LIVE UPDATES
Bota

Marrëveshja e Minsk me Rusinë mund t'i kushtojë shtrenjtë: Presioni mbi Lukashenkën po rritet për t'u përfshirë në luftë

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky dha alarmin gjatë takimit të G7 të martën, duke propozuar dërgimin e paqeruajtësve të OKB-së në kufirin Ukrainë-Bjellorusi për të parandaluar Lukashenkon të nisë një "provokim". Pavarësisht shenjave paralajmëruese, ka shumë dyshime se Lukashenko është gati të përfshijë forcat e tij në një luftë që Rusia po e humb.

13 Tetor 2022, 18:56 Nga I.A
Marrëveshja e Minsk  me Rusinë mund t'i kushtojë
Putin dhe Lukashenko

UKRAINË- Presidenti i Bjellorusisë, Alexander Lukashenko, ka balancuar me kujdes luftën në Ukrainë. Më 24 shkurt, trupat ruse hynë në Ukrainë, duke përdorur vendin e saj si një terren trajnimi për pushtimin. Por udhëheqësi bjellorus nuk u përfshi drejtpërdrejt në luftë ose nuk dërgoi trupat e tij në luftime, duke thënë ndonjëherë se ai ndjente se pushtimi po "zvarritej".

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky dha alarmin gjatë takimit të G7 të martën, duke propozuar dërgimin e paqeruajtësve të OKB-së në kufirin Ukrainë-Bjellorusi për të parandaluar Lukashenkon të nisë një "provokim". Pavarësisht shenjave paralajmëruese, ka shumë dyshime se Lukashenko është gati të përfshijë forcat e tij në një luftë që Rusia po e humb.

"Sigurisht, Putin ka shumë ndikim. Por ai nuk mund ta detyrojë Lukashenkon të kryejë vetëvrasje politike. Kjo është arsyeja pse unë mendoj se Lukashenko patjetër do të përpiqet t'i rezistojë çdo shtytjeje për luftë në shkallë të plotë," tha Artyom Shreibman, një analist politik bjellorus dhe studiues jorezident në Carnegie Endowment for International Peace.

Megjithatë, ai shtoi se Lukashenko ndoshta nuk do të jetë në gjendje të rezistojë përgjithmonë dhe se ka mënyra se si Putini mund ta përkulë atë sipas vullnetit të tij. Pasi presidenti rus e karakterizoi sulmin në urën e Krimesë si një "akt terrorist", Forcat e Armatosura të Federatës Ruse morën mekanizma për të vepruar kundër "terrorizmit".

Një aspekt tjetër për të cilin flitet gjithnjë e më shumë është mundësia e kërkesave ushtarake nga Federata Ruse ndaj Bjellorusisë dhe CSTO-së. Në vitin 1992, pas rënies së BRSS, Federata Ruse nisi një aleancë ushtarako-sigurie, Organizatën e Traktatit të Sigurisë Kolektive (CSTO). Ideja ishte krijimi i një aleance ushtarake që do të kundërbalanconte aleancën e NATO-s. Anëtarësimi i parë përbëhej nga gjashtë shtete post-sovjetike, të cilat formuan Komonuelthin e Shteteve të Pavarura, përkatësisht: Rusia, Kazakistani, Armenia, Taxhikistani, Kirgistani dhe Uzbekistani. Traktati për Sigurinë Kolektive u nënshkrua në Tashkent, kryeqyteti i Uzbekistanit. Një vit më pas, tre vende të tjera iu bashkuan: Azerbajxhani, Gjeorgjia dhe Bjellorusia.

Meqenëse kontrata ishte nënshkruar për pesë vjet, ajo duhej të rinovohej në vitin 1999. Azerbajxhani, Gjeorgjia dhe Uzbekistani vendosën të mos rinovojnë marrëveshjen, kështu që aleanca u rikthye në gjashtë anëtarë dhe Uzbekistani u zëvendësua nga Bjellorusia. Deri në vitin 2002, aleanca ishte në fakt një aleancë sigurie, jo ushtarake. Ajo u bë një aleancë ushtarake vetëm në vitin 2002 dhe anëtarësimi u konfirmua nga gjashtë vende anëtare. Modeluar sipas nenit 5 të aleancës së NATO-s, ekziston neni 4 në CSTO, i cili thotë: Nëse një nga shtetet anëtare i nënshtrohet agresionit nga ndonjë shtet ose grup shtetesh, ai do të konsiderohet si agresion kundër të gjitha shteteve nënshkruese. të këtij Traktati. Në rast agresioni kundër çdo shteti anëtar, të gjithë anëtarët e tjerë do t'i japin atij ndihmën e nevojshme, duke përfshirë ndihmën ushtarake.

ODKB "dështoi testin"

Pas pushtimit rus të Gjeorgjisë, Rusia njoftoi se do t'i kërkonte CSTO-së të njohë Abkhazinë dhe Osetinë e Jugut, pasi të njohë pavarësinë e këtyre rajoneve gjeorgjiane. Megjithatë, deri më sot ato nuk janë njohur nga asnjë shtet anëtar i CSTO. Për shkak të presionit për të njohur pavarësinë e Abkhazisë dhe Osetisë së Jugut, Bjellorusia u godit nga sanksionet ruse në vitin 2009. Rusia më pas ndaloi importin e qumështit nga Bjellorusia, e cila u bë e njohur si "lufta e qumështit".

Në vitin 2010, CSTO "dështoi testin" dhe u shpall tigër letre. Në qershor të atij viti, në Kirgistan shpërthyen konfliktet etnike midis Kirgistanit dhe Uzbekistanit. Presidenti i atëhershëm i Kirgistanit dhe ish-presidenti, mbështetësit e të cilit u akuzuan se ishin prapa konfliktit, thirri forcat ruse dhe CSTO të ndërhyjnë. Presidenti i atëhershëm i Federatës Ruse, Dmitry Medvedev, e hodhi poshtë ndërhyrjen, duke e konsideruar atë një konflikt të brendshëm dhe jo një kërcënim të jashtëm.

Pati përpjekje për të dërguar forcat e CSTO-së në një mision paqeruajtës në Donbas në vitin 2015, dhe vitin e kaluar politikanët armenë kritikuan Sekretarin e Përgjithshëm të CSTO-së për trajtimin e inkursionit të forcave të Azerbajxhanit në territorin armen (jo Nagorno-Karabakh, por territorin armen). 

Shteti Federal i Federatës Ruse dhe Republikës së Bjellorusisë

Përveç CSTO, ekziston edhe Traktati i Republikës së Bjellorusisë me Federatën Ruse për Aleancën e Dy Shteteve. Bashkimi i Shteteve të Federatës Ruse dhe Republikës së Bjellorusisë është një organizatë mbikombëtare e përbërë nga dy anëtarë (RF dhe Bjellorusia), me qëllim të thellimit të marrëdhënieve midis dy shteteve përmes integrimit në politikën ekonomike dhe të mbrojtjes. Fillimisht, Aleanca u konceptua si një konfederatë, por të dy vendet ruajtën pavarësinë e tyre. Aleanca u lidh në vitin 1997 dhe presidenti i Bjellorusisë është Aleksandër Lukashenko, i cili është në atë pozicion që nga viti 2000. Organizata drejtohet nga Këshilli i Lartë së bashku me organet e tjera administrative. Në atë kontratë ka pika të ndryshme, kryesisht të lidhura me çështjet ekonomike, dhe në kontekstin e luftës në Ukrainë, më interesantet janë sigurisht ato që lidhen me çështjet ushtarake dhe të sigurisë.

Në vitin 2009, Rusia dhe Bjellorusia zbatuan fazën e parë të një programi të përbashkët trajnimi për oficerët ushtarakë, i krijuar për të integruar strukturat ushtarake. Ky kolektiv ushtarak quhet Grupi Rajonal i Forcave të Bjellorusisë dhe Rusisë. Traktati parashikon që një sulm i armatosur ndaj një shteti anëtar të Aleancës, si dhe të gjitha veprimet e tjera që përfshijnë përdorimin e forcës ushtarake kundër tij, konsiderohen një akt agresioni kundër Aleancës.

Bateritë e luftës në Bjellorusi

Kështu, pas aneksimit të territorit ukrainas, Rusia i konsideron sulmet ukrainase në rajonet Luhansk dhe Kherson, si dhe sulmin në urën e Krimesë, një sulm në territorin e Federatës Ruse. Natyrisht, fakti që Rusia e konsideron një pjesë të Ukrainës si territor të saj nuk do të thotë se mund të ftojë shtete të tjera të CSTO-së në nenin 4. Asnjë shtet i CSTO-së, përfshirë Bjellorusinë, nuk e ka njohur as Krimenë si pjesë të Federatës Ruse.

Në vitin 2021, Lukashenko deklaroi: "Të gjithë e kuptuam që Krimea është de fakto ruse. Pas referendumit, Krimea u bë Rusi dhe de jure." Por njohja zyrtare nuk ndodhi dhe as Lukashenko nuk e vizitoi Krimenë, siç kishte paralajmëruar.

Anëtarët e tjerë të CSTO as që mendojnë për mundësinë e dërgimit të forcave të tyre në luftë në Ukrainë, madje Kazakistani po distancohet gjithnjë e më qartë dhe me zë të lartë nga politika ruse, duke u frikësuar për sigurinë e vet. Rusia ndoshta nuk e konsideron një skenar të tillë një opsion real. Sidoqoftë, situata me Bjellorusinë është e ndryshme.

Kremlini po i bën shumë presion Bjellorusisë

Kremlini po i bën presion të madh Bjellorusisë në formën e bashkëpunimit ushtarak dhe duke mbajtur barrën e luftës, të cilën Bjellorusia e ka shmangur me mjeshtëri deri më tani, përveçse ishte një terren stërvitje për ushtrinë ruse në fillim të pushtimit. Kështu, Bjellorusia dhe Rusia kanë të paktën dy marrëveshje për bashkëpunimin ushtarak, detyrimet e të cilave Bjellorusia po i shmang gjithnjë e më shumë. Tashmë në fillim të tetorit, presidenti Lukashenko urdhëroi ministrat e tij të marrin masa për mbrojtjen e shtetësisë.

Në këtë kuptim, mesazhet paralajmëruese për Bjellorusinë mund të dëgjoheshin nga Kievi. Ukraina më parë ka minuar plotësisht kufirin me Bjellorusinë dhe së fundmi ka shembur të gjitha urat në kufi, për të cilat u ankua presidenti i Komitetit Shtetëror të Kufirit të Bjellorusisë. Minsk, përveç kësaj, akuzoi Kievin për planifikimin e një sulmi në territorin e Bjellorusisë. Natyrisht, nuk është e qartë se çfarë përfitimi do të përfitonte Ukraina nga sulmi i Bjellorusisë dhe tërheqja e saj në luftë; Ka më shumë gjasa që me njoftime të tilla, Minsk zyrtar po përgatit terrenin për mobilizimin e një pjese të personelit të tij ushtarak. Kjo ndodhi më 10 tetor, kur presidentët e Bjellorusisë dhe Rusisë ranë dakord për të vendosur trupa të përbashkëta. Presidenti Lukashenko bëri një deklaratë në të cilën iu referua traktatit për Aleancën e dy shteteve.

Cila është forca ushtarake e Bjellorusisë?

Vetë Bjellorusia nuk ka një ushtri të fortë, me vetëm rreth 60,000 ushtarë aktivë dhe 340,000 rezervistë të trajnuar në mënyrë të dyshimtë. Përveç kësaj, paqëndrueshmëria politike në Bjellorusi nuk i lejon kreut të shtetit të dërgojë forca të mëdha jashtë vendit ose të armatosë popullsinë civile

alexander lukashenko volodymyr zelensky lufta ukraine-rusi

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje