LIVE UPDATES
Bota

Irani po "zbaton projektligjin që e izolon nga bota”

Në këtë shtet, autoritetet veçse kanë bllokuar dhjetëra mijëra faqe dhe vazhdimisht ndërpresin lidhjet e internetit.

13 Shtator 2022, 07:58 Nga A.B

Irani po "zbaton projektligjin që e izolon nga bota”

Përgjatë fushatës zgjedhore, presidenti iranian, Ebrahim Raisi, është zotuar se nuk do të kufizohet më shumë qasja në internet.

Në këtë shtet, autoritetet veçse kanë bllokuar dhjetëra mijëra faqe dhe vazhdimisht ndërpresin lidhjet e internetit.

Mirëpo, prej kur presidenti i linjës së ashpër ka ardhur në pushtet, në gusht të vitit 2021, ekspertët kanë thënë se administrata e tij ka nisur të zbatojë fshehurazi edhe një projektligj shumë të diskutueshëm për të kufizuar qasjen në internet.

Projektligji për mbrojtje të hapësirës kibernetike parasheh që forcat e armatosura të marrin kontrollin mbi internetin dhe të bëjnë vepër penale përdorimin e rrjeteve private, të cilat fshehin lokacionin e përdoruesve dhe u mundësojnë atyre që të shohin faqet e bllokuara.

Përpjekjet për ta miratuar këtë projektligj në Parlament - i cili dominohet nga deputetë të linjës së ashpër - është përballur me kritika të ashpra, thirrje publike për tërheqje të tij dhe paralajmërime se mund të rritet zemërimi publik.

Mirëpo, së fundi, Këshilli Suprem i Iranit për Hapësirë Kibernetike, institucion që udhëhiqet nga Raisi dhe është krijuar nga lideri suprem, Ayatollah Ali Khamenei 2012, e ka miratuar pjesërisht projektligjin.

“Zbatimi i heshtur i projektligjit është duke ndodhur qe pothuajse një vit”, ka thënë Mahsa Alimardani, hulumtuese në organizatën për të drejta të njeriut, ARTICLE19.

Ajo ka thënë për Radion Evropa e Lirë se Këshilli Suprem për Hapësirë Kibernetike është institucion që mundëson “anashkalimin e procedurave parlamentare”, meqë legjislatura aktuale e ka humbur vullnetin për ta miratuar projektligjin, për shkak të mungesës së konsensusit politik.

Në një njoftim të lëshuar më 6 shtator, vetë Këshilli ka bërë të ditur se ka emëruar anëtarët e Komisionit rregullativ, një krah i rëndësishëm i institucionit, i cili ka më shumë kompetenca për të rregulluar hapësirën kibernetike të Iranit.

Komisioni me 12 anëtarë përfshin përfaqësues nga Garda Revolucionare e Iranit, Policia, Ministria e Inteligjencës dhe gjyqësori.

Vëzhguesit brenda shtetit kanë thënë se njoftimi i lëshuar është pjesë e projektligjit të pamiratuar zyrtarisht për mbrojtje të hapësirës kibernetike.

Përmes lëshimit të njoftimit, ata besojnë se autoritetet veçse kanë kryer hap të madh drejt zbatimit të legjislacionit.

Mediat iraniane të lidhura me kampet e moderuara apo ato reformiste, kanë paralajmëruar se zbatimi i projektligjit po bëhet realitet.

Gazeta reformiste, Shargh ka raportuar se Këshilli Suprem për Hapësirë Kibernetike, ka miratuar një “pjesë të rëndësishme” të projektligjit për internetin, duke thënë se diçka e tillë do të kufizojë edhe më shumë informacionin dhe do t’ia parandalojë publikut ekspozimin në korrupsion qeveritar.

Gazeta tjetër reformiste iraniane, Etemad, ka thënë se në Komisionin rregullativ, nuk do të përfshihen anëtarë të shoqërisë civile dhe të sektorit privat që janë tejet të varur nga qasja në internet.

Hamed Bidi, ekspert për kibernetikë, që jeton në Teheran, ka thënë se veprimet e fundit përbëjnë “precedent të rrezikshëm” dhe duhet të sfidohen në gjykatë.

“Artikujt e Projektligjit për mbrojtje të hapësirës kibernetike është thënë më parë se janë në kundërshtim me kushtetutën. Këtë konstatim e ka bërë Qendra kërkimore parlamentare dhe shumë juristë”, ka thënë Bidi për Tejaratneës.ir më 7 shtator.

“Mirëpo tani, Këshilli Suprem për Hapësirë Kibernetike e ka miratuar atë, pa ua vënë veshin komenteve të ekspertëve”.

Në muajt e fundit, përdoruesit e internetit kanë raportuar për probleme të ndryshme në qasje.

Ekspertët besojnë se këto janë shenja se Qeveria ka nisur të zbatojë projektligjin.

Sipas Bankës Botërore, rreth 84 për qind e popullsisë së Iranit – shtet me 80 milionë banorë – ka qasje në internet.

Reza Ghorbani, sindikalist në Teheran, është cituar të ketë thënë, sipas mediave lokale, se në muajt e fundit ka pasur çdo ditë telashe me qasje në internet.

Reza Alefnasab, një tjetër sindikalist në kryeqytetin iranian, ka thënë se miliona iranianë varen nga interneti për të fituar të hyra të mjaftueshme për jetesë.

“Për bizneset online, interneti është elementi kyç, dhe çfarëdo prishje i përball ata me dëme të pariparueshme”, është cituar të ketë thënë Alefnasab.

Muajin e kaluar, autoritetet ua kanë pamundësuar përdoruesve të telefonave mobilë që të pranojnë kodet për të rritur sigurinë në aplikacionet e tyre, dhe kështu ua kanë pamundësuar qasjen në rrjetet sociale dhe informacion.

Përdoruesit e rrjeteve sociale, kanë thënë më 17 gusht se mesazhet që kanë kode për kyçje në aplikacionet si Telegram, Tëitter, dhe ËhatsApp, tashmë janë bllokuar dhe ata nuk pranojnë asgjë në telefon.

Shumica e platformave të tilla ndërkombëtare veçse janë të bllokuara në Iran.

Gazetarët kryesisht varen prej rrjeteve private të internetit për të pasur qasje në Telegram, Twitter, Youtube dhe Facebook.

Në Instagram kanë qasje të gjithë, ndonëse ka shqetësime se edhe ai mund të bllokohet nëse miratohet projektligji për internetin.

Telegrami është bllokuar në Iran që katër vjet, ndërsa Twitter prej vitit 2008.

Megjithatë, në shtator të vitit të kaluar, një raport i Qendrës iraniane të Statistikave ka treguar se 45 milionë iranianë janë ende të anëtarësuar në Telegram dhe dërgojnë rreth 15 miliardë mesazhe në këtë platformë çdo ditë.

Në vitet e fundit, Tëitter po ashtu është bërë një prej rrjeteve që e kanë përdorur shpesh iranianët për të postuar lajme politike dhe zhvillime tjera, por edhe për të sfiduar autoritetet.

Në muajin mars, 55 organizata për të drejta të njeriut, përfshirë, Article 19, Human Rights Ëatch, dhe Amnesty International, i kanë bërë thirrje Iranit që të kthejë mbrapsht Projektligjin për mbrojtje të hapësirës kibernetike.

Nëse miratohet, grupet kanë thënë se projektligji “do të shkelte shumë të drejta të njeriut në Iran, përfshirë të drejtën për liri të shprehjes dhe të drejtën për privatësi”.

Po ashtu muaj, ekspertët e Kombeve të Bashkuara për të drejta të njeriut, ka thënë se projektligji do ta izolonte Iranin nga interneti global.

“Ky projektligj përbën hap shqetësues drejt konsolidimit të murit digjital në Iran”, ka thënë ata.

“Ai do të kufizojë edhe më shumë informacionin, kur liria e shprehjes dhe të drejta tjera themelore veçse janë të shtypura”./REL

irani

Sondazh

Poll

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën