LIVE UPDATES
Bota

Greqi: Në Pire bosi është Cosco

Që nga viti 2016 kompania kineze Cosco është pronarja e pjesës më të madhe të portit të Pireut. Që atëherë kinezët vendosin mbi zhvillimin e portit më të madh grek. Për rreziqet e kësaj varësie nuk ka asnjë debat publik.

30 Tetor 2022, 10:43 Nga I.A
Greqi: Në Pire bosi është Cosco
Cosco

GREQI- Debati i zjarrtë, që zien aktualisht në Gjermani për hyrjen e kompanisë shtetërore kineze Cosco në portin e Hamburgut, vëzhgohet në Greqi me kureshtje. Që nga viti 2011, nën presionin e krizës së borxhit dhe të trojkës, shteti grek ua shiti kompanive të huaja thuajse të gjitha portet dhe aeroportet kryesore të vendit. Në 2016 ajo nënshkroi marrëveshjen me kompaninë kineze të transportit detar Cosco, e cila siguroi shumicën prej dy të tretash në portin e Pireut. Qeveria greke është mjaft e kënaqur me performancën e Cosco-s në portin më të madh grek, në Pire, pranë Athinës. "Investimi kinez nga Cosco në portin e Pireut është i dobishëm për të dy vendet", tha kryeministri Kyriakos Mitsotakis në samitin e parë të Kinës me 17 vendet e Evropës Qendrore dhe Lindore me 09.02.21.

Presidenti i Kinës Xi Jinping e cilësoi investimin e Cosco-s në Pire një "projekt shembullor". Ai inspektoi vetë portin më të madh grek në vitin 2019. Xi e sheh Pireun si "një qendër të rëndësishme për lidhjen e shpejtë tokësore dhe detare midis Kinës dhe Evropës dhe për lidhjen midis Azisë dhe Evropës". Në fakt kinezët e kanë modernizuar portin. Tashmë Pireu është porti më i madh në Mesdheun lindor dhe i shtati për nga madhësia në Evropë. Vendet e punës janë të sigurta, kushtet e punës nuk janë as më të mira e as më të këqija se gjetiu në Greqi.

Cosco vepron brenda kuadrit të ligjit grek të punës dhe i nënshtrohet, të paktën teorikisht, kontrolleve të autoriteteve kompetente, të cilat megjithatë ndodhin rrallë. Por sindikatat në Pireus ankohen vazhdimisht për kushtet e punës dhe kërkojnë më shumë masa sigurie, pasi një punëtor i portit vitin e kaluar humbi jetën aksidentalisht në një skelë kontejnerësh. Me sa duket Cosco, si pothuajse çdo punëdhënës i madh në Greqi, nuk ndjen ndonjë presion të madh nga autoritetet përgjegjëse të kontrollit.

Pikë transporti për produktet e veta

Që kur Cosco ka hyrë në Pire, anijet e kompanisë shtetërore kineze sjellin gjithnjë e më shumë produkte në port, që është kthyer në një nga pikat më të rëndësishme të transportit në Mesdhe. Për portet e tjera greke ky nuk është problem, pasi ato nuk konkurrojnë me portin e Pireut, por kjo ka pasoja negative për portet e tjera të transportit në Mesdheun juglindor.

A është histori suksesi investimi kinez në Pire?

Vetëm për sa kohë nuk ke vizion dhe të holla për politikën tënde lidhur me portet, thotë Kostas Chlomoudis, profesor i studimeve detare në Universitetin e Pireut. Në bisedë me DW ai sqaron "se modeli i përfshirjes së sektorit privat në porte, që aplikohet gjetkë në Europë, nuk ka të bëjë fare me praktikën greke. Në BE një skelë konteinerësh i jepet një kompanie private për disa vite, shpesh ka disa kompani konkurruese, që punojnë në një terminal kontejnerësh.

Në Greqi situata është tërësisht ndryshe. Pireu nuk është Hamburg. Këtu shumica e portit të Pireut iu shit Cosco-s, fillimisht 51 për qind, pastaj 67 për qind. Prandaj Cosco është në gjendje të përcaktojë i vetëm të ardhmen e portit. Cosco zotëron të gjitha skelat dhe terminalet. "Shitja e portit të Pireut Cosco-s ishte një gabim tragjik në mënyrën se si ai u krye", mendon Chlomoudis. Sepse tani Pireu ndryshe nga Hamburgu është i varur drejtpërdrejt nga një vend i tretë, nga Kina. Në të njëjtën kohë pritet edhe privatizimi i portit kyç të Aleksandroupolit në Greqinë veriore, të cilin ka gjasa ta dominojnë SHBA.

Që tani porti është një qendër e rëndësishme për dërgesat amerikane të armëve. Infrastrukturat bazë me rëndësi të konsiderueshme gjeostrategjike për BE janë në duart e vendeve të treta, thotë Chlomoudis. BE duhet të ndërhyjë. Për profesorin nga Pireu është e qartë: nevojiten rregulla të qarta, duhet vendosur se cilat kushte duhet të përfshihen në kontratat koncesionare, më qëllim që të mos rrezikohet siguria kombëtare dhe siguria e BE. Rregullat për infrastrukturën e rëndësishme me vlerë gjeostrategjike duhet të jenë uniforme në të gjithë BE. Dhe për portet e Roterdamit, Hamburgut dhe Pireut duhet të zbatohen të njëjtat rregulla.

"Ne kemi nevojë për një politikë të përbashkët evropiane", thotë Chlomoudis. "Komisioni duhet të shfrytëzojë problemin, që u krijua në Gjermani, si një mundësi për të krijuar rregulla të përbashkëta për mbrojtjen e interesave evropiane kundrejt vendeve të treta”.

Receta e privatizimit

Sa për kujtesë: në fillim të shekullit në Evropë kishte vetëm një recetë magjike për zgjidhjen e problemeve ekonomike: privatizimi i infrastrukturës për ta aftësuar ekonominë për konkurrencë. Gjithçka donin të shisnin: aeroportet, furnizimin me ujë dhe energji. Kështu ndodhi edhe në Greqi e cila ishte e uritur për investime.

Kinezët ishin të parët, që u interesuan si për portin e Pireut ashtu edhe për portin e Selanikut. Por në atë kohë stafi i rezistoi me sukses marrjes së portit nga kinezët. Vetëm në vitin 2009 qeveria e atëhershme konservatore e Kostas Karamanlis mundi t'i jepte me qera Cosco-s një pjesë të terminalit të kontejnerëve në portin e Pireut. Më pas erdhi kriza e borxhit të shtetit grek në vitin 2010. Një nga kushtet, që troika e përbërë nga Komisionit Evropian, BQE dhe FMN vendosën për shpëtimin e ekonomisë greke, ishte shitja e pronës publike.

Kështu Cosco mori gjithë portin e Pireut, pasi kinezët ishin të vetmit, që donin të investonin në atë kohë. Presioni për të privatizuar gjithçka çoi edhe në marrjen e 14 aeroporteve greke nga Fraport i Gjermanisë, ndër të tjerë edhe aeroportin e Selanikut. Fraport mund të vendosë tani se në cilin aeroport do të investohet fillimisht dhe në cilin jo. Shteti grek nuk ka më të drejtë fjale. Por Fraport, ndryshe nga investitorët kinezë apo amerikanë, është një kompani gjermane, një kompani e BE, jo një kompani që përbën kërcënim gjeopolitik.

Marrë nga DW

gjermani cosco

Sondazh

Poll

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën