16 Korrik 2022, 17:57
Nga k.m.
Pamje nga Sri Lanka
SRI LANKA- Për vite kishte qenë një nga ndërtesat më madhështore dhe më të mbrojtura të Sri Lankës, duke shërbyer si rezidenca zyrtare dhe zyra e Presidentit. Por gjithçka ndryshoi më 9 korrik, kur protestuesit hynë brenda dhe morën kontrollin, duke kërkuar dorëheqjen e presidentit Gotabaya Rajapaksa përpara se ta kthenin pallatin përmbys.
"Ajo ishte shtëpia e njeriut më të fuqishëm në vend,"-tha analisti nga Sri Lanka, Asanga Abeyagoonasekera.
"Nuk ishte hapur kurrë për publikun."
Tani është kthyer në një atraksion- por të gjitha gjurmët e ekskluzivitetit dhe prestigjit të tij janë zhdukur. Çdo ditë gjatë 5 ditëve të fundit, mijëra janë rreshtuar për orë të tëra vetëm për të parë stilin e jetesës luksoze të Rajapaksës. Lëndinat e rregulluara mjeshtërisht janë bërë vende pikniku dhe protestuesit notojnë dhe festojnë në pishinën e tij private. Rajapaksa u largua nga vendi të mërkurën, duke hipur në një aeroplan ushtarak për në Maldive dhe duke emëruar kryeministrin Ranil Wickremesinghe si President në detyrë.
Që atëherë ai është zhvendosur në Singapor. Të premten, kryetari i parlamentit të Sri Lankës pranoi dorëheqjen e Rajapaksa, duke i dhënë fund gati tre viteve të tij në detyrë.
“Dorëheqja ishte me të vërtetë opsioni i vetëm që ai kishte. Njerëzit janë të lodhur, të uritur dhe të zemëruar... Dhe ata po kërkojnë ndryshim dhe llogari sepse janë të sëmurë duke parë të njëjtat fytyra në krye,"-shtoi Abeyagoonasekera.
Rajapaksa mund të jetë zhdukur, por Sri Lanka ende po lufton me një krizë financiare shkatërruese dhe ekspertët tha se gjërat ka të ngjarë të përkeqësohen përpara se të përmirësohen. Protestat për ndërprerjet e përditshme të energjisë elektrike, rritjen e çmimeve të karburantit dhe mungesat e rënda të gjërave bazë, si ushqimi dhe ilaçet, filluan në mars dhe treguan pak shenja pakësimi.
"Nuk ka stabilitet politik. Zero. Ne kemi parë tre kabinete në dy muaj, me një të katërt që po vjen. Nevojitet ndryshim urgjent për të rivendosur vendin,"-tha Abeyagoonasekera.
Pavarësisht nga një sërë masash të zbatuara nga qeveria për kontrollin e krizës, situata mbetet e dëshpëruar.
"Ne kemi ende mungesë ushqimi, ilaçesh dhe karburanti," tha analistja politike me bazë në Kolombo, Amita Arudpragasam.
Analistët thanë se kriza filloi rreth vitit 2019. Por për shumë Sri Lankas, shenjat paralajmëruese ishin të dukshme edhe në vitin 2010, kur vëllai i Gotabaya Rajapaksa, Mahinda u rizgjodh President për një mandat të dytë.
"Ishte një bombë me sahat",-tha Arudpragasam për epokën e Rajapksa.
"Qeveria po i jepte shkurtime të mëdha elitës së pasur si dhe korporatave kur ato duhej të kishin rritur taksat. Paratë që mund të ishin riinvestuar në popullatë u përdorën për të shlyer detyrimet e borxhit -- dhe asnjë nga këto nuk ndihmoi në adresimin e shumë dobësive në ekonominë tonë”.
Gotabaya Rajapaksa mori pushtetin në fund të vitit 2019, pasi më parë kishte mbajtur vetëm postin e sekretarit të mbrojtjes në administratën e vëllait të tij. Kritikët pretendojnë se ai keqmenaxhoi ekonominë, duke investuar shuma të mëdha në ushtri ndërsa zbatonte shkurtime të mëdha taksash, pavarësisht paralajmërimeve ndërkombëtare.
"Rajapaksa nuk ia vuri veshin këshillave të askujt dhe u mbështet nga njerëz që nuk e kuptonin se si duhej të funksiononte një ekonomi si e jona. (Qeveria) refuzoi të pranonte se ekonomia ishte në krizë derisa ishte tepër vonë", tha Arudpragasam.
Në vitin 2020, Banka Botërore e riklasifikoi Sri Lankën si një vend me të ardhura mesatare më të ulëta mes kolapsit të monedhës dhe rritjes së normave të inflacionit. Në fillim të këtij muaji, kryeministri Wickremesinghe e shpalli vendin "të falimentuar".
Pas përfundimit të luftës së përgjakshme civile të Sri Lankës në vitin 2009, vendi hyri në një periudhë paqeje dhe stabiliteti.
Tregtia lulëzoi dhe turistët ndërkombëtarë u kthyen në plazhet, vendpushimet dhe plantacionet e çajit të vendit. Ekspertët thanë se turizmi, një nga industritë më fitimprurëse të Sri Lankës, nuk pati kurrë shansin të rikuperohej pas sulmeve terroriste të Pashkëve të vitit 2019, të ndjekura nga pandemia, e cila goditi një vit më pas.
Ndërkohë, të gjithë sytë janë te një plan shpëtimi me Fondin Monetar Ndërkombëtar (FMN), i cili ka "monitoruar nga afër" zhvillimet në vend që kur bisedimet përfunduan në qershor pa një marrëveshje. Keqmenaxhimi i qeverisë gjithashtu ka komplikuar më tej rimëkëmbjen, thanë analistët.
"FMN nuk do të na japë mbështetje financiare pa stabilitet politik, jo kur vendi është ende në teh të thikës,"-tha studiuesja Sanjana Hattotuwa. Ai shtoi se ndërsa protestuesit kishin arritur qëllimet e hershme për të dhënë dorëheqjen e Rajapaksa, vendi tani përballet me një pasiguri të madhe.
'Është koha për ndryshim'
Me Gotabaya Rajapaksa tani jashtë vendit, zemërimi publik është kthyer te kryeministri Wickremesinghe, presidenti aktual në detyrë. Wickmenesinghe do të mbetet president në detyrë derisa Parlamenti të zgjedhë një President të ri. Nuk është caktuar ende një datë për votim, por sipas kushtetutës Wickremesinghe do të lejohet të mbajë detyrën vetëm për një maksimum prej 30 ditësh. Parlamenti do të pranojë nominimet për një president të ri të hënën. Pasi të zgjidhet, Presidenti i ri do të shërbejë dy vitet e mbetura të caktuara fillimisht për mandatin e Rajapaksa./CNN
sri lanka
Bota
16 Korrik 2022, 17:44
k.m.
Pamje nga Firence
BRITANI E MADHE- Një burrë britanik është gjetur i vdekur, ndërsa një grua është gjetur e plagosu...
Bota
16 Korrik 2022, 17:37
I.A
Joe Biden dhe Mohammed bin Salman
ARABIA SAUDITE- Sundimtari de fakto i Arabisë Saudite, Princi i Kurorës Mohammed bin Salman, iu...
Bota
16 Korrik 2022, 17:30
I.A
SHKUP- Me 68 vota pro dhe asnjë kundër dhe pa pjesmarrjen e VMRO-DPMNE-së në sallë u miratuan konkluzionet mbi propozimin lidhur me k...
Bota
16 Korrik 2022, 17:07
I.A
Maria Bamieh
KOSOVË- Ish-prokurorja britanike në radhët e EULEX-it, Maria Bamieh, menjëherë pas përfundimit të konferenc...
Bota
16 Korrik 2022, 15:47
e.k
Hajrulla Çeku
PRISHTINË- Ministri i Kulturës, Hajrulla Çeku, ka kërkuar një sqarim nga raportuesja për Kosovën ...
Bota
16 Korrik 2022, 14:37
d.a.
Foto ilustruese
Avionët luftarakë izraelitë kanë goditur një fabrikë armësh në Rripin e Gazës në orë...
Bota
16 Korrik 2022, 14:18
d.a.
Hristijan Mickovski
MAQEDONIA E VERIUT- Kreu i VMRO-DPMNE-së Hristijan Mickovski pasi doli nga Kuvendi i Maqedonisë së Veriut në m...
Bota
16 Korrik 2022, 13:50
d.a.
Protesta ne Shkup
MAQEDONIA E VERIUT- Në Kuvendin e Maqedonisë së Veriut para pak minutash janë miratuar konkluzionet e dala nga propoz...
Bota
16 Korrik 2022, 13:42
d.a.
Xhaferri dhe Apasiev
MAQEDONIA E VERIUT- Në seancën e mbrëmshme në Kuvendin e Maqedonisë së Veriut ka pasur përplasje ve...
Bota
16 Korrik 2022, 13:25
e.k
Pamje nga zjarret masive që kanë përfshirë Spanjën
SPANJË- Temperaturat e larta mbi 40 gradë C të ndikuara dhe nga ...