LIVE UPDATES
Bota

Mjetet më të vjetra të kockave u gjetën në Tanzani, datojnë 1.5 milion vjet më parë

Kockat vinin kryesisht janë nga gjitarë të mëdhenj, si elefantët dhe hipopotamët.

5 Mars 2025, 18:28 Nga N.F
Mjetet më të vjetra të kockave u gjetën në Tanzani,
Foto ilustruese

TANZANI- Koleksioni më i vjetër i mjeteve parahistorike të kockave zbulon se paraardhësit e njeriut kanë të ngjarë të kenë qenë të aftë për të menduar një milion vjet më parë sesa mendohej më parë. Studimi i mjeteve u prezantua në një botim në revistën Nature. Në Grykën Olduvai në Tanzaninë veriore, një rajon i njohur për historinë e tij të gjatë të zbulimeve të rëndësishme që lidhen me origjinën njerëzore, u zbulua një koleksion prej 27 kockash që ishin formësuar në vegla dore një milion e gjysmë vjet më parë. Kockat vinin kryesisht janë nga gjitarë të mëdhenj, si elefantët dhe hipopotamët.

Mjetet, të cilat arrijnë një gjatësi deri në 38 centimetra, janë bërë nga kockat e gjymtyrëve të kafshëve të cilat janë më të dendurat dhe më të fortat. Edhe pse nuk është e qartë se për çfarë janë përdorur mjetet, për shkak të formës së tyre të përgjithshme, madhësisë dhe skajeve të mprehta arrihet në përfundimin se ato mund të përdoren për të përpunuar kufomat e kafshëve për ushqim.

Ky është koleksioni më i hershëm i mjeteve kockore të gjetura ndonjëherë dhe tregon se mjete të tilla janë prodhuar në mënyrë sistematike më herët se sa besonin arkeologët . Përpara këtij zbulimi, kishte pak prova për prodhimin e gjerë të veglave kockore rreth 500,000 vjet më parë dhe këto mjete ishin gjetur vetëm në mënyrë sporadike dhe në raste të izoluara, dhe kurrë në një mënyrë që të sugjeronte se paraardhësit e njeriut i prodhonin ato në mënyrë sistematike.

Në të kundërt, dëshmitë e veglave prej guri datojnë të paktën 3.3 milion vjet më parë. Mënyra se si janë bërë veglat e kockave tregon se paraardhësit e njeriut (Hominins) kishin një kuptim të avancuar të artit të prodhimit të veglave dhe mund t'i përshtatnin aftësitë e tyre në përpunimin e gurit me një lëndë të re të parë.

Ky fakt tregon një hap të rëndësishëm intelektual dhe mund të tregojë, siç vërejnë studiuesit , se paraardhësit e njerëzve në atë kohë zotëronin një nivel më të madh të aftësive njohëse dhe zhvillimit të trurit nga sa besonin shkencëtarët më parë. Është e paqartë se cila specie e paraardhësve të njeriut i bëri mjetet, megjithatë dihet se në atë kohë Homo Erectus dhe Paranthropus Boisei ishin banorë të zonës.

tanzani kocka

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

Shiko video te tjera