LIVE UPDATES
Bota

"Parajsa Erdogan"- 25 miliardë dollarë kapital rus 'migroi' në Turqi për 7 muaj

Oligarkët rusë të ndjekur nga perëndimi i ruajnë pasuritë e tyre duke i zhvendosur në 'strehën e sigurt' të Erdoganit.

27 Shtator 2022, 15:25 Nga k.m.
"Parajsa Erdogan"- 25 miliardë dollarë kapital rus
Foto ilustruese

Nëse ka ndonjë gjë shumë të vështirë është të arrish të balancosh në 'dy varka' në të njëjtën kohë. Për Turqinë e Recep Tajip Erdogan, në epokën e sanksioneve perëndimore kundër Rusisë për pushtimin e saj në Ukrainë, kjo është tejet normale. Në fund të fundit, ai ka fituar përvojë prej kohësh. Dhe, bazuar në këtë përvojë, sot po përpiqen të shfaqen si pala e drejtë, neutrale midis Rusisë dhe Perëndimit që tenton pajtimin, duke i dhënë në të njëjtën kohë - me kompensim - një rrugë shpëtimi Vladimir Putinit.

Marrëdhëniet e Erdoganit me Putinin nuk kanë qenë gjithmonë të mira. Kur, për shembull, Turqia rrëzoi një avion luftarak rus në vitin 2015, Putin e akuzoi atë për blerjen e naftës që xhihadistët e ISIS-it vidhnin nga Siria dhe Iraku. Marrëdhëniet mes dy burrave u përmirësuan kur Erdogan e afroi Turqinë gjithnjë e më shumë me interesat ruse. Një thënie turke thotë se një kafe mes dy njerëzve sjell 40 vjet miqësi. Por në rastin e Turqisë së Erdoganit, përqafimin me Rusinë e Putinit nuk e sjell kafeja, por rubla. Ose, më konkretisht, miliarda dollarë në para dhe asete, të cilat oligarkët rusë, po ia transferojnë me panik fqinjëve të tyre në çdo anë të planetit.

Kohët e fundit, kur publikohen raporte në media për kolapsin e ekonomisë së Turqisë, shumë njerëz reagojnë. Bazuar në mësimet e nxjerra nga kriza greke, ata pyesin veten se si një ekonomi mund të marrë kaq shumë goditje në një mjedis kaq të vështirë, por të mos detyrohet t'i drejtohet FMN-së ose të falimentojë. Dhe e vërteta është se ata kanë të drejtë. Me inflacionin që arriti në 100% në Stamboll, lira turke po bie në nivelet më të ulëta historike, Banka Qendrore djeg rezervat e dollarit për të mbështetur monedhën dhe deficitin e llogarisë së Turqisë që arriti në 32.4 miliardë dollarë në gjysmën e parë të vitit, Moody's uli borxhin e Turqisë, siç pritet të bëjnë Standard & Poor's dhe Fitch.

Pra është mister se si financohet kjo ekonomi. Fjalë për fjalë një mister, si deficiti i llogarisë së Turqisë mbulohej me 54% nga flukset hyrëse të kapitalit me origjinë të panjohur. Këto janë flukse jetime parash në arkat e vendit, të cilat po rriten në mënyrë eksponenciale. Në buxhetin e këtij viti, në 7 muajt e vitit 24.4 miliardë dollarë janë me origjinë të panjohur, ndërsa vetëm në korrik janë regjistruar flukse monetare, origjina e të cilave nuk justifikohet, janë rritur me 5.5 miliardë dollarë. 

Disa pretendojnë se këto para nga aktivitete të paligjshme. Kjo pasi Turqia është akuzuar në të kaluarën për pastrimin e parave. Për shembull, Financial Times, e cila kërkon në mënyrë të detyrueshme "nëse ju ndodh të punoni për një oligark rus i cili kohët e fundit ka zhvendosur miliarda nga Rusia përmes Turqisë - ose nëse jeni vetë oligark - mos hezitoni të na kontaktoni".

Turqia nuk e fsheh se është një strehë e sigurt për interesat ruse. Analisti i 'BlueBay Asset Management', Timothy Ash guxon të thotë atë që të gjithë dyshojnë: se bankat turke mirëpresin kapitalin rus. Nëse dikush shkon me një valixhe plot me para, bankat turke do të gjejnë mënyra për t'i lejuar ata të bëjnë biznes.

Në mes të marsit, Banka Qendrore Turke regjistroi flukse hyrëse prej rreth 3 miliardë dollarësh në vetëm 2 ditë. Omer Jenkal, një ekonomist i cili ka punuar në HSBC Turqi, thotë se këto para me gjasë ishin depozita nga rusët. Kohët e fundit, si rezultat i sanksioneve të vendosura ndaj bankave dhe bizneseve ruse nga Perëndimi, dhjetëra mijëra rusë janë shpërngulur në Turqi. Me ta kishin valixhe plot me para, superjahte, avionë privatë dhe helikopterë dhe pasuri të tjera.

Turqia është një destinacion kryesor për oligarkët rusë për të "shpëtuar" pasuritë e tyre, të cilat janë "ngrirë" pothuajse në çdo cep të globit. Tani, rusët janë kombësia që kanë bërë më shumë blerje prona në lagje këtë vit, sipas Bloomberg. Dhe kështu, duke qenë se Turqia është i vetmi vend anëtar i NATO-s që nuk ka vendosur sanksione ndaj Rusisë, ata mund të anashkalojnë sanksionet perëndimore duke lëvizur paratë e tyre nga bankat ruse në bankat turke dhe duke i konvertuar rubla të tyre në lira turke ose dollarë dhe euro. Për të lehtësuar këtë proces për ata që kanë aq shumë para, saqë do t'u duheshin... kamionë për t'i transferuar ato me para në dorë, kohët e fundit në Turqi po rriten si kërpudha kompani ruse të transfertave të parave, të cilat bashkëpunojnë me bankat shtetërore vendase.

Ari dhe kriptovalutat

Meqenëse Rusia ka kontrolle kapitali dhe transaksionet në banka po bëhen gjithnjë e më të vështira për biznesmenët e mëdhenj rusë, ekzistojnë dy zgjidhje për të shpëtuar pasurinë e tyre nga sanksionet perëndimore. Bitcoin dhe kriptovalutat e tjera kanë avantazhin e madh të anonimitetit në transaksione.

Fillimisht ata menduan se në këtë mënyrë do të shmangnin mundësinë e një humbjeje të madhe në rast të kolapsit të monedhës ruse dhe mbi të gjitha do të shmangnin çdo sanksion. Dhe nuk u mohuan. Në fund të fundit, vendi, me inflacion galopant, favorizon përdorimin e kriptomonedhave. Rreth 40 shkëmbime kriptomonedhash tashmë funksionojnë në Turqi. Sigurisht, kjo nuk është e vetmja marrëveshje që Erdogan ka me Rusinë e Putinit. Sipas shifrave të fundit, Gazprom po synon Turqinë si klientin e saj më të madh në rajon, ndërsa flukset drejt Evropës bien. Vitin e kaluar, kompania ruse e gazit eksportoi pothuajse 27 miliardë metra kub në Turqi./ Protothema

turqi sanksionet ndaj rusise

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj