e artit

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje