LIVE UPDATES
Bota

PROFIL- Lula, presidenti i ri i Brazilit: Ngritja, rënia dhe rikthimi në pushtet. Martesa me sociologen 21 vite më të re i solli FAT

Si ish-minatori mundi ngushtë Bolsonaron dhe u zgjodh për një mandat të 3-të - Festime por edhe... lot në zgjedhjet më të polarizuara në vend në dekada.

31 Tetor 2022, 09:17 Nga k.m.
PROFIL- Lula, presidenti i ri i Brazilit: Ngritja, rënia dhe rikthimi
Luis Inacio "Lula" da Silva

BRAZIL- Luis Inacio Lula da Silva u zotua të dielën mbrëma, pas fitores së tij të ngushtë në zgjedhjet presidenciale në Brazil ndaj ekstremit të djathtë Jair Bolsonaro , se do të rivendoste "paqen" dhe "unitetin" shoqëror që "i nevojitet" vendit të tij. 

“Brazili dhe planeti kanë nevojë për Amazonën e gjallë,”- theksoi lideri i qendrës së majtë në fjalimin e tij të fitores, teksa kreu i shtetit në largim Bolsonaro mori kritika të ashpra nga komuniteti ndërkombëtar, sepse gjatë ditëve të tij në pushtet ndodhi shpyllëzimi i pyllit tropikal më të madh në planet. Duke u zotuar se prioriteti i tij kryesor do të jetë luftimi i "urisë" në vendin më të madh të Amerikës Latine me 212 milionë banorë, Lula tha se do të kërkojë tregti më të drejtë dhe jo marrëveshje që shënjojë Brazilin si një eksportues i përhershëm i lëndëve të para.

Me një diferencë të ngushtë, 77-vjeçari u zgjodh president i Brazilit të dielën, duke mposhtur Jáir Bolsonaro, kreun e shtetit në largim të ekstremit të djathtë. Luis Inacio Lula da Silva mori 50,84% të votave të vlefshme, krahasuar me 49,16% për presidentin në largim. Kjo është diferenca më e ngushtë midis dy finalistëve në zgjedhjet presidenciale në vendin më të madh të Amerikës Latine që nga rivendosja e demokracisë, pas përfundimit të juntës ushtarake (1964-1985).

Datat më të rëndësishme në jetën e Lulës, i cili u zgjodh për një mandat të tretë në presidencën e Brazilit

Më poshtë janë datat më të rëndësishme në jetën e liderit ikonë të qendrës së majtë braziliane, Luiz Inacio Lula da Silva, një ish-minator i cili u zgjodh president për një mandat të tretë dje pasi sundoi vendin më të gjatë të Amerikës Latine nga 2003 deri në 2010.

27 tetor 1945: Lindi i shtati nga tetë fëmijët e një familjeje fermerësh të varfër në Brazilin verilindor. Për t'i shpëtuar urisë, familja vendoset, kur ai është shtatë vjeç, në São Paulo.

1975: Bëhet kryetar i sindikatës së minatorëve, sektor ku është punëtor që në moshën 14-vjeçare.

1978-1980: Drejton greva të mëdha në rrethet industriale në mes të diktaturës ushtarake. Përfundoi në burg për 31 ditë.

1980: Është anëtar themelues i Partisë së Punëtorëve. Ai merr pjesë në vitin 1983 në themelimin e Konfederatës Qendrore të Punëtorëve (CUT).

2003: Bëhet presidenti i parë i klasës punëtore të Brazilit. Ai u rizgjodh në vitin 2006 edhe për katër vite të tjera. Falë programeve të saj sociale, pothuajse 30 milionë arritën t'i shpëtonin varfërisë, por pabarazitë mbetën shumë të mëdha.

2005: Largohet nga udhëheqja e PT-së pas akuzave për përfshirjen e tij në skandale korrupsioni.

Mars 2016: Gjykatësi i korrupsionit Serzou Mourou urdhëron të kontrollohet shtëpia e tij, një poshtërim për Lulën, i cili më pas pengohet të bëhet ministër dhe përfundimisht jep dorëheqjen nga detyra në gusht.

12 korrik 2017: Gjykatësi Mourou dënon Lulën me 9 vjet e 6 muaj burg për korrupsion dhe pastrim parash. Ai akuzohet se ka marrë një apartament buzë detit në këmbim të dhënies së kontratave për punë publike një firme ndërtimi.

24 janar 2018: Gjykata e Apelit rrëzon ankesën e tij dhe vendos një dënim edhe më të rëndë, 12 vjet e 1 muaj burg.

4 Prill 2018: Gjykata e Lartë rrëzon ankesën e avokatëve mbrojtës të Lulës për të parandaluar burgimin e tij. Urdhri për burgosjen e tij jepet nga drejtësia të nesërmen.

7 Prill 2018: I mbyllur për dy ditë në zyrat e sindikatës së minatorëve në San Bernardo do Campo, afër São Paulo, i rrethuar nga një turmë mbështetësish të tij, ai dorëzohet tek autoritetet dhe transferohet në burgun në Curiciba.

15 gusht 2018: Prezantohet zyrtarisht nga PT-ja kandidatura presidenciale e Lulës. Ai është favorit i madh në sondazhe.

31 gusht 2018: Gjykata e Lartë Zgjedhore (TSE) anulon kandidaturën e Lulës për një mandat të tretë. Ai po zëvendësohet nga kandidati për nënpresident i Fernando Adaji dhe shikoi i pafuqishëm nga burgu teksa kandidati i ekstremit të djathtë, JáirBolsonaro, fitoi më 28 tetor.

8 nëntor 2019: Lula lirohet nga burgu nën brohoritjet e mijëra mbështetësve. Një ditë më parë, anëtarët e Gjykatës së Lartë vendosën, me një shumicë të ngushtë, të rrëzojnë një vendim gjykate sipas të cilit dikush mund të burgoset pas dënimit të tij të parë nga një gjykatë apeli.

8 mars 2021: Gjyqtari i Gjykatës së Lartë Federale, Edson Fakin - i vetëm - urdhëron të rrëzohen dënimet e tij për korrupsion, një zhvillim që do të thotë se ai tani është në një pozicion për t'u përballur me Jair Bolsonaro në zgjedhjet presidenciale të 2022.

23 qershor 2021: Gjykata e Lartë vendos se gjyqtari Mourou ishte "i njëanshëm" në gjyqin e Lulës.

28 Prill 2022: Komisioni i OKB-së për të Drejtat e Njeriut arrin në përfundimin se hetimi dhe ndjekja penale e Lulës shkeli të drejtën e tij për një gjykim të drejtë.

7 maj 2022: Lula shpall kandidaturën e tij për Presidencën, për herë të gjashtë, me Geraldo Alcmin (në qendër të djathtë) si kandidat të tij, të cilin e mundi në raundin e dytë në 2006.

18 maj 2022: Lula martohet për herën e dytë, Jozangela da Silva, e njohur edhe si "Zanza", një sociologe dhe aktiviste e PT-së, 21 vjet më e re.

2 tetor 2022: Zë vendin e parë në zgjedhjet presidenciale, duke mbledhur 48% të votave, krahasuar me 43% për presidentin në largim të ekstremit të djathtë Jair Bolsonaro.

Udhëheqësit në mbarë botën përshëndesin fitoren e Lulës

Udhëheqësit në mbarë botën përshëndetën fitoren e së dielës nga Luiz Inacio Lula da Silva ndaj presidentit të ekstremit të djathtë në largim Jair Bolsonaro në raundin e dytë të zgjedhjeve presidenciale të Brazilit, i përshkruar si vendi më i polarizuar këtu dhe dekada.

Joe Biden

“Përgëzoj Luiz Inácio Lula da Silva për zgjedhjen e tij në presidencën e Brazilit pas zgjedhjeve të lira, të ndershme dhe të besueshme në vendin më të madh të Amerikës Latine,"- thuhet në një deklaratë për shtyp të postuar në faqen e internetit të presidencës amerikane.

Emmanuel Macron

"Së bashku, ne do të bashkojmë forcat për të përballuar sfidat e shumta të përbashkëta dhe për të rinovuar lidhjen e miqësisë midis dy vendeve tona"- tha kreu i shtetit francez në Twitter disa minuta pasi komisioni zgjedhor shpalli rezultatin, duke postuar të njëjtin mesazh në portugalisht.

Justin Trudeau

“Populli i Brazilit ka folur. Pres me padurim të punoj me Lulën për të forcuar partneritetin e vendeve tona (...) dhe për të avancuar prioritetet tona të përbashkëta – siç është mbrojtja e mjedisit,”- vuri në dukje kryeministri kanadez.

Vladimir Putin

Presidenti rus Vladimir Putin uroi sot Luiz Inácio Lula da Silva për zgjedhjen e tij si president i Brazilit dhe tha se shpresonte se ata do të kishin "një partneritet konstruktiv".

“Ju lutemi pranoni urimet e mia të sinqerta (...) Rezultati zgjedhor konfirmoi prestigjin tuaj të madh politik. Shpresoj se, duke bërë përpjekje të përbashkëta, do të vazhdojmë të zhvillojmë bashkëpunimin konstruktiv ruso-brazilian në të gjitha fushat”, shtoi Putin.

Andrés Manuel López Obrador

“Lula ka fituar, lum populli i Brazilit. Do të ketë barazi dhe humanizëm,”- ka qenë komenti i presidentit të Meksikës.

Anthony Albanese

“Urime të mëdha për Lulën për fitoren e tij dërrmuese në zgjedhjet braziliane. Mezi pres të punoj me ju për të mbrojtur mjedisin,”- siguroi kryeministri australian.

Miguel Díaz-Canel

"Ne të përqafojmë vëlla president Lula", tha thjesht presidenti kuban.

Gabriel Borich

Toni i presidentit të Kilit ishte i ngjashëm: Lula. Kënaqësi!

Guillermo Lasso

"Unë e përgëzoj Lulën për zgjedhjen e tij (...). Ne do të vazhdojmë të forcojmë miqësinë dhe bashkëpunimin e vendeve tona, në mënyrë që të vijnë ditë më të mira për qytetarët tanë. Rajoni ynë vazhdon kompletimin e tij me pluralizëm,”- tha presidenti i Ekuadorit.

Gustavo Petro

“Rroftë Lula”, shkruan thjesht presidenti kolumbian, i cili u zgjodh në qershor.

Nicolas Maduro

“Demokracia ka triumfuar në Brazil. Rrofshin popujt që janë të vendosur të jetojnë të lirë, sovran dhe të pavarur!”, komentoi presidenti i Venezuelës.

luis inacio zgjedhjet ne brazil

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj