LIVE UPDATES
Bota

Rubio në Azi mes luftës me Iranin dhe shqetësimeve për energjinë

Takimi zhvillohet në kohën kur vëmendja ndërkombëtare është përqendruar te konflikti i ri me Iranin dhe tensionet në rritje në Detin e Kinës Jugore.

21 Korrik 2026, 17:20 Nga E.d
Rubio në Azi mes luftës me Iranin dhe shqetësimeve për
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, në Manila.

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, mbërriti më 21 korrik në Manila, për vizitën e tij të parë në Filipine si kryediplomat i SHBA-së.

Ai do të marrë pjesë në takimin ministror të Asociacionit të Kombeve të Azisë Juglindore (ASEAN).

Takimi zhvillohet në kohën kur vëmendja ndërkombëtare është përqendruar te konflikti i ri me Iranin dhe tensionet në rritje në Detin e Kinës Jugore.

Vizita e Rubios ndodh, po ashtu, në kohën kur Uashingtoni synon të forcojë strategjinë e tij në rajonin e Indo-Paqësorit dhe t’u japë siguri aleatëve të tij përballë krizave, që shtrihen nga Lindja e Mesme deri te lufta e Rusisë në Ukrainë.

Rubio tha se është i hapur për t’u takuar në margjinat e takimeve të ASEAN-it me ministrin e Jashtëm të Kinës, Wang Yi, dhe ministrin e Jashtëm të Rusisë, Sergei Lavrov, edhe pse para mbërritjes së tij nuk ishte konfirmuar ndonjë takim zyrtar.

“Nuk do t’ju tregoja në një konferencë për shtyp se çfarë do të diskutonim në takime të tilla. Këto janë çështje delikate”, tha Rubio para nisjes për në Manila.

Menjëherë pas mbërritjes së tij, Departamenti amerikan i Shtetit publikoi një deklaratë të ashpër lidhur me situatën në Detin e Kinës Jugore, duke i bërë thirrje Pekinit që “t’i ndalojë menjëherë veprimet destabilizuese”.

Në deklaratë dënohen “veprimet e rrezikshme dhe agresive” të Kinës ndaj personelit të Marinës së Filipineve në zonën e “Second Thomas Shoal” - një shkëmb nënujor i kontestuar, ku, më 20 korrik, një përballje mes rojës bregdetare kineze dhe marinarëve filipinas la të plagosur një ushtar filipinas.

Siguria energjetike
Edhe pse fokusi kryesor i Uashingtonit pritet të jetë Kina dhe konflikti i përshkallëzuar me Iranin, takimet zhvillohen edhe në sfondin e krizave të tjera globale, përfshirë luftën e Rusisë kundër Ukrainës.

Analistët e intervistuar nga Radio Evropa e Lirë vlerësojnë se qeveritë e Azisë Juglindore po i shohin gjithnjë e më shumë këto sfida gjeopolitike përmes prizmit të sigurisë energjetike, e jo vetëm të konkurrencës ushtarake.

“Rajoni nuk po zgjedh anë, por po diversifikon ekspozimin e tij”, tha për Radion Evropa e Lirë Peter Cockcroft, drejtor i Institutit të Azi-Paqësorit për Neutralitetin Klimatik dhe ish-këshilltar strategjik i presidentëve të Filipineve.

“Një krizë në një pikë të rëndësishme të transportit detar, mijëra kilometra larg, ka bërë më shumë që ASEAN-i të përqendrohet te siguria energjetike sesa te retorika për rivalitetin SHBA-Kinë”, shtoi ai.

Sipas Cockcroftit, ndonëse Tajvani, Deti i Kinës Jugore dhe aleancat ushtarake mbeten tema të rëndësishme, qeveritë e rajonit janë gjithnjë e më të shqetësuara për çmimet e karburanteve, koston e energjisë elektrike, rrugët detare të transportit, inflacionin, presionin mbi monedhat kombëtare dhe stabilitetin politik të brendshëm.

“Siguria energjetike po bëhet një element vendimtar i sigurisë strategjike në Azinë Juglindore”, tha ai.

Ky ndryshim, sipas analistëve, mund ta vështirësojë mesazhin e Rubios në Manila.

Ndërsa SHBA-ja pritet t’u ofrojë aleatëve garanci në fushën e sigurisë, shumë vende të ASEAN-it janë duke i vlerësuar partnerët strategjikë edhe sipas aftësisë së tyre për të siguruar energji me çmime të përballueshme, zinxhirë furnizimi të qëndrueshëm dhe stabilitet ekonomik.

Konflikti me Iranin ndryshon llogaritjet strategjike
Sipas analistëve, konflikti me Iranin është bërë një faktor përcaktues në mënyrën se si vendet e Azisë Juglindore e shohin sigurinë e tyre, pasi ka nxjerrë në pah varësinë e rajonit nga energjia e Lindjes së Mesme dhe cenueshmërinë e rrugëve detare përmes Ngushticës së Hormuzit.

“Kriza në Hormuz nuk e krijoi cenueshmërinë energjetike të ASEAN-it, por vetëm e zbuloi atë”, tha Cockcroft.

Sipas tij, kriza po i shtyn vendet e rajonit t’i diversifikojnë burimet e energjisë.

Ato përfshijnë blerjen e energjisë ruse dhe iraniane me çmime të ulëta, zgjerimin e bashkëpunimit energjetik me Kinën dhe përshpejtimin e zhvillimit të burimeve vendore.

“ASEAN-i mund ta diskutojë krizën si grup, por secili shtet do t’i menaxhojë pasojat në mënyrë individuale”, tha ai.

Para nisjes për në Manila, Rubio deklaroi se SHBA-ja mbetet e hapur për diplomaci me Teheranin, pavarësisht operacioneve ushtarake që po zhvillohen.

“Sjellja e tyre duhet të ndryshojë që të ndryshojë edhe e jona”, tha ai, duke theksuar se Uashingtoni mbetet i gatshëm për negociata.

Rubio shtoi, gjithashtu, se mbrojtja e transportit detar ndërkombëtar nuk duhet të jetë përgjegjësi vetëm e SHBA-së.

“Nuk është detyra e Shteteve të Bashkuara që përgjithmonë të mbrojnë transportin detar të të gjithë planetit”, tha ai, duke u bërë thirrje vendeve të tjera që të kontribuojnë më shumë për sigurinë detare. 

Balancimi mes Uashingtonit dhe Pekinit

Për disa analistë, konflikti me Iranin po përshpejton një prirje që kishte nisur prej kohësh në politikën e jashtme të vendeve të Azisë Juglindore.

Chester Cabalza, themelues dhe president i Institutit Bashkëpunimi Ndërkombëtar për Zhvillim dhe Siguri në Manila, tha se kriza me Iranin “ka përshpejtuar strategjinë e balancimit” të vendeve të ASEAN-it mes SHBA-së dhe Kinës.

“Rajoni i mbijetoi luftës tregtare SHBA-Kinë, vetëm për t’u përballur tani me një luftë globale për burimet”, tha ai.

Sipas Cabalzas, investimet afatgjata të Kinës përmes nismës “Brezi dhe Rruga” kanë forcuar pozitën ekonomike të Pekinit, ndërsa SHBA-ja ka mbetur prapa.

“Hyrja e vonuar ekonomike e Uashingtonit i dha Pekinit mundësinë ideale për të integruar tregjet rajonale, duke e detyruar SHBA-në që të përpiqet ta rikuperojë terrenin e humbur”, tha ai.

Ai shtoi se siguria energjetike “mund t’i tejkalojë prioritetet gjeopolitike të Perëndimit” në rajon.

“Shtetet e Azisë Juglindore mund të detyrohen të afrohen me furnizues joperëndimorë të energjisë, përfshirë energjinë më të lirë nga Rusia dhe Irani, si domosdoshmëri politike”, tha Cabalza.

Edhe Cockcroft tha se pret që vendet e ASEAN-it të mos mbështesin zgjerimin e sanksioneve ndaj energjisë ruse ose iraniane, por të ndjekin politika pragmatike për mbrojtjen e ekonomive të tyre, përfshirë mekanizma alternativë pagesash dhe burime të larmishme energjie.

Mundësi për takim me Lavrovin

Lufta e Rusisë në Ukrainë pritet gjithashtu të jetë pjesë e diskutimeve në takimet e ASEAN-it, pasi Rubio tha se është i gatshëm të takohet me ministrin e Jashtëm rus, Sergei Lavrov, nëse agjendat e tyre përputhen.

Kremlini e mirëpriti publikisht mundësinë e një kontakti mes dy diplomatëve gjatë takimit në Manila.

Teksa ministrat e Jashtëm të ASEAN-it mblidhen në kryeqytetin filipinas, analistët vlerësojnë se suksesi i vizitës së Rubios nuk do të varet vetëm nga garancitë amerikane për sigurinë, por edhe nga aftësia e Uashingtonit për të ofruar përgjigje bindëse për shqetësimet e rajonit lidhur me çmimet e energjisë, inflacionin, qëndrueshmërinë e zinxhirëve të furnizimit dhe stabilitetin ekonomik./REL

marco rubio shba takim

Sondazh

Poll

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin qytetin e Vlorës

Shi dhe erë e fortë, stuhia e befasishme godet Vlorën

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet