LIVE UPDATES
Bota

"Parajsa Erdogan"- 25 miliardë dollarë kapital rus 'migroi' në Turqi për 7 muaj

Oligarkët rusë të ndjekur nga perëndimi i ruajnë pasuritë e tyre duke i zhvendosur në 'strehën e sigurt' të Erdoganit.

27 Shtator 2022, 15:25 Nga k.m.
"Parajsa Erdogan"- 25 miliardë dollarë kapital rus
Foto ilustruese

Nëse ka ndonjë gjë shumë të vështirë është të arrish të balancosh në 'dy varka' në të njëjtën kohë. Për Turqinë e Recep Tajip Erdogan, në epokën e sanksioneve perëndimore kundër Rusisë për pushtimin e saj në Ukrainë, kjo është tejet normale. Në fund të fundit, ai ka fituar përvojë prej kohësh. Dhe, bazuar në këtë përvojë, sot po përpiqen të shfaqen si pala e drejtë, neutrale midis Rusisë dhe Perëndimit që tenton pajtimin, duke i dhënë në të njëjtën kohë - me kompensim - një rrugë shpëtimi Vladimir Putinit.

Marrëdhëniet e Erdoganit me Putinin nuk kanë qenë gjithmonë të mira. Kur, për shembull, Turqia rrëzoi një avion luftarak rus në vitin 2015, Putin e akuzoi atë për blerjen e naftës që xhihadistët e ISIS-it vidhnin nga Siria dhe Iraku. Marrëdhëniet mes dy burrave u përmirësuan kur Erdogan e afroi Turqinë gjithnjë e më shumë me interesat ruse. Një thënie turke thotë se një kafe mes dy njerëzve sjell 40 vjet miqësi. Por në rastin e Turqisë së Erdoganit, përqafimin me Rusinë e Putinit nuk e sjell kafeja, por rubla. Ose, më konkretisht, miliarda dollarë në para dhe asete, të cilat oligarkët rusë, po ia transferojnë me panik fqinjëve të tyre në çdo anë të planetit.

Kohët e fundit, kur publikohen raporte në media për kolapsin e ekonomisë së Turqisë, shumë njerëz reagojnë. Bazuar në mësimet e nxjerra nga kriza greke, ata pyesin veten se si një ekonomi mund të marrë kaq shumë goditje në një mjedis kaq të vështirë, por të mos detyrohet t'i drejtohet FMN-së ose të falimentojë. Dhe e vërteta është se ata kanë të drejtë. Me inflacionin që arriti në 100% në Stamboll, lira turke po bie në nivelet më të ulëta historike, Banka Qendrore djeg rezervat e dollarit për të mbështetur monedhën dhe deficitin e llogarisë së Turqisë që arriti në 32.4 miliardë dollarë në gjysmën e parë të vitit, Moody's uli borxhin e Turqisë, siç pritet të bëjnë Standard & Poor's dhe Fitch.

Pra është mister se si financohet kjo ekonomi. Fjalë për fjalë një mister, si deficiti i llogarisë së Turqisë mbulohej me 54% nga flukset hyrëse të kapitalit me origjinë të panjohur. Këto janë flukse jetime parash në arkat e vendit, të cilat po rriten në mënyrë eksponenciale. Në buxhetin e këtij viti, në 7 muajt e vitit 24.4 miliardë dollarë janë me origjinë të panjohur, ndërsa vetëm në korrik janë regjistruar flukse monetare, origjina e të cilave nuk justifikohet, janë rritur me 5.5 miliardë dollarë. 

Disa pretendojnë se këto para nga aktivitete të paligjshme. Kjo pasi Turqia është akuzuar në të kaluarën për pastrimin e parave. Për shembull, Financial Times, e cila kërkon në mënyrë të detyrueshme "nëse ju ndodh të punoni për një oligark rus i cili kohët e fundit ka zhvendosur miliarda nga Rusia përmes Turqisë - ose nëse jeni vetë oligark - mos hezitoni të na kontaktoni".

Turqia nuk e fsheh se është një strehë e sigurt për interesat ruse. Analisti i 'BlueBay Asset Management', Timothy Ash guxon të thotë atë që të gjithë dyshojnë: se bankat turke mirëpresin kapitalin rus. Nëse dikush shkon me një valixhe plot me para, bankat turke do të gjejnë mënyra për t'i lejuar ata të bëjnë biznes.

Në mes të marsit, Banka Qendrore Turke regjistroi flukse hyrëse prej rreth 3 miliardë dollarësh në vetëm 2 ditë. Omer Jenkal, një ekonomist i cili ka punuar në HSBC Turqi, thotë se këto para me gjasë ishin depozita nga rusët. Kohët e fundit, si rezultat i sanksioneve të vendosura ndaj bankave dhe bizneseve ruse nga Perëndimi, dhjetëra mijëra rusë janë shpërngulur në Turqi. Me ta kishin valixhe plot me para, superjahte, avionë privatë dhe helikopterë dhe pasuri të tjera.

Turqia është një destinacion kryesor për oligarkët rusë për të "shpëtuar" pasuritë e tyre, të cilat janë "ngrirë" pothuajse në çdo cep të globit. Tani, rusët janë kombësia që kanë bërë më shumë blerje prona në lagje këtë vit, sipas Bloomberg. Dhe kështu, duke qenë se Turqia është i vetmi vend anëtar i NATO-s që nuk ka vendosur sanksione ndaj Rusisë, ata mund të anashkalojnë sanksionet perëndimore duke lëvizur paratë e tyre nga bankat ruse në bankat turke dhe duke i konvertuar rubla të tyre në lira turke ose dollarë dhe euro. Për të lehtësuar këtë proces për ata që kanë aq shumë para, saqë do t'u duheshin... kamionë për t'i transferuar ato me para në dorë, kohët e fundit në Turqi po rriten si kërpudha kompani ruse të transfertave të parave, të cilat bashkëpunojnë me bankat shtetërore vendase.

Ari dhe kriptovalutat

Meqenëse Rusia ka kontrolle kapitali dhe transaksionet në banka po bëhen gjithnjë e më të vështira për biznesmenët e mëdhenj rusë, ekzistojnë dy zgjidhje për të shpëtuar pasurinë e tyre nga sanksionet perëndimore. Bitcoin dhe kriptovalutat e tjera kanë avantazhin e madh të anonimitetit në transaksione.

Fillimisht ata menduan se në këtë mënyrë do të shmangnin mundësinë e një humbjeje të madhe në rast të kolapsit të monedhës ruse dhe mbi të gjitha do të shmangnin çdo sanksion. Dhe nuk u mohuan. Në fund të fundit, vendi, me inflacion galopant, favorizon përdorimin e kriptomonedhave. Rreth 40 shkëmbime kriptomonedhash tashmë funksionojnë në Turqi. Sigurisht, kjo nuk është e vetmja marrëveshje që Erdogan ka me Rusinë e Putinit. Sipas shifrave të fundit, Gazprom po synon Turqinë si klientin e saj më të madh në rajon, ndërsa flukset drejt Evropës bien. Vitin e kaluar, kompania ruse e gazit eksportoi pothuajse 27 miliardë metra kub në Turqi./ Protothema

turqi sanksionet ndaj rusise

Sondazh

Poll

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion