E rëndë në Maliq/ Vritet polici gjatë operacionit për kapjen e një personi në kërkim, plagoset dhe një tjetër (EMRAT)
Ngjarja në Maliq/ Zbardhen edhe identitetet e efektivëve 4 Qershor, 08:49 FOTO/ Ja kush është polici q&e...
Ngjarja në Maliq/ Zbardhen edhe identitetet e efektivëve 4 Qershor, 08:49 FOTO/ Ja kush është polici q&e...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
“Ka forca në Shqipëri dhe jashtë që janë kundër”/ Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thot&eum...
Si u përfshi në ndërtimin e bombës së parë atomik?
SHBA- Julius Robert Oppenheimer (Julius Robert Oppenheimer), një fizikan teorik kryesor amerikan dhe "babai" i bombës atomike u kthye në subjektin e një filmi nga Christopher Nolan. Por kush ishte Oppenheimer?
Fëmija i emigrantëve gjermanë, i cili u bë profesor në Berkeley
Oppenheimer lindi në Nju Jork në vitin 1904, ku babai i tij, një emigrant gjerman, kishte krijuar pasuri në tregtinë e rrobave.
Fillimisht studioi në Universitetin e Harvardit, ku përveç fizikës dhe kimisë, shkëlqeu në greqisht, latinisht, poezi (madje botoi koleksione poezish) dhe filozofinë lindore. Në vitin 1925, pasi mori diplomën, falë komfortit financiar të familjes, u dërgua për të studiuar në Angli, për të punuar në kërkime në Laboratorin Cavendish të Universitetit të Kembrixhit, i cili, nën drejtimin e Lord Rutherford, kishte fituar një reputacion ndërkombëtar për studimet e strukturës atomike. Në Laboratorin Cavendish, Oppenheimer bashkëpunoi me shkencëtarët britanikë në përpjekje për të avancuar kërkimet atomike.
Me ftesë të Max Born, Oppenheimer u pranua në Universitetin e Gottingen-it (1926), ku pati mundësinë të takonte fizikantë kryesorë të kohës, si Niels Bohr dhe Paul Dirac, ndërsa krahas fizikës studioi filologji dhe filozofi. Në maj të vitit 1927 iu dha doktoratura me tezën që Born e gjykoi si "një vepër me vlerë të lartë shkencore shumë më të lartë se mesatarja e tezave të zakonshme të doktoraturës" dhe sugjeroi që ajo të vlerësohej "shkëlqyeshëm". Në periudhën 1928-1929, Oppenheimer vazhdoi studimet në Universitetin e Leiden dhe në Universitetin e Teknologjisë së Zyrihut.
Në vitin 1929, në moshën vetëm 25 vjeç, ai u kthye në SHBA. Oppenheimer dhe të gjithë shkencëtarët amerikanë që shkuan në Evropë për studime pasuniversitare u kthyen në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ku u përball me shumë kërkesa për të.
Më në fund ai zgjodhi Universitetin e Berkeley-t, Kaliforni, ku qëndroi deri në vitin 1942, dhe "Institutin e Teknologjisë së Kalifornisë", në Pasadena. Atje ai krijoi dy shkolla të mëdha të fizikës.
Angazhimi i Oppenheimer me kërkimet shkencore
Teoritë e tij kuantike u formuluan në vitet 1920 dhe tërhoqën interesin e fizikantëve kryesorë. Oppenheimer në bashkëpunim me Max Born zhvilloi teorinë e strukturës së molekulave diatomike (1927) dhe përcaktoi mekanizmin e "gjenezës binjake" (krijimi i një çifti elektron-pozitron) të shkaktuar nga rrezet γ (1933), ndërsa në bashkëpunim me fizikantin amerikan Melba Newell zhvilloi në proceset e helikopterëve (1933), e më pas zhvilluan edhe deuteronet me bërthama (1935).
Shkenctari gjithashtu interpretoi "natyrën" e rrezatimit "të butë" kozmik dhe propozoi një teori për të shpjeguar derdhjen e grimcave në rrezatim kozmik (1936-1939). Ai gjithashtu studioi yjet neutron.
Si u përball Oppenheimer me bombën atomike
Ndërsa dukej se Oppenheimer nuk do të arrinte dot nivele të larta të krijimit, në vitin 1942 ai mori një ftesë të papritur nga qeveria amerikane për të marrë përsipër koordinimin dhe drejtimin e programit për të ndërtuar armën më të fuqishme të të gjitha kohërave: bombën atomike.
Por kjo nuk ishte diçka që ndodhi menjëherë, por ishte një proces që kishte nisur që në vitin 1939, kur Ajnshtajni dhe Szilard paralajmëruan qeverinë amerikane për rrezikun që i kërcënonte njerëzimit nëse Hitleri arrinte të ndërtonte para tyre një bombë bërthamore. Në funksion të këtij rreziku, një takim i shkencëtarëve kryesorë u zhvillua në Uashington. Aty Oppenheimer, duke dëgjuar fjalimin e Bohr-it për ndarjen e uraniumit dhe çlirimin e konsiderueshëm të energjisë që pason fenomenin, krijoi idenë e krijimit të bombës atomike.
Në të njëjtën ditë ai u përpoq të gjente një metodë për ndarjen e izotopit të uraniumit të zbërthyer U235 nga uraniumi natyror dhe për të përcaktuar masën kritike të uraniumit të nevojshëm për të zhvilluar bombën atomike. Megjithatë, vetëm në vjeshtën e vitit 1941, ai u ftua në konsultimet sekrete në lidhje me "problemin e uraniumit" dhe aplikimet e energjisë atomike në fushën ushtarake. Në të njëjtën kohë në Britani, Rudolf Peierls (1907-1995) dhe ndihmësi i tij, Klaus Fuchs (1911-1988) bënë të njëjtat llogaritje. Në vitin 1942, Roosevelt dhe Churchill vendosën të bashkojnë forcat shkencore të SHBA-së dhe Britanisë. Kështu, më 13 gusht 1942 filloi projekti "DSM" (Zhvillimi i materialit zëvendësues), i njohur më mirë si "Projekti Manhattan".
Provat në Los Alamos dhe krijimi i bombës së parë atomike
Në qershor të vitit 1943 në Los Alamos, pranë Santa Fe, New Mexico, ku Oppenheimer kishte kaluar një pjesë të viteve të shkollës, u krijua një laborator për të arritur qëllimet e "Projektit Manhattan". Përveç Oppenheimer, ekipi shkencor përfshinte Enrico Fermin dhe fizikanë të tjerë të mëdhenj. Pas dy vitesh punë të palodhur, bomba atomike ishte gati. Por kishte rezerva lidhur me implikimet sociale dhe politike të përdorimit të saj. Këto rezerva u shprehën në "Raportin Frank", dorëzuar nga shtatë shkencëtarë të shquar: fizikanët Frank, Haggs dhe Zimber, kimistët Hognes, Rabinowitz dhe Seaborg dhe biologu Nixon.
Më në fund u vendos që të përdoret kundër Japonisë, pasi Gjermania kishte kapitulluar.
Pasditen e 16 korrikut 1945, në një atmosferë tensioni dhe ankthi të tmerrshëm, u zhvillua prova e parë bërthamore në shkretëtirën Alamogordo. Më pas, dy bombat atomike u hodhën në Hiroshima dhe Nagasaki.
Largimi i Oppenheimer nga "ekipi i bombës atomike"
Në tetor 1945 Oppenheimer u largua nga ekipi shkencor i bombës atomike, duke u kthyer në karrierën e tij të mësimdhënies në Berkeley. Presidenti Truman e nderoi atë me "Medaljen e Meritës", nderimi më i lartë i dhënë nga një president amerikan.
Në vitin 1947 ai u caktua në krye të Institutit për Studime të Avancuara të Princetonit dhe në të njëjtin vit ai arriti fuqinë e tij maksimale me emërimin e tij si kryetar i "Komitetit të Përgjithshëm Këshillimor". Por ai dha dorëheqjen në tetor 1952 për shkak të polemikave që shpërthyen mes shkencëtarëve.
Në dhjetor 1953, Oppenheimer u akuzua zyrtarisht se si kryetar i Komitetit Këshillimor të AEC-së ai kishte kundërshtuar zhvillimin e bombës me hidrogjen. Aktakuza ngrite dyshime edhe për "ndershmërinë" e tij. Madje shkuan edhe më tej pasi Oppenheimer ishte anëtar i disa organizatave të majta, kishte kontakte me qarqet komuniste në Kaliforni dhe mbështeti të gjitha lëvizjet antifashiste (siç ishin demokratët në Luftën Civile Spanjolle).
Por ai nuk ishte bërë kurrë anëtar i një partie komuniste, ndërkohë që persekutimi stalinist i shkencëtarëve sovjetikë e detyroi të ndërpresë menjëherë marrëdhëniet me qarqet e majta.
Gjyqi shumë i vlerësuar i Oppenheimer
Gjyqi i Oppenheimer, me dyer të mbyllura, tërhoqi vëmendjen ndërkombëtare. Ai zgjati një muaj (prill-maj 1954). Megjithë mbështetjen e kolegëve të tij të lartë, të cilët nxituan të dëshmonin në favor të tij, ai nuk u dënua për tradhti të lartë, por u gjykua "i papërshtatshëm për t'i shërbyer vendit" dhe iu hoq "leja".
Viktimë e spastrimeve të periudhës së McCarthy-t, por edhe e luftës së ftohtë të dy superfuqive në vitet 1950, Oppenheimer u bë një simbol global i një shkencëtari, i cili, duke u përpjekur të merrej me problemet etike që lindnin nga një zbulim i tij, u persekutua padrejtësisht. Në fakt, në vitet e fundit të jetës së tij, Oppenheimer po kërkonte mënyra për një bashkëjetesë paqësore të shkencës dhe shoqërisë.
Tëitter SHBA- Elon Musk ceo i Twitter, po shqyrton mundësinë e ndryshimit të logos së aplikacionit të famshëm. Aludimet...
Afganistan AFGANISTAN- Të paktën 12 persona kanë humbur jetën dhe më shumë se 40 të tjerë janë zhdukur, ...
Foto ilustruese Për një komunitet është e rëndësishme ruajtja e gjuhës dhe mësimi i saj nga brezat e rinj. Në ...
Foto ilustruese Është ora 13:00, e shtunë korriku dhe vetëm lehja e një qeni thyen heshtjen e rrugëve të Memaliajt. Shk&...
Turistët në Rodos GREQI- Natë kaotike në ishullin grek të pushimeve, Rodos. Për mijëra turistë pushimet shpreh...
Pedro Sanchez SPANJË- Kryeministri Pedro Sanchez ka mbërritur në një qendër votimi në Madrid për të votuar n&e...
Foto ilustruese SPANJË- Votuesit spanjollë do të shkojnë të dielën drejt vendvotimeve në një palë zgjedhje t&e...
Zjarr në Greqi GREQI- Në një përditësim të shkurtër mbi situatën në Rodos mbrëmë, Sekretari i ...
Zjarret në Greqi GREQI- Qeveria greke njofton lidhur me situatën e zjarreve në Greqi. Sipas njoftimit, emergjencat civile dhe zjarrfik...
Kupola e nxehtësisë Evropa pritet të përjetojë një tjetër valë të nxehti. Parashikuesit kanë thë...
