LIVE UPDATES
Bota

Kriza e Sri Lankës; CNN: Si ta rregulloni një vend të shkatërruar?

Lëndinat e rregulluara mjeshtërisht janë bërë vende pikniku dhe protestuesit notojnë dhe festojnë në pishinën e tij private. Rajapaksa u largua nga vendi të mërkurën, duke hipur në një aeroplan ushtarak për në Maldive dhe duke emëruar kryeministrin Ranil Wickremesinghe si President në detyrë.

16 Korrik 2022, 17:57 Nga k.m.
Kriza e Sri Lankës; CNN: Si ta rregulloni një vend të
Pamje nga Sri Lanka

SRI LANKA-  Për vite kishte qenë një nga ndërtesat më madhështore dhe më të mbrojtura të Sri Lankës, duke shërbyer si rezidenca zyrtare dhe zyra e Presidentit. Por gjithçka ndryshoi më 9 korrik, kur protestuesit hynë brenda dhe morën kontrollin, duke kërkuar dorëheqjen e presidentit Gotabaya Rajapaksa përpara se ta kthenin pallatin përmbys.

"Ajo ishte shtëpia e njeriut më të fuqishëm në vend,"-tha analisti nga Sri Lanka, Asanga Abeyagoonasekera.

"Nuk ishte hapur kurrë për publikun."

Tani është kthyer në një atraksion- por të gjitha gjurmët e ekskluzivitetit dhe prestigjit të tij janë zhdukur. Çdo ditë gjatë 5 ditëve të fundit, mijëra janë rreshtuar për orë të tëra vetëm për të parë stilin e jetesës luksoze të Rajapaksës. Lëndinat e rregulluara mjeshtërisht janë bërë vende pikniku dhe protestuesit notojnë dhe festojnë në pishinën e tij private. Rajapaksa u largua nga vendi të mërkurën, duke hipur në një aeroplan ushtarak për në Maldive dhe duke emëruar kryeministrin Ranil Wickremesinghe si President në detyrë.

Që atëherë ai është zhvendosur në Singapor. Të premten, kryetari i parlamentit të Sri Lankës pranoi dorëheqjen e Rajapaksa, duke i dhënë fund gati tre viteve të tij në detyrë.

“Dorëheqja ishte me të vërtetë opsioni i vetëm që ai kishte. Njerëzit janë të lodhur, të uritur dhe të zemëruar... Dhe ata po kërkojnë ndryshim dhe llogari sepse janë të sëmurë duke parë të njëjtat fytyra në krye,"-shtoi Abeyagoonasekera.

Rajapaksa mund të jetë zhdukur, por Sri Lanka ende po lufton me një krizë financiare shkatërruese dhe ekspertët tha se gjërat ka të ngjarë të përkeqësohen përpara se të përmirësohen. Protestat për ndërprerjet e përditshme të energjisë elektrike, rritjen e çmimeve të karburantit dhe mungesat e rënda të gjërave bazë, si ushqimi dhe ilaçet, filluan në mars dhe treguan pak shenja pakësimi.

"Nuk ka stabilitet politik. Zero. Ne kemi parë tre kabinete në dy muaj, me një të katërt që po vjen. Nevojitet ndryshim urgjent për të rivendosur vendin,"-tha Abeyagoonasekera.

Pavarësisht nga një sërë masash të zbatuara nga qeveria për kontrollin e krizës, situata mbetet e dëshpëruar.

"Ne kemi ende mungesë ushqimi, ilaçesh dhe karburanti," tha analistja politike me bazë në Kolombo, Amita Arudpragasam.

Analistët thanë se kriza filloi rreth vitit 2019. Por për shumë Sri Lankas, shenjat paralajmëruese ishin të dukshme edhe në vitin 2010, kur vëllai i Gotabaya Rajapaksa, Mahinda u rizgjodh President për një mandat të dytë.

"Ishte një bombë me sahat",-tha Arudpragasam për epokën e Rajapksa.

"Qeveria po i jepte shkurtime të mëdha elitës së pasur si dhe korporatave kur ato duhej të kishin rritur taksat. Paratë që mund të ishin riinvestuar në popullatë u përdorën për të shlyer detyrimet e borxhit -- dhe asnjë nga këto nuk ndihmoi në adresimin e shumë dobësive në ekonominë tonë”.

Gotabaya Rajapaksa mori pushtetin në fund të vitit 2019, pasi më parë kishte mbajtur vetëm postin e  sekretarit të mbrojtjes në administratën e vëllait të tij. Kritikët pretendojnë se ai keqmenaxhoi ekonominë, duke investuar shuma të mëdha në ushtri ndërsa zbatonte shkurtime të mëdha taksash, pavarësisht paralajmërimeve ndërkombëtare.


"Rajapaksa nuk ia vuri veshin këshillave të askujt dhe u mbështet nga njerëz që nuk e kuptonin se si duhej të funksiononte një ekonomi si e jona. (Qeveria) refuzoi të pranonte se ekonomia ishte në krizë derisa ishte tepër vonë", tha Arudpragasam.

Në vitin 2020, Banka Botërore e riklasifikoi Sri Lankën si një vend me të ardhura mesatare më të ulëta mes kolapsit të monedhës dhe rritjes së normave të inflacionit. Në fillim të këtij muaji, kryeministri Wickremesinghe e shpalli vendin "të falimentuar".

Pas përfundimit të luftës së përgjakshme civile të Sri Lankës në vitin 2009, vendi hyri në një periudhë paqeje dhe stabiliteti.

Tregtia lulëzoi dhe turistët ndërkombëtarë u kthyen në plazhet, vendpushimet dhe plantacionet e çajit të vendit. Ekspertët thanë se turizmi, një nga industritë më fitimprurëse të Sri Lankës, nuk pati kurrë shansin të rikuperohej pas sulmeve terroriste të Pashkëve të vitit 2019, të ndjekura nga pandemia, e cila goditi një vit më pas.

Ndërkohë, të gjithë sytë janë te një plan shpëtimi me Fondin Monetar Ndërkombëtar (FMN), i cili ka "monitoruar nga afër" zhvillimet në vend që kur bisedimet përfunduan në qershor pa një marrëveshje. Keqmenaxhimi i qeverisë gjithashtu ka komplikuar më tej rimëkëmbjen, thanë analistët.

"FMN nuk do të na japë mbështetje financiare pa stabilitet politik, jo kur vendi është ende në teh të thikës,"-tha studiuesja Sanjana Hattotuwa. Ai shtoi se ndërsa protestuesit kishin arritur qëllimet e hershme për të dhënë dorëheqjen e Rajapaksa, vendi tani përballet me një pasiguri të madhe.

'Është koha për ndryshim'

Me Gotabaya Rajapaksa tani jashtë vendit, zemërimi publik është kthyer te kryeministri Wickremesinghe, presidenti aktual në detyrë. Wickmenesinghe do të mbetet president në detyrë derisa Parlamenti të zgjedhë një President të ri. Nuk është caktuar ende një datë për votim, por sipas kushtetutës Wickremesinghe do të lejohet të mbajë detyrën vetëm për një maksimum prej 30 ditësh. Parlamenti do të pranojë nominimet për një president të ri të hënën. Pasi të zgjidhet, Presidenti i ri do të shërbejë dy vitet e mbetura të caktuara fillimisht për mandatin e Rajapaksa./CNN

sri lanka

Sondazh

Poll

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës