LIVE UPDATES
Bota

Ish-kuzhinieri i Putin/ Kush ishte shefi i Wagner, Yevgeny Prigozhin?

23 Gusht 2023, 19:46 Nga f.i.
Ish-kuzhinieri i Putin/ Kush ishte shefi i Wagner, Yevgeny Prigozhin?
Vladimir Putin dhe Yevgeniy Prigozhin

RUSI-Yevgeny Prigozhin lindi në Leningrad, sot Shën Petersburg, në vitin 1961, nëntë vjet pas Putinit. Babai i tij vdiq kur ai ishte i ri; nëna e tij punonte në spital, ka thënë Prigozhin. Prigozhin u dërgua në një akademi sportive, ku aktivitetet e përditshme shpesh përfshinin orë të tëra skijimi.

Një mbrëmje marsi 1980, gjatë fundit të zymtë të sundimit të Leonid Brezhnev mbi Bashkimin Sovjetik, 18-vjeçari Prigozhin dhe tre shokë u larguan nga një kafene në Shën Petersburg afër mesnatës, dhe panë një grua që ecte e vetme përgjatë rrugës së errët.

Një nga miqtë e Prigozhin e shpërqendroi gruan duke i kërkuar një cigare. Ndërsa shkoi të hapte çantën e saj, Prigozhin i kapi qafën duke e shtrënguar, derisa humbi ndjenjat. Më pas, shoku i tij i hoqi këpucët, ndërsa Prigozhin hoqi me shkathtësi vathët e saj prej ari dhe i futi në xhepa. 

Kjo ishte një nga shumë grabitjet që Prigozhin dhe miqtë e tij kryen në Shën Petersburg gjatë një periudhe disa mujore, zbuloi gjykata. Ai u dënua me 13 vjet burg dhe e kaloi pjesën tjetër të dekadës pas hekurave. Ai u lirua në vitin 1990, ndërsa Bashkimi Sovjetik ishte në grahmat e vdekjes. Ai u kthye në Shën Petersburg.

Qyteti ishte në prag të transformimit monumental. Prigozhin filloi me modesti, duke shitur hotdog. “Ne bënim 1000 dollarë në muaj, që në kartëmonedha rubla ishte një mal; mamaja ime vështirë se mund t'i numëronte të gjitha", i tha ai portalit të lajmeve në Shën Petersburg Gorod 812 në 2011, një nga intervistat e tij të vetme.

“Ai gjithmonë kërkonte njerëz për t'u miqësuar. Dhe ai ishte i zoti në këtë”, tha biznesmeni që e njihte në vitet 1990.

S'kaloi shumë, Prigozhin zotëronte një aksion në një zinxhir supermarketesh dhe në vitin 1995 ai vendosi se ishte koha për të hapur një restorant me partnerët e tij të biznesit. Ai gjeti Tony Gear, një administrator hoteli britanik, i cili më parë kishte punuar në Savoy në Londër, dhe tani ishte në një nga hotelet e pakta luksoze të Shën Petersburgut.

Prigozhin punësoi Gear për të menaxhuar fillimisht një dyqan vere, pastaj restorantin e tij të ri, në ishullin Vasilievsky të Shën Petersburgut.

Fillimisht restoranti kishte punësuar striptiste si një mënyrë për të tërhequr klientelën, por shpejt u mor vesh se ushqimi ishte i shkëlqyer dhe striptistet u pushuan nga puna. Gear u fokusua në marketingun e restorantit si vendi më i rafinuar për të ngrënë në një qytet. Yjet e popit dhe biznesmenët pëlqenin të hanin atje, siç bëri edhe kryetari i bashkisë së Shën Petersburg, Anatoli Sobchak, i cili ndonjëherë vinte me zëvendësin e tij, Vladimir Putin.

Themelimi i Wagner Group

Për herë të parë emri i Wagner Group u dëgjua në vitin 2014, kur nisi edhe aneksimi i Krimesë nga Rusia. Inteligjenca perëndimore që në atë kohë kishte informacion se themeluesi i saj ishte Evgeny Prigozhin, por një gjë e tillë nga ky u fundit nuk u pranua deri shtator të viti 2022 kur vetë Prigozhin shfaqej në disa video ku bënte rekrutimin e të burgosurve rus.

Emri Wagner: Komandanti i kësaj kompanie ose CEO është Dmitri Utkin, një ish-nënkolonel i forcave speciale ruse, veteran i luftës në Çeçeni. Besohet se emri në kod i Utkin ishte Wagner gjatë kohës së shërbimit të tij dhe për këtë ai i vendosi emrin kompanisë Wagner Group.

Që prej vitit 2017 Wagner është shfaqur edhe në kontinentin afrikan në disa shtete si në Republikën e Afrikës Qendrore, Mali dhe Sudan ku ka një dislokim të konsiderueshëm forcash. Sipas shoqatave humanitare Wagner është përgjegjës për shumë masakra në popullsinë civile të këtyre zonave.

Fillimisht Wagner Group kishte rreth 5 mijë efektiv, kryesisht ish-ushtarak profesionist, por numrat e tyre u rritën në mënyrë të ndjeshme gjatë luftës në Ukrainë duke shkuar deri në 50 mijë ushtarakë ku 80% e tyre ishin të burgosur.

Sanksionet ndaj Wagner

Ndaj Prigozhin dhe Wagner, Shtetet e Bashkuara kanë vendosur një sërë sanksionesh. Fillimisht ato kanë nisur në vitin 2016 për konfliktin në Ukrainë deri sa në shkurt të vitit 2018, Prigozhin dhe 13 shtetas të tjerë u akuzuan se kishin ndërhyrë në zgjedhjet e vitit 2018 në favor të fushatës elektorale të Donald Trump.

Angazhimi i Wagner në konfliktet e tjera

Në vitin 2015 forcat e mercenare janë në Siri ku luftojnë krahas forcave qeveritare kundër forcave rebele. Në vitin 2017, forcat e Wagner u shfaqën në Libi, duke mbështetur forcat e Gjeneralit Khalifa Haftar. Gjithashtu kanë marrë pjesë në operacione ushtarake në Sudan, Republikën e Afrikës Qendrore, Mozambik, ndërsa në Mali luftojnë grupet islamike duke mbështetur forcat qeveritare.

Të ardhurat e Wagner

Presidenti Putin tha se Wagner Group i ishte dhënë një kontratë prej 1 miliardë dollarësh nga Ministria e Mbrojtjes gjatë viti 2022-2023. Sipas Departamentit të Thesarit në SHBA, Prigozhin ka bërë të ardhura me Wagner edhe nga prania e tyre ne disa shtete te tjera. Kompanitë e tij zotërojnë miniera ari dhe diamantesh në Republikën e Afrikës Qendrore dhe në Sudan. Sipas autoriteteve në SHBA, një nga kompanitë energjetike të Prigozhin merr rreth 25% të gjithë fushave të gazit dhe naftës që Wagner i mori ISIS gjatë konfliktit në Siri.

Krimet e Wagner

Prokurorët në Ukrainë akuzojnë Wagner për vrasjen e civilëve dhe tortura në afërsi të Kievi në 2022 së bashku me forcat e rregullta ushtarake. Inteligjenca Gjermane thotë se trupat e Wagner janë të lidhur edhe masakrat e civilëve në Buchan në Mars të 2022. Qeveria Franceze ka akuzuar Wagner për përdhunime dhe grabitje të civilëve në Republikën e Afrikës Qendrore. Shtetet e Bashkuara në 2020 akuzuan Wagner për vendosjen e minave për rreth kryeqytetit të Libisë Tripoli.

Si nisi përplasja me drejtuesit e ushtrisë ruse?

Prigozhin ka akuzuar vazhdimisht Ministrin e Mbrojtjes, Sergei Shoigu dhe kreun e Forcave të Armatosura, Valeriy Gerasimov për inkompetencë. Gjakrat u nxehën më shumë kur Shoigu urdhëroi që ushtarët të nënshkruanin kontrata duke e vendosur Wagner në kontroll të tyre. Në 23 qershor Prigozhin akuzoi drejtuesit e ushtrisë se kishin bombarduar forcat e Wagner. Një ditë më pas ai mori kontrollin e qytetit Rostov on Don nga ku nisi dhe marshimin për në Moskë, ku do të synonte largimin e krerëve të ushtrisë.

Në datën 25, me ndërhyrjen e presidentit Lukashenko, Prigozhin tërheq trupat dhe niset në Bjellorusi. Wagner grup çmontohet nga Putin, ndërsa të gjithë ata që nuk kanë marrë pjesë në dezertim, mund të nënshkruajnë prej 1 korrikut kontratat me ushtrinë ruse.

vdes prigozhin grupi wagner

Sondazh

Poll

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin qytetin e Vlorës

Shi dhe erë e fortë, stuhia e befasishme godet Vlorën

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet