LIVE UPDATES
Bota

Rajoni separatist në Moldavi ndien pasojat e mungesës së gazit rus

Separatistët e mbështetur nga Rusia u shkëputën nga Moldavia kur Bashkimi Sovjetik u shpërbë në fillimet e viteve 1990, duke fituar një pavarësi de facto për rajonin me një popullsi prej rreth 450 mijë banorësh, të njohur si Transnistria.

3 Janar 2025, 20:57 Nga r.ll
Rajoni separatist në Moldavi ndien pasojat e mungesës së gazit
foto ilustruese

MOLDAVI- Ndërprerja e një prej rrugëve kryesore të transportit të gazit rus për në Evropë, po ndihet më shumë në një rajon të vogël separatist në Moldavi. Rajoni, përgjithësisht rusishtfolës, ka mbajtur sytë prej dekadash nga Moska, duke i varur shpresat tek mbrojtja e saj.

Separatistët e mbështetur nga Rusia u shkëputën nga Moldavia kur Bashkimi Sovjetik u shpërbë në fillimet e viteve 1990, duke fituar një pavarësi de facto për rajonin me një popullsi prej rreth 450 mijë banorësh, të njohur si Transnistria.

Rusia mban atje rreth 1500 forca ushtarake dhe e ka furnizuar rajonin prej kohësh me gaz të lirë. Kjo përfundoi në ditën e Vitit të Ri, kur Ukraina, pas gati tre vitesh pas fillimit të sulmit frontal nga Rusia, refuzoi të rinovojë marrëveshjen për tranzitin që i mundësonte Rusisë kalimin e gazit drejt Evropës qendrore dhe lindore.

Pasojat për Transnistrian u ndjenë menjëherë. Të mërkurën u ndërpre furnizimi me gaz për ngrohjen e shtëpive dhe të ujit. Të enjten autoritetet njoftuan se ishte ndalur prodhimi në të gjitha sipërmarrjet industriale, me përjashtim të prodhimit të ushqimeve.

Kur u ndërpre gazi në kompleksin e tij të apartamenteve shumëkatëshe në Tiraspol, qyteti kryesor i rajonit, 54-vjeçari Boris nxori nga garazhi një sobë elektrike të epokës sovjetike. Soba siguron nxehtësi të mjaftueshme për të gatuar dhe për të ngrohur kuzhinën, ndërsa një ngrohës elektrik ngroh dhomën e gjumit.

"Unë dhe bashkëshortja ime kemi të ardhura të qëndrueshme dhe fëmijët tanë do të na ndihmojnë. Por, pensionistët e vjetër?", i tha agjencisë së lajmeve Reuters Borisi, i cili nuk pranoi të identifikohej me emrin e tij të plotë. “Çfarë do të ndodhë me ta nëse u fiken sobat me gaz?”.

Një tjetër banor i Tiraspolit tha se nuk kishte ndjesi paniku, por njerëzit rrinin në radhë, ndonjëherë me dhjetëra prej tyre, për të blerë ngrohës elektrikë dhe soba.

Disa banorë vendas i thanë agjencisë së lajmeve Reuters se ishin të shqetësuar se çmimet për mallrat thelbësore, si buka dhe makaronat - si dhe batanijet - ishin rritur që nga e mërkura.

Rusia dërgonte rreth 2 miliardë metra kub gaz në vit në Transnistria - përfshirë një termocentral që ofron energji për të gjithë Moldavinë, një vend me 2.5 milionë banorë që dëshiron të anëtarësohet në Bashkimin Evropian.

Krahas mosmarrëveshjes së tranzitit të gazit me Ukrainën, kompania ruse e energjisë Gazprom GAZP.MM kishte thënë më 28 dhjetor se do të ndalte furnizimin me gaz për Moldavinë më 1 janar, për shkak të 709 milionë dollarëve borxheve të papaguara për gazin, që Rusia thotë se i detyrohet Moldavia. Moldavia e kundërshton këtë dhe e ka përcaktuar borxhin në 8.6 milionë dollarë.

Jonathan Eyal, drejtor ndërkombëtar në organizatën studimore RUSI në Londër, tha se objektivi i Rusisë ishte të krijonte trysni ndaj Moldavisë, të nxiste probleme ndërmjet qeverisë qendrore dhe Transnistrias dhe ta shndërronte krizën energjetike në një krizë politike.

Ai tha se është në interesin e Moldavisë që ta ndihmojë rajonin separatist, pavarësia e vetëshpallur e të cilit nuk njihet nga asnjë vend dhe banorët e të cilit i konsideron si qytetarë të saj. Por Moldavisë do t’i duhet të paguajë për gazin që mund të dërgohet në Transnistria, dhe kjo mund të nxisë mosmarrëveshje të mëtejshme.

"Nuk ka dyshim se qeveria do të dëshironte të ndihmonte. Pikëpyetja është nëse separatistët do të duan ta pranojnë ndihmën dhe nëse ky mund të jetë një prelud për një mosmarrëveshje shumë më të madhe, në vend që të jetë fillimi i një marrëdhënieje të mundshme bashkëpunimi", tha ai në një intervistë.

"Nuk kam asnjë dyshim në mendjen time se Moska tani po mbështet mundësinë që kriza thjesht të shtonte vëmendjen drejt lëvizjes separatiste brenda Moldavisë".

Rusia fajëson Ukrainën për ndalimin e tranzitit të gazit dhe thotë se do të përfitojnë Shtetet e Bashkuara - duke i shitur më shumë gaz Evropës. Moska mohon përdorimin e gazit si mjet për të shtuar trysninë ndaj Moldavisë, por tha muajin e kaluar ndërsa po afronte ndërprerja e gazit, se do të merrte hapa për të mbrojtur qytetarët dhe ushtarët e saj në Transnistria dhe se do "të reagonte në mënyrë adekuate ndaj çdo provokimi".

Kryeministri i Moldavisë, Dorin Recean tha të premten se ndërprerja e gazit rus në Transnistria kishte krijuar një krizë për vendin e tij.

"Ne e trajtojmë këtë si një krizë sigurie, që synon të mundësojë rikthimin e forcave pro-ruse në pushtet në Moldavi dhe përdorimin e territorit tonë kundër Ukrainës, me të cilën ne ndajmë një kufi prej 1200 km", tha ai.

‘RUSIA NUK DO TË NA BRAKTISË’

Në Transnistria, autoritetet po përdorin rezervat e mbetura të gazit dhe furnizimi i apartamenteve ende po vazhdon pjesërisht, në mënyrë që njerëzit të mund të gatuajnë ushqim. Termocentrali kryesor ka kaluar nga përdorimi i gazit tek qymyrguri.

Në Rybnitsa, një qytet me rreth 50 mijë banorë në Transnistrian veriore, 52-vjeçarja Alla tha se kishte ndezur një zjarr në një dhomë të shtëpisë së saj dhe se vetëm "vullneti i Zotit" do ta rikthente gazin.

Në Bender, një qytet me 90 mijë banorë, Maria Zolotukhina, 32 vjeçe, tha se punëdhënësi i saj i kishte thënë të qëndronte në shtëpi, ku po përdorte një ngrohës elektrik.

Ajo nuk e dinte nëse do të vazhdonte të paguhej, por tha se beson se do t’i shpëtojë Rusia.

"Ne jemi aleatë të Rusisë, pavarësisht rrethanave. Dhe ne shpresojmë që Rusia nuk do të na braktisë", tha ajo./VOA 

moldavi

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj