All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Bota

Misteri i tumave 2000-vjeçare në SHBA

Ishim në Oktagonin, pjesë e Kompleksit Ceremonial Hopewell, një rrjet i madh tumash të bëra me dorë që shtrihen në Ohajo qendrore dhe jugore, të ndërtuara rreth 2000 vjet më parë. Vendasit vinin nga vende qindra kilometra larg dhe mblidheshin rregullisht atje për rituale dhe adhurime të përbashkëta.

6 Mars 2023, 12:09 Nga I.A
Misteri i tumave 2000-vjeçare në SHBA
Tuma
All - Paragraf - 1

SHBA- Gjethet e vjeshtës na kërcasin nën këpucë, ndërsa dhjetëra turistë kureshtarë dhe unë ndjek udhërrëfyesin përgjatë argjinaturës me bar. Ndalemi në momentin kur arrijmë në kodrinë, i cili ndodhet në një lartësi të formuar nga dheu i mbushur.

Ishim në Oktagonin, pjesë e Kompleksit Ceremonial Hopewell, një rrjet i madh tumash të bëra me dorë që shtrihen në Ohajo qendrore dhe jugore, të ndërtuara rreth 2000 vjet më parë. Vendasit vinin nga vende qindra kilometra larg dhe mblidheshin rregullisht atje për rituale dhe adhurime të përbashkëta.

"Këtu ishte një banjë rituale ose një lloj qendre pastrimi," thotë udhëzuesi ynë Brad Lepper, një arkeolog i vjetër me Shoqërinë Historike të Ohajos dhe Programin e tyre të Trashëgimisë Botërore.

Të gjitha këto formacione ceremoniale prehistorike në Ohio u krijuan nga kultura Hopewell, një rrjet komunitetesh që u mblodhën këtu dhe erdhën nga Montana ose Gjiri i Meksikës midis 100 dhe 500 vitesh para erws sonw dhe që lidheshin me shumë rrugë tregtare.

Punimet e tyre tokësore në Ohio përbëhen nga forma rrathë, katrorë dhe tetëkëndësh më së shpeshti të ndërlidhura. Arkeologët vetëm tani kanë filluar të kuptojnë se sa të sofistikuara ishin të gjitha këto mrekulli inxhinierike. Të ndërtuara me saktësi mahnitëse matematikore, si dhe me shtrirje komplekse astronomike, këto janë punimet më të mëdha gjeometrike në botë që nuk janë ndërtuar si fortifikime apo struktura të tjera mbrojtëse.

Dhe megjithëse shumica e njerëzve nuk kanë dëgjuar as për këto formacione, as për ndërtuesit e tyre, duket se gjërat po ndryshojnë edhe në atë fushë. Këtë vit, qeveria e SHBA nominoi tetë formacione Hopewell për tu marrë në konsideratë nga Programi i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s. Pesë të tjerat janë pjesë e Parkut Historik Hopewell, Mound City, Hopeton Earthworks, High Bank Works, Hopewell Mound Group dhe Seip Earthworks.

Leperi më tha se Tetëkëndëshi dhe Rrethi i Madh ishin dikur një kompleks i madh dhe unik Hopewell që përfshinte 11,6 kilometra katrorë dhe i lidhur me një sërë rrugësh me mure dheu. Duke ecur nëpër këto zona sot, nuk mund t'i rezistosh goditjes së madhësisë së tyre. Veliki Krug, ku ndodhet Muzeu i Kompleksit Ceremonial, është 400 metra larg. Muret e saj ngrihen në një lartësi prej gati pesë metrash dhe kufizohen nga brenda me një hendek të thellë. Rrethi i madh dikur lidhej me sheshin dhe vendvarrimin.

Stonehenge do të përshtatej në rrethin e vogël që sot shërben si fushë golfi. Ai shton se 2000 vjet më parë, vendasit i ndërtuan këto formacione pa mjete moderne, duke gërmuar tokën me shkopinj të mprehtë dhe duke e mbajtur në shporta të thurura në shpinë.  Mbi të gjitha, ata inkorporuan një lloj gjeometrie të fshehur në këto struktura.

Derisa u matën dhe u krahasuan tumat, mendohej se ndërtuesit nuk kishin njohuri matematikore apo gjeometrike, aq më tepër që nuk kishte gjurmë të shkruara që të dëshmonin për aftësinë e tyre. Në fund u zbulua se ata ishin në gjendje të bënin matje të sakta të të gjitha punëve të tyre dhe t'i lidhin ato në mënyra krejtësisht të papritura. Leper shpjegon se perimetri i Rrethit të Madh është i barabartë me perimetrin e katrorit të përsosur me të cilin ishte lidhur dhe se madhësia e atij rrethi të përsosur është e barabartë me sipërfaqen e rrethit të vëzhgimit që lidhet me tetëkëndëshi.

"Nëse do të vizatoni një katror në vetë tetëkëndëshin duke vizatuar një vijë që do të shkonte në kënde të alternuara me tetëkëndëshin, anët e atij katrori (321 metra) do të ishin identike me diametrin e rrethit (321 m) me të cilin është e lidhur”, tha ai.

brad lepper

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë