LIVE UPDATES
Bota

Organizatori i sulmit të 11 shtatorit do të pranojë fajësinë, analiza e BBC: Pse SHBA po përpiqet ta ndalojë atë?

Në një seancë që fillon të premten në mëngjes, Mohamedi është planifikuar të pranojë fajin për rolin e tij në sulmet e 11 shtatorit 2001, kur rrëmbyesit kapën aeroplanët e pasagjerëve dhe i rrëzuan në Qendrën Tregtare Botërore në Nju Jork dhe Pentagon jashtë Uashingtonit. Një tjetër aeroplan u rrëzua në një fushë në Pensilvani pasi pasagjerët u kundërpërgjigjën.

9 Janar 2025, 18:58 Nga N.F
Organizatori i sulmit të 11 shtatorit do të pranojë
SHBA

GUANTANAMO- Organizatori i akuzuar i sulmeve të 11 shtatorit të vitit 2001 është planifikuar të pranojë fajin të premten, më shumë se 23 vjet pasi bota u trondit nga vrasja e pothuajse 3,000 njerëzve në SHBA. Khalid Sheikh Mohammed, i referuar shpesh si KSM, do të dorëzojë pranimin e fajësisë në një gjykatë lufte në bazën detare të Gjirit të Guantanamos në Kubën juglindore, ku ai është mbajtur në një burg ushtarak për gati dy dekada shkruan BBC.

Mohammedi është i burgosuri më famëkeq i Guantanamos dhe një nga të fundit të mbajtur në bazë. Por mund të ketë vonesa të mëtejshme pasi qeveria e SHBA argumentoi se lejimi i pranimit të fajësisë do të shkaktonte dëm "të pariparueshëm" si për atë ashtu edhe për publikun. Një ditë para se kjo deklaratë e tij të jepet, ka konfuzion mes familjeve, zyrtarëve dhe ekipeve ligjore në bazë, ndërsa presin të shohin se çfarë do të ndodhë më pas.

Çfarë është planifikuar të ndodhë këtë javë?

Në një seancë që fillon të premten në mëngjes, Mohamedi është planifikuar të pranojë fajin për rolin e tij në sulmet e 11 shtatorit 2001, kur rrëmbyesit kapën aeroplanët e pasagjerëve dhe i rrëzuan në Qendrën Tregtare Botërore në Nju Jork dhe Pentagon jashtë Uashingtonit. Një tjetër aeroplan u rrëzua në një fushë në Pensilvani pasi pasagjerët u kundërpërgjigjën.

Mohammedi është akuzuar për vepra, duke përfshirë komplotin dhe vrasjen, me 2,976 viktima të listuara në fletën e akuzës. Ai ka thënë më parë se kishte planifikuar "operacionin e 11 shtatorit nga A-to-Z" - duke konceptuar idenë e trajnimit të pilotëve për të fluturuar aeroplanët komercialë në ndërtesa dhe t'ia çonte ato plane Osama bin Ladenit, udhëheqësit të grupit militant islamik al- Kaeda, në mesin e viteve 1990. Nëse vazhdon, seanca e së premtes është planifikuar të zhvillohet në një sallë gjyqi në bazë, ku familjarët e të vrarëve dhe shtypi do të ulen në një galeri shikimi pas xhamit të trashë.

Pse po ndodh kjo 23 vjet pas 11 shtatorit?

Seancat paragjyqësore, të mbajtura në një gjykatë ushtarake në bazën detare, kanë vazhduar për më shumë se një dekadë, të ndërlikuara nga pyetjet nëse tortura me të cilën u përballën Mohammedi dhe të pandehurit e tjerë gjatë kohës që ishin në paraburgim në SHBA, i njollos provat.

Pas arrestimit të tij në Pakistan në vitin 2003, Mohammed kaloi tre vjet në burgjet sekrete të CIA-s të njohura si "vendet e zeza", ku ai iu nënshtrua mbytjes së simuluar, ose "waterboarding", 183 herë, midis të ashtuquajturave "teknika të avancuara të marrjes në pyetje" që përfshinin privimi i gjumit dhe lakuriqësia e detyruar.

Karen Greenberg, autore e "Vendi më pak i keq: Si Guantanamo u bë burgu më famëkeq në botë", thotë se përdorimi i torturës e ka bërë praktikisht të pamundur sjelljen e këtyre rasteve në gjyq në një mënyrë që nderon sundimin e ligjit dhe jurisprudencën amerikane.

"Me sa duket është e pamundur të paraqiten prova në këto raste pa përdorimin e provave që rrjedhin nga tortura. Për më tepër, fakti që këta individë u torturuan i shton një nivel tjetër kompleksiteti prokurorisë," thotë ajo.

Çështja bie gjithashtu nën komisionet ushtarake, të cilat veprojnë sipas rregullave të ndryshme nga sistemi tradicional i drejtësisë penale në SHBA dhe ngadalësojnë procesin. Një marrëveshje për pranimin e fajësisë u arrit verën e kaluar, pas rreth dy vitesh negociatash.

Çfarë përfshin marrëveshja e pranimit të fajësisë?

Detajet e plota të marrëveshjeve të arritura me Mohammedin dhe dy nga të pandehurit e tij nuk janë bërë publike. Dihet në marrëveshje se ai nuk do të përballet me një gjyq me vdekje. Në një seancë gjyqësore të mërkurën, ekipi i tij ligjor konfirmoi se ai kishte pranuar të pranonte fajësinë për të gjitha akuzat. Mohammedi nuk iu drejtua personalisht gjykatës, por u angazhua me ekipin e tij teksa ata ndoqën marrëveshjen, duke bërë korrigjime dhe ndryshime të vogla në formulime me prokurorinë dhe gjyqtarin.

Nëse deklarata e tij pranohen nga gjykata, hapat e ardhshëm do të ishin caktimi i një jurie ushtarake, e njohur si panel, për të dëgjuar provat në një seancë dëgjimore. Në gjykatë të mërkurën, kjo u cilësua nga avokatët si një formë e gjykimit publik, ku të mbijetuarve dhe familjarëve të të vrarëve do t'u jepej mundësia të jepnin deklarata. Por edhe nëse deklaratat vazhdojnë, duhen shumë muaj para se këto procedura të fillojnë dhe një dënim të jepet përfundimisht.

Pse qeveria e SHBA po përpiqet të bllokojë pranimin e fajësisë?


Sekretari i Mbrojtjes i SHBA Lloyd Austin emëroi zyrtarin e lartë që nënshkroi marrëveshjen. Por ai ishte duke udhëtuar në kohën kur ishte nënshkruar dhe thuhet se u kap në befasi, sipas New York Times. Ditë më vonë, ai u përpoq ta revokonte atë, duke thënë në një memo: "Përgjegjësia për një vendim të tillë duhet të jetë tek unë si autoriteti epror".

Megjithatë, një gjykatës ushtarak dhe një panel ushtarak i apelit vendosën se marrëveshja ishte e vlefshme dhe se zoti Austin kishte vepruar shumë vonë. Në një përpjekje tjetër për të bllokuar marrëveshjen, qeveria këtë javë i kërkoi një gjykate federale të apelit të ndërhynte.

Në një dosje ligjore, ai tha se Mohammed dhe dy burrat e tjerë u akuzuan për "kryerjen e aktit më të rëndë kriminal në tokën amerikane në historinë moderne" dhe se zbatimi i marrëveshjeve do të "privonte qeverinë dhe popullin amerikan nga një gjykim publik për fajësia e të paditurve dhe mundësia e dënimit me vdekje, pavarësisht se Sekretari i Mbrojtjes i ka tërhequr ligjërisht ato marrëveshje”.

Pas shpalljes së marrëveshjes verën e kaluar, senatori republikan Mitch McConnell, atëherë lideri i partisë në dhomë, lëshoi ​​një deklaratë duke e përshkruar atë si "një abdikim revoltues të përgjegjësisë së qeverisë për të mbrojtur Amerikën dhe për të ofruar drejtësi".


Çfarë kanë thënë familjarët e viktimave?


Disa familje të të vrarëve në sulmet e kanë kritikuar gjithashtu marrëveshjen, duke thënë se ajo është shumë e butë ose i mungon transparenca. Duke folur për programin "Today" të BBC verën e kaluar, Terry Strada, burri i të cilit Tom u vra në sulme, e përshkroi marrëveshjen si "duke u dhënë të burgosurve në Gjirin e Guantanamos atë që ata duan". Strada, kryetarja kombëtare e grupit të fushatës 9/11 Families United, tha: "Kjo është një fitore për Khalid Sheikh Mohammed dhe dy të tjerët, është një fitore për ta".

Familje të tjera i shohin marrëveshjet si një rrugë drejt dënimeve në procedurat komplekse dhe të gjata dhe u zhgënjyen nga ndërhyrja e fundit e qeverisë. Stephan Gerhardt, vëllai më i vogël i të cilit Ralph u vra në sulme, kishte fluturuar në Gjirin e Guantanamos për të parë se Mohamed pranohej fajtor.

"Cili është qëllimi përfundimtar për administratën Biden? Pra, ata marrin qëndrimin dhe kjo zvarritet në administratën tjetër. Për çfarë qëllimi? Mendoni për familjet. Pse po e zgjatni këtë sagë?" tha ai.

Gerhardt i tha BBC-së se marrëveshjet nuk ishin "një fitore" për familjet, por se ishte "koha për të gjetur një mënyrë për ta mbyllur këtë, për të dënuar këta burra".


Pse po ndodhin procedurat në Guantanamo?

Muhamedi është mbajtur në një burg ushtarak në Gjirin e Guantanamos që nga viti 2006. Burgu u hap 23 vjet më parë - më 11 janar 2002 - gjatë "luftës kundër terrorit" që pasoi sulmet e 11 shtatorit, si një vend për të mbajtur të dyshuarit për terrorizëm dhe "luftëtarët e paligjshëm të armikut".

Shumica e atyre që mbaheshin këtu nuk u akuzuan kurrë dhe burgu ushtarak është përballur me kritika nga grupet e të drejtave dhe Kombet e Bashkuara për trajtimin e të burgosurve. Shumica tani janë riatdhesuar ose zhvendosur në vende të tjera. Burgu aktualisht mban 15 - numri më i vogël në çdo moment të historisë së tij. Të gjithë, përveç gjashtë prej tyre, janë akuzuar ose dënuar për krime lufte./ BBC

11 shtator 2001 khalid sheikh mohammed

Sondazh

Poll

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion