LIVE UPDATES
Bota

Pesë momente kryesore nga samiti i madh i NATO-s mbi rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes

Gjatë samitit, pati momente të papritura qetësie midis vendimeve të rëndësishme mbi kërcënimin që vinte nga Rusia dhe rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes në nivele të papara që nga Lufta e Ftohtë.

25 Qershor 2025, 22:15 Nga r.ll
Pesë momente kryesore nga samiti i madh i NATO-s mbi rritjen e shpenzimeve
rutte dhe trump

HAGË- Për Holandën, ky ishte operacioni më i madh i sigurisë në historinë e saj, për 32 shtetet anëtare të NATO-s, samiti i Hagës ishte gjithashtu historik. Pati momente të papritura qetësie midis vendimeve të rëndësishme mbi kërcënimin që vinte nga Rusia dhe rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes në nivele të papara që nga Lufta e Ftohtë.

Ja çfarë mësuam nga dy ditë të mbushura me emocione në Hagë.

Rritje e madhe e shpenzimeve për mbrojtje

Përfundimi kryesor është angazhimi i aleatëve për një objektiv prej 5% të shpenzimeve të mbrojtjes, që duhet të arrihet brenda një dekade. Është një kërcim i jashtëzakonshëm nga udhëzimi aktual prej 2%, i cili aktualisht nuk përmbushet as nga tetë anëtarë të NATO-s nga 32.

Vetëm 3.5% e kësaj shifre është menduar të arrihet tërësisht përmes shpenzimeve bazë të mbrojtjes për trupat dhe armët - ndërsa 1.5% e mbetur mund të përdoret për "shpenzime të lidhura me mbrojtjen".

Dhe ky është një koncept mjaft i gjerë që mund të zbatohet për shpenzimet edhe nëse ato lidhen vetëm lirshëm me mbrojtjen: për sa kohë që përdoren për të “mbrojtur infrastrukturën tonë kritike, për të mbrojtur rrjetet tona, për të siguruar gatishmërinë dhe qëndrueshmërinë tonë civile, për të çliruar inovacionin dhe për të forcuar bazën tonë industriale të mbrojtjes”.

Arritja e objektivit prej 3.5% të shpenzimeve bazë të mbrojtjes do të jetë ende një kërkesë e rëndësishme për shumë vende të NATO-s, shumë prej të cilave aktualisht luhaten rreth vijës 2%. Planet për të arritur shifrën prej 5% do të duhet të dorëzohen çdo vit dhe do të duhet të ndjekin një "rrugë të besueshme dhe graduale". Një rishikim do të zhvillohet në vitin 2029.

Një për të gjithë dhe të gjithë për një

Për aq kohë sa ka ekzistuar NATO, Neni Pesë i saj mbi mbrojtjen kolektive ka qenë një parim thelbësor që do të thotë se një sulm kundër një aleati konsiderohet një sulm ndaj të gjithëve.

Pra, kur Trump sugjeroi gjatë rrugës për në samit se kishte "përkufizime të shumta" të garancisë së sigurisë së ndërsjellë, kjo ishte një kujtesë për komentet që ai bëri gjatë fushatës zgjedhore vitin e kaluar, kur sugjeroi se nëse një vend nuk paguante shpenzimet e veta, "Unë nuk do t'ju mbroja, në fakt do ta inkurajoja Moskën të bënte çfarë të donte".

Kjo marrëveshje e samitit duket se i jep fund çdo shqetësimi të mbetur në lidhje me qëllimet e Trump, sepse riafirmon "angazhimin tonë të palëkundur ndaj mbrojtjes kolektive". "Unë mbështes Nenin Pesë, prandaj jam këtu", u tha ai gazetarëve më pas.

Ky sigurim do të pritet mirë nga shtetet anëtare të NATO-s që shihen si nën kërcënimin më të madh, por gjithsesi ata i kanë paguar shpenzimet e tyre. Dhe Trump është rikthyer në Uashington me një marrëveshje që do të thotë se të gjitha shtetet e tjera anëtare kanë rënë dakord të rrisin shpenzimet e tyre gjithashtu.

Trump dhe lufta ruse

Çështja e Rusisë do të ishte gjithmonë e ndërlikuar. Shumica e vendeve të NATO-s, veçanërisht ato që janë afër kufirit rus, janë dakord se Moska mund të përbëjë një kërcënim të drejtpërdrejtë për to në të ardhmen e afërt; vetë Rutte ka thënë se Rusia mund të përdorë forcën ushtarake kundër aleancës brenda pesë vjetësh.

Deklarata e fundit të samitit të vitit të kaluar iu referua, me terma të qartë, disa herë “luftës brutale të agresionit” të Moskës. Por Trump ka pasur një qasje shumë më të butë ndaj Moskës dhe i ka rezistuar trajtimit të saj si një armik. Si i tillë, gjithmonë ka qenë e pamundur që ai të miratonte një deklaratë që e etiketonte Rusinë si fajtoren e qartë për luftën e përgjakshme të Ukrainës, e cila ka zgjatur tashmë më shumë se tre vjet.

Pra, ndërsa deklarata përmend "kërcënimin afatgjatë që paraqet Rusia për sigurinë euroatlantike" dhe riafirmon nevojën për t'i ofruar mbështetje të qëndrueshme Ukrainës, nuk ka ndonjë dënim specifik të Rusisë në komunikatë.

Spanja akuzohet nga Trump se dëshiron “një udhëtim falas”

Që nga përvoja e vështirë e Volodymyr Zelenskyy në Shtëpinë e Bardhë shkurtin e kaluar, udhëheqësit evropianë janë përpjekur të shmangin konfliktet me Donald Trump. Kryeministri socialist i Spanjës, Pedro Sanchez, shkoi në Hagë tashmë i zhytur në skandale politike të brendshme dhe priste një kohë të vështirë.

Spanja mban vendin e fundit në listën e shpenzimeve të NATO-s me 1.24% të prodhimit ekonomik për mbrojtjen. Ai erdhi në Hagë duke këmbëngulur se 2.1% ishte e mjaftueshme dhe u tha gazetarëve pas nënshkrimit të deklaratës së samitit se Spanja e konsideronte shumën "të mjaftueshme, realiste dhe të pajtueshme me modelin tonë shoqëror dhe shtetin e mirëqenies".

Kryeministri spanjoll ishte dukshëm i ftohtë gjatë "fotos familjare", duke preferuar të qëndronte në fund larg kolegëve të tij në NATO. Kishte sugjerime se ai ishte përpjekur shumë për të shmangur edhe Trumpin. Por Sanchez tashmë i kishte rënë në sy Trumpit dhe presidenti amerikan nuk po e pranonte këtë.

"Është e tmerrshme ajo që kanë bërë", tha Trump, i cili akuzoi Madridin se po kërkon "një udhëtim të vogël falas". "Po negociojmë me Spanjën për një marrëveshje tregtare, por do t'i bëjmë të paguajnë dyfish."

Meqenëse Spanja është anëtare e Bashkimit Evropian, Trump do ta ketë të vështirë ta bëjë këtë - por Sanchez do të kthehet në Madrid i izoluar në NATO, si dhe duke luftuar në shtëpi.

Rutte dhe "problemet e tij me babain'

Askush nuk do të kishte qenë më i vetëdijshëm për rreziqet e mundshme të këtij samiti sesa Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, i cili ishte i përfshirë në një shkëmbim të habitshëm replikash me presidentin amerikan, në të cilin ai e quajti atë "baba".

Rutte e kishte lavdëruar tashmë Trumpin në një mesazh privat për "veprimin vendimtar në Iran" që "asnjë president amerikan në dekada nuk mund ta kishte ndërmarrë". Trump më pas i kishte postuar fjalët e tij në rrjetin e tij social dhe Rutte mohoi të ishte turpëruar. Por më pas, në një paraqitje të përbashkët me Trump të mërkurën, Rutte reagoi ndaj përshkrimit të Trump për luftën midis Izraelit dhe Iranit si "si dy fëmijë në oborrin e një shkolle" që kishin pasur një sherr të madh.

"Dhe pastaj babit ndonjëherë i duhet të përdorë gjuhë të ashpër që ata të ndalen."

I pyetur nëse e kishte tepruar me lajkat e tij, Rutte tha se nuk mendonte kështu: "Mendoj se ai meriton të gjitha lavdërimet."

Trump, i shoqëruar nga Sekretari i Shtetit Marco Rubio dhe Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth që qeshnin me të madhe, dukej i argëtuar nga e gjithë kjo: "Mendoj se ai më pëlqen, nëse jo... do të kthehem dhe do ta godas fort. Ai e bëri me shumë dashuri: 'Babi, ti je babai im'", qeshi ai./ BBC

samiti i nato

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje